I SA/Wa 96/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Joanna Skiba, Protokolant referent stażysta Kamila Lewikowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi [...] w W. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 3 listopada 2022 r. nr DO-II.7610.203.2022.JL w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę.

Decyzją z 3 listopada 2022 r., nr DO-II.7610.203.2022.JL, Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 13 września 2022 r., nr NW/IV/77200/362/06, o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z 13 września 2022 r. Wojewoda [...], działając na podstawie art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowe "[...]" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach, odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W., prawa użytkowania wieczystego gruntu, położonego w gminie G., obręb [...], [...], oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Odwołanie od powyższej decyzji złożyły [...] S.A. w W. (dalej jako "[...]") podnosząc, że decyzja organu nie zawiera prawidłowego uzasadnienia. Decyzją z 3 listopada 2022 r. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 13 września 2022 r. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przywołał treść art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. i podniósł, że podstawową przesłanką wynikającą z powołanego przepisu jest to aby nieruchomość, która w dniu 5 grudnia 1990 r. znajdowała się w posiadaniu [...] stanowiła własność Skarbu Państwa. Tylko bowiem pod tym warunkiem nieruchomość mogła z mocy prawa stać się z dniem wejścia w życie ustawy przedmiotem prawa wieczystego użytkowania [...]. Minister wskazał, że w niniejszej sprawie decyzją Wojewody [...] z 19 sierpnia 2022 r., nr NWXV.7532.1.896.2012, stwierdzono nabycie przez Gminę G. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Wojewody [...] z 12 września 2022 r. wynika, że powyższa decyzja stała się ostateczna z dniem 6 września 2022 r. Wobec powyższego, zdaniem organu, przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Gminy G., a nie Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 1990 r. Tym samym w stosunku do przedmiotowej nieruchomości nie została spełniona przesłanka własności państwowej, co uzasadnia odmowę uwłaszczenia. Organ odwoławczy dodał, że skoro objęte przedmiotowym postępowaniem nieruchomości nie stanowiły własności Skarbu Państwa zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r., to bez znaczenia pozostaje pozostawanie przedmiotowego gruntu w posiadaniu [...] według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Końcowo, odnosząc się do zarzutu [...], Minister stwierdził, że nawet lakoniczne uzasadnienie decyzji, jeśli jednak zawiera wyjaśnienie jakimi przesłankami kierował się wydający ją organ, wyjaśnia podstawę rozstrzygnięcia i okoliczności, które za takim rozstrzygnięciem przemawiają, nie uzasadnia negatywnej oceny zaskarżonej decyzji. Okoliczność ta nie ujmuje bowiem merytorycznej poprawności wydanego rozstrzygnięcia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję wniosły [...] S. A. w W. zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie: 1) przepisów postępowania, to jest: a) art. 7 i art. 8 w związku z art. 85 k.p.a. poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, 2) prawa materialnego, to jest art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz [...] z dniem 27 października 2000 r. z mocy prawa użytkowania wieczystego przedmiotowych nieruchomości. Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], a także rozpatrzenie sprawy zgodnie z wnioskiem. Zdaniem [...], zaskarżona decyzja nie zawiera uzasadnienia pozwalającego na przyjęcie, że organ podjął czynności niezbędne dla załatwienia sprawy, jak również dokonał właściwej oceny okoliczności stanu faktycznego oraz ich znaczenia dla sprawy w odniesieniu do obowiązujących przepisów. Skarżąca podkreśliła, że to na organie ciążył obowiązek dokonania wszelkich czynności niezbędnych do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), w tym zbadania spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia. Organ jest zatem zobowiązany do zebrania materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, tak aby na jego podstawie możliwe było ustalenie czy w niniejszej sprawie realizują się wszystkie pozytywne przesłanki uwłaszczenia. Powyższe obejmuje ustalenie choćby tego czy [...] była w posiadaniu nieruchomości według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jak też ewentualnego wystąpienia sytuacji obalającej nabycie prawa w trybie art. 34 ustawy. Dopiero rozważenie wszystkich aspektów uwłaszczenia umożliwia rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę Minister Rozwoju i Technologii (dawniej: Minister Rozwoju, Pracy i Technologii) wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegała decyzja Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z 13 września 2022 r. o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez [...] w W. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w gminie G., obręb [...], G., oznaczonego jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2, dla których prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy w świetle zebranego materiału dowodowego skarżąca spełniła przesłanki określone w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2021 r., poz. 146), dalej zwana "ustawą" lub "ustawą z 8 września 2000 r." Zgodnie z powołanym przepisem, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1, nie może naruszać praw osób trzecich (art. 34 ust. 4 ustawy). Z powyższego wynika, że przedmiotem uwłaszczenia w powołanym trybie mogą być wyłącznie grunty będące własnością Skarbu Państwa. Jak natomiast wynika z akt administracyjnych, decyzją z 19 sierpnia 2022 r., nr NWXV.7532.1.896.2012, Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę G. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 1990 r. Nr 32, poz. 191), prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2, nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [...] m2. Ponadto, ze znajdującego się w aktach sprawy pisma Wojewody [...] z 12 września 2022 r. wynika, że powyższa decyzja z 19 sierpnia 2022 r. stała się ostateczna z dniem 6 września 2022 r. Opisana decyzja komunalizacyjna pozostaje zatem w obrocie prawnym i tym samym jest wiążąca zarówno dla organów wydających w sprawie decyzje, jak też sądu administracyjnego kontrolującego zgodność tych rozstrzygnięć z prawem. Oznacza to, jak prawidłowo przyjął organ odwoławczy, że przedmiotowy grunt stanowił własność Gminy G., a nie Skarbu Państwa, zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r., jak też na dzień 27 października 2000 r. Tym samym w sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka określona w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r., to jest przesłanka własności państwowej gruntu objętego wnioskiem skarżącej, co uniemożliwiło jego pozytywne rozpatrzenie. W ocenie Sądu, stanowisko organów w tym zakresie należy ocenić jako prawidłowe, skoro ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika brak spełnienia określonej w art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. przesłanki własności państwowej nieruchomości będącej przedmiotem postępowania. W świetle powyższego jako niezrozumiałe jawią się zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Podkreślić trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu skarżąca nie zakwestionowała skutecznie dokonanych przez organ ustaleń w zakresie prawa własności spornej nieruchomości. Z podanych wyżej przyczyn Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji nie naruszają prawa. Zasadnie bowiem przyjęły organy, że okoliczność, że sporna nieruchomość nie była zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak też w dniu 27 października 2000 r. własnością Skarbu Państwa, przesądziła o braku kumulatywnego spełnienia wszystkich przesłanek uwłaszczenia wskazanych w art. 34 ustawy z 8 września 2000 r. Organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy i dokonały prawidłowej oceny przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do spornej nieruchomości oraz w sposób zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. uzasadniły zajęte stanowisko. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) orzekł jak w sentencji.