I SAB/Wa 190/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku postanawia: odrzucić skargę.

R. G. złożył skargę na bezczynność Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 16 marca 2022 r., który wpłynął do Kancelarii Prezydenta RP 24 marca 2022 r. W powyższym wniosku skarżący wezwał Prezydenta do: "wypełnienia postanowienia Konstytucji 3 Maja w przedmiocie ustanowionej Monarchii Dziedzicznej z dniem 8 maja 2022 r. na okoliczność Uroczystości Patrona Królestwa Polskiego św Stanisława B. i M. za przyczyną Królowej św Jadwigi zgodnie z przedstawionym Drogowskazem Niepodległości z dn. 3 VI 2018 r. z odciśniętym podpisem J. E. kard. Kazimierza Nycza i przedstawionymi przez moją osobę intencjami". Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie ze względu na niedopuszczalność złożenia skargi do sądu administracyjnego, a w razie przyjęcia skargi do rozpoznania - o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić, ponieważ sprawa nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Wskazać należy, że zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. - dalej jako: ppsa), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zakres skargi na bezczynność wyznacza regulacja z art. 3 § 2 pkt 1-4 w zw. z pkt 8 i 9 ppsa. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1- 4 ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: decyzje administracyjne; postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Oznacza to, że zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne w takim samym zakresie, jak zaskarżenie działania organu administracji publicznej. Legalną definicję bezczynności prawodawca zawarł w art. 37 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 - dalej jako: kpa), zgodnie z którym bezczynność występuje, gdy nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 kpa. Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu jest przede wszystkim wystąpienie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec żądania strony (wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 547/04). W rozpoznawanej sprawie, skarżący domaga się od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej "wypełnienia postanowienia Konstytucji 3 Maja w przedmiocie ustanowionej monarchii dziedzicznej". Przedmiotowa sprawa nie mieści się w kompetencji sądu administracyjnego, a zatem nie może być przedmiotem kontroli tego sądu, gdyż kwestionowana bezczynność nie dotyczy aktów i czynności z zakresu administracji publicznej wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 ppsa. Jak wyżej podano zakres skargi na bezczynność wyznacza regulacja z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ppsa, zgodnie z którą zaskarżenie bezczynności jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest zaskarżenie decyzji, postanowienia oraz innych aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej (por. postanowienie NSA z 15 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1101/08). Ponadto zważyć należy, że przepis art. 10 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zalicza Prezydenta RP do organów władzy wykonawczej. Zgodnie z art. 126 ust. 1- 3 Konstytucji, Prezydent RP jest najwyższym przedstawicielem Rzeczypospolitej Polskiej i gwarantem ciągłości władzy państwowej, czuwa nad przestrzeganiem Konstytucji, stoi na straży suwerenności i bezpieczeństwa państwa oraz nienaruszalności i niepodzielności jego terytorium. Wykonuje swoje zadania w zakresie i na zasadach określonych w Konstytucji i ustawach. Przepisy rozdziału V Konstytucji sytuują Prezydenta RP poza strukturą administracji publicznej, przesądzając, że jest on głową państwa nie włączoną w nurt bieżącej aktywności o charakterze administracyjnym. Nie podejmuje aktów i czynności charakterystycznych dla sfery działania aparatu administracji, a przyznane mu mocą Konstytucji prerogatywy nie korespondują z wypełnianiem funkcji administracyjnej. Nie mogą więc być zaskarżone do sądu administracyjnego. Jak wyżej wspomniano właściwość przypisana sądom administracyjnym jest określona precyzyjnie i obejmuje, w zakresie określonym w przepisach ppsa, kontrolę działalności administracji publicznej, a nie kontrolę działalności wszystkich organów władzy publicznej. Żądanie skarżącego wykracza więc poza sferę działalności administracyjnej i nie jest wykonywaniem administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 ppsa. Z wyżej wskazanych przyczyn przedmiotowa skarga nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Dlatego Sąd, z mocy art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.