I SA/Wr 2479/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 7 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu strony skarżącej od postanowienia referendarza sądowego z dnia 13 kwietnia 2017 r. o umorzeniu postępowania w sprawie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: umorzyć postępowanie w sprawie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 19 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę A. W. W związku z powyżej wymienionym postanowieniem Sądu, skarżąca - reprezentowana przez nieprofesjonalnego pełnomocnika (męża) - wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Wniosek ten nie został uwzględniony, o czym Sąd orzekł, po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego, w postanowieniu z dnia 3 października 2016 r. W tym samym dniu Sąd wydał postanowienie odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia sprzeciwu na postanowienie referendarza sądowego, gdyż nie stwierdzono uchybienia terminu. Wnosząc zażalenia na ww. postanowienia Sądu z dnia 3 października 2016 r., sporządzone przez jej pełnomocnika (męża), skarżąca w piśmie procesowym z dnia 9 listopada 2016 r. wniosła o zwolnienie jej z kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcę prawnego, celem sporządzenia i wniesienia zażalenia na ww. postanowienia. Uznając, że ww. zażalenia zostały skutecznie wniesione, Sąd przekazał akta sprawy do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który postanowieniami z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II FZ 34/17 i II FZ 35/17 oddalił zażalenia, o jakich mowa wyżej. Następnie, po rozpoznaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy sformułowanym w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r., referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie prawa pomocy. Uznał bowiem, że ponowne procedowanie co do tożsamego wniosku, po prawomocnym rozstrzygnięciu przez Naczelny Sąd Administracyjny, jest zbędne. Na wymienione postanowienie referendarza sądowego skarżąca wniosła sprzeciw, uzupełniony na wezwanie Sądu, w dniu 14 czerwca 2017 r. W jego uzasadnieniu strona wskazała, że dokonana przez referendarza ocena jest błędna i nie ma podstaw w dokumentach. Podniosła, że złożony przez nią wniosek zainicjował postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy, jednak nie została ona wezwana do jego złożenia na urzędowym formularzu. W ocenie skarżącej, brak złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu niweczy możliwość jego rozpoznania. Nie wiadomo wobec powyższego, czy nie zaistniała zmiana stanu faktycznego, która uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, że rozpoznanie sprzeciwu nastąpi w oparciu o przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją ustawy z dnia 15 sierpnia 2015 r., z uwagi na to że postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w listopadzie 2014 r. Zgodnie bowiem z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), znowelizowana treść art. 260, regulującego odmienny tryb procedowania w sprawie prawa pomocy, obowiązuje w postępowaniach wszczętych począwszy od dnia 15 sierpnia 2015 r. Jednocześnie dodania wymaga, że wedle tego samego art. 2, przywołana ustawa zmieniająca, oprócz nowelizacji wprowadziła także nowe przepisy, z których część ma zastosowanie także do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie, czyli przed 15 sierpnia 2015 r. Stosownie zatem do art. 260 powołanej ustawy, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z treści tej regulacji prawnej, w przypadku skutecznie wniesionego sprzeciwu, zaskarżone postanowienie referendarza sądowego traci moc wiążącą i sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo przez Sąd. Przenosząc powyższe na grunt złożonego w niniejszej sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy sformułowanego w piśmie z dnia 9 listopada 2016 r. Sąd stwierdza, mając na uwadze ukształtowany w tej sprawie stan faktyczny, że o ile sprzeciw został skutecznie wniesiony, to już merytoryczne rozstrzyganie w tym przedmiocie stało się zbędne. Przyjąć więc należało, że postępowanie zainicjowane tym wnioskiem podlega umorzeniu. Zgodnie bowiem z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), dodanym przez wspomnianą ustawę zmieniającą i mającym zastosowanie w niniejszej sprawie, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wskazać w tej materii należy, że przedmiotowy wniosek, będąc ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie, co uprzednio, został sformułowany na etapie zażaleń na postanowienia Sądu pierwszej instancji z dnia 3 października 2016 r., w którym strona wyraźnie zaznaczyła, że wniosek o prawo pomocy dotyczył postępowania zażaleniowego. Tymczasem, wniesione zażalenia były skuteczne, co znalazło wyraz w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2017 r. oddalających zażalenia m.in. na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 3 października 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wskazana okoliczność faktyczna oznacza zatem, że nie było podstaw do wzywania strony o urzędowy formularz wniosku, którego skutkiem jest merytoryczne jego rozpoznanie. W tym stanie rzeczy, postępowanie w przedmiocie prawa pomocy zainicjowane kolejnym wnioskiem, stało się zbędne. Poza tym, kwestia związana z uprzednio złożonym wnioskiem strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, została prawomocnie rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym postanowieniu z dnia 28 lutego 2017 r. sygn. akt II FZ 35/17 Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 249a p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.