I SAB/Wa 206/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Nina Beczek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. S., J. B., D. B. i U. B. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie) solidarnie na rzecz skarżących M. S., J. B., D. B. i U. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego.

M. S., J. B., D. B. i U. B., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika, w piśmie z 18 lipca 2023 r. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpatrzeniu wniosku z 12 lutego 1949 r. B. F. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. nr hip. [...], stanowiącego aktualnie działki ew. nr [...] i nr [....]. z obrębu [...]. Zarządzeniem z dnia 18 sierpnia 2023 r. Przewodniczący Wydziału wezwał profesjonalnego pełnomocnika skarżących do uzupełnienia braków formalnych skargi, w terminie siedmiu dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez wskazanie czy przed wniesieniem przedmiotowej skargi do Sądu, występował do organu z ponagleniem w trybie art. 37 § 1 kpa, a w razie złożenia takiego ponaglenia zobowiązano do jego nadesłania. W odpowiedzi na wezwanie pełnomocnik skarżących w piśmie z 4 września 2023 r. podał, że przed wniesieniem niniejszej skargi z 18 lipca 2023 r., nie wnosił ponaglenia w trybie art. 37 § 1 kpa. Jednocześnie wskazał, że w dniu 13 września 2016 r. zostało wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie zażalenie na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy, w wyniku którego Kolegium wydało postanowienie z 24 maja 2018 r. zobowiązujące Prezydenta do rozstrzygnięcia sprawy w terminie do dnia 31 sierpnia 2018 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wskazał, że decyzją z 11 sierpnia 2023 r. nr 563/SD/2023 rozpoznał wniosek z 12 lutego 1949 r. B. F. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu z uwagi na niewyczerpanie środka zaskarżenia, jaki służył skarżącym w administracyjnym toku instancji. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.), sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Niedopuszczalność skargi z innych przyczyn obejmuje w szczególności sytuację, gdy skarga została wniesiona z naruszeniem art. 52 § 1 tej ustawy, tj. gdy skarżący złożył skargę pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia, jakie służyły mu w administracyjnym toku instancji. W myśl art. 52 § 2 powyższej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Ponadto zgodnie z art. 53 § 2b powołanej ustawy, skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Z treści tego przepisu wynika, że uprzednie ponaglenie stanowi niezbędny warunek złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W niniejszej sprawie warunek ten nie został spełniony, co też potwierdza pełnomocnik skarżących w piśmie z 4 września 2023 r. Natomiast zażalenie z 13 września 2016 r., na które powołuje się pełnomocnik skarżących w piśmie z 4 września 2023 r. dotyczyło postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt I SAB/Wa 296/22, w którym Sąd stwierdził bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w rozpoznaniu powyższego wniosku z dnia 12 lutego 1949 r. i jednocześnie umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania aktu, a więc przedmiotowe ponaglenie zostało skonsumowane w postępowaniu zakończonym wskazanym wyrokiem. Zatem, przed wniesieniem niniejszej sprawy do sądu administracyjnego, skarżący powinni byli wyczerpać – dla tego etapu postępowania – tryb przewidziany w art. 37 § 1 pkt 1 i § 3 pkt 1 kpa, tego jednak nie uczynili, gdyż po wyroku z dnia 10 stycznia 2023 r. skarżący nie wnieśli ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie przez Prezydenta m.st. Warszawy. Niezłożenie takiego ponaglenia – po wyroku Sądu z dnia 10 stycznia 2023 r. – wraz z odpowiednim wyprzedzeniem ewentualnego wniesienia skargi, skutkuje odrzuceniem skargi, albowiem dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia do organu jakiegokolwiek środka prawnego, dopóty wniesienie skargi do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne, gdyż postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych działań, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym, który chce uruchomić postępowanie sądowoadministracyjne. Istotą i celem takiego środka jest bowiem stworzenie dodatkowych możliwości autorewizji własnego działania przez ten organ, który pozostaje w bezczynności i to tylko w związku z zagrożeniem wniesienia skargi do sądu, a takiej dodatkowej możliwości weryfikacji własnego działania w niniejszej sprawie organ, po wyroku Sądu, został pozbawiony. W tej sytuacji skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozstrzygając o zwrocie wpisu od skargi na mocy art. 232 § 1 pkt 1 tej ustawy.