II FZ 539/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Grzęda po rozpoznaniu w dniu 18 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy z zażalenia A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 2479/14 odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we Wrocławiu z dnia 19 września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów wniesionych w sprawach prowadzenia egzekucji administracyjnej postanawia: odrzucić zażalenie.

Postanowieniem z 23 kwietnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił A. W. przyznania prawa pomocy. W swoim postanowieniu WSA we Wrocławiu wskazał m.in., że 28 lutego 2018 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W ocenie Sądu przedstawione w nim przez skarżącą informacje są wybiórcze, a nadto wątpliwości budzi ich wiarygodność. Pomimo wezwania strona nie przedłożyła deklaracji VAT-7 za ostatnie trzy okresy rozliczeniowe, za które deklaracje te były składane, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków przez siebie i jej rodzinę ani wydruków historii rachunków bankowych. Nie przedłożyła również żadnych żądanych dokumentów dotyczących stanu finansowego jej męża argumentując, że małżonkowie mają ustanowioną rozdzielność majątkową. W zażaleniu na powyższe zarządzenie pełnomocnik skarżącej podniósł m.in., że załączone dowody wskazujące na zaleganie przez Skarżącą w opłatach potwierdzają oświadczenie o złej kondycji finansowej i stan, który uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Zdaniem pełnomocnika skarżącej Sąd nie dokonał wszechstronnego rozważania materiału dowodowego nie znając specyfiki działalności gospodarczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie należało odrzucić bowiem zostało wniesione po terminie. Stosownie do art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 - 72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Zgodnie zaś z § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z treści art. 73 § 1 i § 4 P.p.s.a. wynika zatem, że doręczenie w tym trybie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej nieudanej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia tj. awizo. Od daty na zawiadomieniu należy liczyć czternastodniowy termin do przyjęcia fikcji prawnej doręczenia pisma. Fikcja ta polega na przyjęciu za udowodniony fakt prawotwórczy, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe. W niniejszej sprawie przesyłka zawierająca postanowienie z 23 kwietnia 2018 r., została nadana 7 maja 2018 r. i awizowana po raz pierwszy 9 maja 2018 r. Pełnomocnik Skarżącej odebrał przesyłkę w urzędzie pocztowym 24 maja 2018 r. W odniesieniu do powyższego należy wskazać, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, iż odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Również wtedy, gdy adresat odbierze przesyłkę już po 14 dniach, w dalszym ciągu będzie miała zastosowanie wynikająca z tego przepisu fikcja prawna wcześniejszego doręczenia. W tym zakresie jej skutki nie przestają wywoływać skutków prawnych wcześniejszego doręczenia przesyłki. Innymi słowy, późniejsze odebranie na żądanie strony pisma, a więc po upływie terminu, o którym mowa w art. 73 § 3 P.p.s.a., na skutek bezprawnego jego przetrzymywania przez operatora pocztowego, nie niweczy skutków doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. Dlatego też, fakt odebrania pisma z urzędu pocztowego przez pełnomocnika skarżącej po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 P.p.s.a., nie ma wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 P.p.s.a. W związku z tym, że pierwsze awizo zostało dokonane 9 maja 2018 r., bieg czternastodniowego terminu upływał 23 maja 2018 r. W tym dniu, zgodnie z przyjętą fikcją prawną nastąpiło więc doręczenie pisma adresatowi i wobec tego zaczął biec 7 dniowy termin do wniesienia zażalenia wynikający z art. 194 § 2 P.p.s.a. Termin ten upływał zatem dnia 30 maja 2018 r. Pełnomocnik strony skarżącej wniósł zażalenie 1 czerwca 2018 r. Mając na uwadze powyższe, prawidłowym było odrzucenie zażalenia na podstawie art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.