I SA/Wa 947/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, Sędziowie sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Marek Maliński (spr.), Protokolant starszy referent Aleksandra Cymerska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2024 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 7 lutego 2024 r. nr DO-II.7610.210.2023.PB w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 lutego 2024 r. nr DO-II.7610.210.2023.PB Minister Rozwoju i Technologii (dalej również: "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania spółki Polskie Koleje Państwowe S.A. w Warszawie (dalej również: "Spółka", "Strona" lub "Skarżąca"), od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 23 listopada 2023 r. nr NWIV.752.208.2015, odmawiającej stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w D., obręb [...], S., obejmującego działkę nr [...] o pow. 0,5673 ha, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z akt sprawy Wojewoda Śląski, działając m.in. na podstawie art. 34 i art. 35 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 ze zm.; dalej: "ustawa o komercjalizacji") - decyzją z dnia 23 listopada 2023 r. – odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego niezabudowanego gruntu położonego w D., obręb [...], S., obejmującego działkę nr [...] o pow. 0,5673 ha, zapisaną w księdze wieczystej nr [...]. W wyniku rozpoznania odwołania Spółki Minister – decyzją z dnia 7 lutego 2024 r. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak zaznaczył Minister, Wojewoda Śląski ostateczną decyzją z dnia 20 września 2022 r. nr NWXVa.7532.1061.2018, stwierdził nabycie przez Gminę D. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, prawa własności przedmiotowej nieruchomości, oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,5673 ha w obrębie [...], S. Zdaniem Ministra powołania decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 20 września 2022 r. nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, w zakresie w jakim rozstrzygała o komunalizacji przedmiotowej nieruchomości, a tym samym jej skutki prawne w postaci potwierdzenia nabycia prawa własności ww. gruntu przez Gminę D. wiążą organ orzekający w sprawie uwłaszczeniowej. Na gruncie przedmiotowej sprawy oznacza to, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła – zdaniem Ministra - w dniu 5 grudnia 1990 r. własność jednostki samorządu terytorialnego. Powyższe potwierdza – w ocenie Ministra treść księgi wieczystej nr [...], prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, gdzie w dziale II księgi jako właściciel wpisana jest Gmina D., na podstawie ww. decyzji komunalizacyjnej z dnia 20 września 2022 r. Jak zaznaczono w zaskarżonej decyzji skoro przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Minister Rozwoju i Technologii obowiązany był utrzymać w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 23 listopada 2023 r. Organ zaznaczył przy tym, że pozostawanie przedmiotowego gruntu w posiadaniu PKP według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. pozostaje w tym przypadku bez znaczenia skoro przedmiotowa działka nie stanowiła własności Skarbu Państwa zarówno na dzień 5 grudnia 1990 r. jak i na dzień 27 października 2000 r. Na decyzję Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka zarzucając jej naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: a) art. 7 oraz art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") poprzez brak podjęcia działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, b) art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 ab initio k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego; II. prawa materialnego, tj. art. 34 ustawy o komercjalizacji poprzez odmowę stwierdzenia nabycia na rzecz PKP z dniem 27 października 2000 r. ex lege prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Śląskiego z dnia 23 listopada 2023 r. i rozpatrzenie sprawy zgodnie z jego wnioskiem, jak również o zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 34 ustawy o komercjalizacji, zgodnie z którym grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu PKP, co do których PKP nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy (czyli z dniem 27 października 2000 r.), z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego PKP. Budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością PKP. Nabycie praw, o których mowa w ust. 1 i 3, nie może naruszać praw osób trzecich. Z powyższego stanu prawnego wynika, że podstawową przesłanką nabycia mienia przez PKP w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 27 października 2000 r. (art. 83 ustawy) jest to, aby grunt był w tej dacie własnością Skarbu Państwa. Tymczasem z odpisu z księgi wieczystej nr [...] wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] z dniem 27 maja 1990 r. stała się z mocy prawa własnością Gminy D. Podstawę materialnoprawną wpisu ww. jednostki samorządu terytorialnego jako właściciela tego gruntu do działu II księgi wieczystej stanowiła ostateczna decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 20 września 2022 r. nr NWXVa.7532.1061.2018. Decyzja komunalizacyjna została wydana na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Sąd zwraca uwagę, że ustawodawca potraktował priorytetowo proces nabywania mienia skarbowego przez gminy z mocy samego prawa. Zgodnie z art. 228 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r. poz. 344 ze zm.) w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa nie ewidencjonuje się już nawet nieruchomości, które na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych stały się, z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r. własnością gmin, co do których nie zostały wydane ostateczne decyzje potwierdzające nabycie własności. Trzeba wskazać, że art. 34a ustawy przewiduje, że grunty, o których mowa w art. 34, z dniem 1 czerwca 2003 r. nie podlegają komunalizacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Przy czym co do znaczenia art. 34a ustawy dla procesu komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując, że art. 1 pkt 19 ustawy nowelizującej z dnia 28 marca 2003 r. (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 720) zmieniającej ustawę z dniem 25 maja 2003 r. (który wprowadził art. 34a) odnosi się do postępowań o przekazaniu mienia gminom wyłącznie w oparciu o unormowania art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Wobec tego, że sporny grunt w dacie wejścia w życie ustawy (27 października 2000 r.) był mieniem komunalnym, a nie skarbowym, brak było podstaw do potwierdzenia, na wniosek PKP S.A. z dnia 17 listopada 2015 r., w trybie art. 34 ustawy, nabycia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], co prawidłowo uczynił Wojewoda Śląski w decyzji z dnia 23 listopada 2023 r. i zasadnie zaakceptował Minister Rozwoju i Technologii w zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 34 ustawy o komercjalizacji. Za bezzasadne należało uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Zakres prowadzonego przez organy postępowania dowodowego determinowany był treścią przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w tej sprawie. Skarżąca ogólnikowo jedynie stwierdziła, że rozstrzygnięcia wydane w przedmiotowej sprawie oparto o ustalenia dokonane na podstawie niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i niewystarczającej dokumentacji, nie wskazując jakichkolwiek dowodów przemawiających za prezentowanym przez nią stanowiskiem. W takiej sytuacji twierdzenia Skarżącej uznać należy za bezzasadne. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku.