I SAB/Wa 147/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Asesor WSA Kamil Kowalewski po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2024 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w przedmiocie rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie.

K. S. (dalej też jako Skarżący) w dniu 8 maja 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem Prezydenta Miasta st. Warszawy (dalej też jako Prezydent), skargę na bezczynność Prezydenta w postępowaniu toczącym się z wniosku W. K. z dnia 28 grudnia 2009 r. o zwrot nieruchomości. Skarżący zwrócił się do Sądu o: 1) stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności; 2) zobowiązanie skarżonego organu do załatwienia sprawy; 3) stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4) orzeczenie o istnieniu uprawnienia Skarżącej; 5) przyznanie Skarżącemu od organu sumy pieniężnej w wysokości 10.000,00 zł; 6) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania; 7) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że postępowanie o zwrot nieruchomości przejętej dekretem z dnia 16 października 1945 r. o użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położonej w [...] przy ul. [...] opisanej dawniej jako "[...]" - działka oraz "[...]" zostało wszczęte na wniosek W. J. K. złożony do właściwego organu w dniu 31 grudnia 2009 r. W odpowiedzi na skargę Prezydent stwierdził, że Wojewoda Mazowiecki uznał za uzasadnione ponaglenie złożone przez Skarżącego w przedmiotowej sprawie i wyznaczył Prezydentowi m.st. Warszawy dodatkowy 2-miesięczny termin załatwienia sprawy. Ponadto Organ zauważył, że pismem z dnia 5 czerwca 2023 r. wezwał uczestników postępowania do przedłożenia poświadczonych za zgodność z oryginałem dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym właścicielu przedmiotowej nieruchomości. Pełnomocnik skarżących do dziś jednak nie złożył do akt postępowania aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłej [...] marca 2022 r. J. S. Skarga K. S. została zarejestrowana przez Sąd pod sygn. I SAB/Wa 147/23. Tak samo brzmiące skargi do tut. Sądu złożyli natomiast M. S. i F. S. Skargi te postanowieniem z dnia 20 października 2023 r. I SAB/WA 146/23 zostały połączone do łącznego rozpoznania, i rozstrzygnięcia. Sąd postanowił również prowadzić je pod wspólną sygn. I SAB/Wa 146/23. Następnie wyrokiem z dnia 20 października 2023 r. Sąd uznał wspomniane skargi w sprawie I SAB/WA 146/23 za uzasadnione stwierdzając m.in., że Prezydent w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o zwrot nieruchomości przejętej dekretem z dnia 16 października 1945 r. o użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położonej w [...] przy ul. [...] opisanej dawniej jako "[...]" - działka oraz "[...]" dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.) - dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.). Instytucja skargi na bezczynność organu lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ ma na celu ochronę strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania orzeczenia sądowego. Stosownie przy tym do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). Rozpoznając skargę K. S. na bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w sprawie zwrotu nieruchomości przejętej dekretem z dnia 16 października 1945 r. o użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położonej w [...] przy ul. [...] opisanej dawniej jako "[...]" - działka oraz "[...]" Sąd powinien – co do zasady – ocenić, czy organ był w toku postępowania zobowiązany do podjęcia określonej czynności i czy czynność tę podjął w ustawowym terminie. Ze stanem bezczynności organu, jak przyjmuje się jednolicie w orzecznictwie, mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w ustalonym przepisami terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności materialnej. Bez znaczenia pozostają przy tym powody z jakich określony akt nie został podjęty lub czynność dokonana. Zauważyć należy jednak, że wyrokiem z dnia 20 października 2023 r., I SAB/Wa 146/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął już kwestię zasadności skargi na bezczynność Prezydenta w sprawie zainicjowanej wnioskiem o zwrot nieruchomości przejętej dekretem z dnia 16 października 1945 r. o użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, położonej w [...] przy ul. [...] opisanej dawniej jako "[...]" - działka oraz "[...]". Wprawdzie skargi, które rozpoznawał Sąd wydając wyrok z dnia 20 października 2023 r., nie pochodziły od K. S., lecz od M. S. i F. S. tym niemniej przedmiotem rozstrzygnięcia była skarżona również przez pierwszego z nich bezczynność Prezydenta w sprawie zwrotu wspomnianej wcześniej nieruchomości. Sąd przesądził zatem już, że Prezydent pozostawał bezczynny w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] opisanej dawniej jako "[...]", a bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Uznać należy więc, że kwestia będąca przedmiotem skargi K. S. została przez tut. Sąd rozstrzygnięta, a to z kolei oznacza, że "zniknął" niejako przedmiot kontroli sądowej. W ocenie Sądu powoduje to, że postępowanie w sprawie za skargi K. S. stało się bezprzedmiotowe "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., co winno skutkować umorzeniem tego postępowania. Jak wynika z art. 161 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania: 1) jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę; 2) w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania; 3) gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie przyjmuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia np. właśnie wtedy gdy w toku tego postępowania, przed wydaniem wyroku, przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Takie "zniknięcie" przedmiotu kontroli sądowej przed dniem wyrokowania przez sąd administracyjny skutkuje bezprzedmiotowością postępowania sądowego i uzasadnia jego umorzenie. Skoro więc zaskarżona przez K. S. bezczynność Prezydenta w sprawie zwrotu nieruchomości [...] została oceniona przez Sąd, to postępowanie w tej sprawie należało uznać za bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.