I SAB/Wa 159/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. J. i M. J. na bezczynność Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji 1. zobowiązuje Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2015 r. o uchylenie decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] września 1998 r. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz M. J. i M. J. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

M. J. (1) i M. J. (2) pismem z 2 listopada 2019 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta [...], w przedmiocie rozpoznania wniosku o uchylenie decyzji. Skarga została wniesiona w następującym stanie faktycznym. M. J. (1) i M. J. (2) pismem z 2 października 2015 r. wystąpili do Prezydenta [...] z wnioskiem o uchylenie decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] września 1998 r. i wydanie nowej decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], uwzględniającej zmiany zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego [...] z [...] lipca 2013 r. sygn. akt [...]. Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] stwierdził wygaśnięcie w całości ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy [...] z [...] września 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] uchyliło ww. decyzję i skierowało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powyższy wniosek z 2 października 2015 r. podlegał zatem ponownemu rozpoznaniu przez Prezydenta [...], a przedmiotowa decyzja z [...] października 2016 r. została przedłożona Prezydentowi [...] października 2016 r. We wniesionej skardze skarżący podnieśli, że pomimo wielu interwencji Prezydent [...] nie rozpatrzył ich wniosku z 2 października 2015 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że opóźnienie w rozpatrzeniu sprawy jest spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach o zwrot nieruchomości objętych działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Sprawy w przedmiocie rozpatrzenia wniosków dotyczących nieruchomości wymagają dokonania dokładnej analizy zgromadzonej dotychczas dokumentacji, a także uzupełnienie jej o brakujący materiał dowodowy. Z uwagi na wagę tych spraw, stopień ich skomplikowania i złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie jest możliwe dotrzymanie terminów, przewidzianych na ich rozpatrzenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 149 § p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Dodatkowo zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Sprawa niniejsza została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wydaniem przez Sąd wyroku zobowiązującego organ do wydania orzeczenia w określonym terminie. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w danej sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, czy innego aktu. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia, ani stopień przekroczenia terminu załatwienia sprawy, ani fakt, z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty, a w szczególności, czy bezczynność ta została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w jego podjęciu. Te okoliczności będą miały znaczenie dopiero przy ocenie charakteru stanu zwłoki, a więc czy przybrała ona postać rażącego naruszenia prawa. Konieczność wydania orzeczenia, na podstawie powołanych przepisów, obliguje sąd administracyjny, aby ten, opierając się o zgromadzony w sprawie materiał dokumentacyjny, ocenił, czy organ administracji, załatwiając sprawę, podjął wszelkie niezbędne czynności w celu wnikliwego i szybkiego jej rozstrzygnięcia, co wynika z ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 12 § 1 i art. 77 § 1 k.p.a. Obowiązkiem Sądu jest więc zbadanie, czy organ administracji powziął środki przewidziane prawem do załatwienia sprawy w terminie. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że zaistniały w niej przesłanki uzasadniające stwierdzenie bezczynności Prezydenta [...], a tym samym wydanie orzeczenia, o którym mowa w art. 149 § 1 p.p.s.a. - tj. zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie. Poza sporem jest bowiem to, że organ nie rozpoznał wniosku skarżących z 2 października 2015 r. o uchylenie decyzji z dnia [...] września 1998 r. Organ nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie, a więc pozostaje w zwłoce w jej rozpoznaniu. W związku z powyższym zarzut bezczynności organu przy rozpoznawaniu powyższego wniosku należało uznać za uzasadniony, co skutkuje wyznaczeniem dwumiesięcznego terminu do załatwienia sprawy. Sąd wyznaczając wskazany termin miał na względzie realną możliwość zakończenia postępowania. Okres ten w ocenie Sądu jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w spawie i nie spowoduje uszczerbku dla gwarancji procesowych stron, biorących w nim udział. Oceniając przesłanki wynikające z art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd doszedł do przekonania, że bezczynność organu w rozpoznaniu niniejszej sprawy miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W przedmiotowej sprawie wniosek nie został rozpoznany od ponad 5 lat. Uwzględniając zatem złożoność materii prawnej i faktycznej, koniecznej do zweryfikowania i oceny w toku postępowania, wskazać należy, że jak wynika z nadesłanych akt sprawy, organ w 2016 r. rozstrzygnął już sprawę, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uchyliło wydane w sprawie orzeczenie. Od 11 października 2016 r. akta sprawy były ponownie w dyspozycji Prezydenta, lecz ten sprawy nie załatwił. Powyższe okoliczności powodują, iż nierozpoznanie przez organ wniosku w terminie określonym w k.p.a.., a także sposób działania organu w sprawie, niewątpliwie godzi w zasadę szybkości postępowania (art. 12 k.p.a.) oraz zasadę zaufania uczestników tego postępowania do organów władzy publicznej (art. 8 k.p.a.). Przy czym o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wtedy, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako celowe unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu. Powyższe powoduje, że naruszenie wskazanych uprzednio przepisów postępowania uznać należy za mający charakter rażący. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 oraz § 1a zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w punkcie 1 i 2 sentencji, o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 w zw. z art. 210 § 2 tej ustawy.