I SA/Wa 817/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bożena Marciniak Sędziowie sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 lipca 2023 r. sprawy ze skargi M. N. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lipca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 74/14 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżącego M. N. od Prezydenta m.st. Warszawy sumę pieniężną w kwocie 2000 (dwa tysiące) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego M. N. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W dniu 17 marca 2023 r. M. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 lipca 2014 r. (omyłkowo wskazanego w skardze jako wyrok z 25 lipca 2015 r.) sygn. akt I SAB/Wa 74/14 zobowiązującego Prezydenta m.st. Warszawy do rozpoznania wniosku z dnia 17 czerwca 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ulicy [...]. "W mieście W. pod Nr [...]" w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Skarżący wniósł o wymierzenie Prezydentowi m.st. Warszawy grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu w wykonaniu wyroku; przyznanie od organu na rzecz skarżącego, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sumy pieniężnej w kwocie 7000 zł; zasądzenie kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie już czterokrotnie uwzględniał skargi na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 74/14. Akta sprawy po wydaniu ostatniego z tych wyroków zostały zwrócone organowi w dniu 5 października 2022 r. Postępowanie administracyjne nie zostało jednak rozstrzygnięte, wobec czego skarżący pismem z dnia 15 marca 2023 r. wezwał Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wyroku. Pomimo tego do dnia wniesienia skargi organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, skarżący stwierdził, że mając na względzie dotychczas złożone środki dyscyplinujące oraz okoliczność, że od zwrotu organowi akt mija już 5 miesięcy, w dalszym ciągu odczuwa on niedostatek z nieterminowego załatwienia jego sprawy. Skarżący oświadczył, że z roku na rok ma coraz mniej sił. Inny stan zdrowia mu towarzyszył na początku postępowania, a inny stan zdrowia (znacznie gorszy) przedstawia obecnie. Środki, które skarżący mógł pozyskać gdyby Prezydent m.st. Warszawy terminowo wywiązał się z wyroku zobowiązującego mogły pozwolić na poprawienie jakości życia skarżącego wówczas i obecnie oraz pozwoliłyby mu również na rozważenie zastosowania alternatywnych metod leczenia układu krążeniowo-oddechowego, w tym prywatnie przeprowadzonych zabiegów chirurgicznych. Skarżący podniósł, że przez nie tylko nieterminowe załatwienie sprawy, ale również przez taką praktykę organu utracił w znaczącym stopniu nie tylko zdrowie, ale również zaufanie do organów władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę Prezydent m.st. Warszawy wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że pismem z dnia 6 marca 2023 r. zawiadomił strony o zgromadzeniu materiału dowodowego, który daje podstawę do wydania decyzji kończącej postępowanie. Następnie decyzją z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr 179/SD/2023 umorzył postępowanie z wniosku M. N. z dnia 10 czerwca 2013 r. (wpływ do Urzędu 17 czerwca 2013 r.) o przyznanie odszkodowania za część nieruchomości niezwróconej na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W. nr 15/2002 z dnia 26 marca 2002 r., położonej w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, co następuje: Skarga na niewykonanie wyroku zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 154 § 1 i 6 p.p.s.a., w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa powyżej, sąd wymierza do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 154 § 2 p.p.s.a.). Z treści przywołanego przepisu wynikają dwie przesłanki, które muszą być spełnione, aby sąd mógł wymierzyć grzywnę organowi administracji. Po pierwsze, organ nie wykonuje wyroku sądu uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Po drugie, wymierzenie grzywny jest możliwe po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania prawomocnego wyroku. Jak wynika z akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 74/14 wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały organowi w dniu 28 stycznia 2015 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 42 akt sądowych sprawy sygn. akt I SAB/Wa 74/14). Zgodnie zaś z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Zatem w niniejszej sprawie termin załatwienia sprawy wyznaczony przez sąd upłynął w dniu 30 marca 2015 r. (poniedziałek). Tymczasem Prezydent m.st. Warszawy zakończył postępowanie administracyjne w sprawie z wniosku M. N. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ulicy [...] ozn. "W mieście W. pod Nr [...]", wykonując zobowiązanie Sądu, dopiero w dniu 6 kwietnia 2023 r., a więc po ponad ośmiu latach od upływu wyznaczonego terminu. Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postepowania lub oddalenia skargi. Stąd podstaw do oddalenia skargi nie można upatrywać w wydaniu przez organ po wniesieniu skargi (tj. po dniu 20 marca 2023 r.) decyzji kończącej postępowanie. Okoliczność ta będzie może mieć jedynie wpływ na wymiar grzywny. Z analizy akt sprawy wynika również, że w sprawie spełniony został drugi warunek dopuszczalności skargi określony w przywołanym art. 154 § 1 p.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącego z dnia 15 marca 2023 r., którym wezwał on Prezydenta m.st. Warszawy do wykonania wyroku z dnia 25 lipca 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 74/14. Nie ulega zatem wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 p.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie do treści art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1 wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z dnia 25 lipca 2014 r. oraz okoliczność, że jest to już piąta skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z dnia 10 grudnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 1656/15 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 1000 zł; wyrokiem z dnia 16 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1870/16 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 3000 zł, stwierdzono bezczynność z rażącym naruszeniem prawa; wyrokiem z dnia 19 września 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 939/19 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 6000 zł, stwierdzono bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i przyznano od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 1000 zł; zaś wyrokiem z dnia 20 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 29/22 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 10000 zł, stwierdzono bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i przyznano od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w wysokości 5000 zł), a także fakt, że od doręczenia organowi akt sprawy wraz z ostatnim wyrokiem ze skargi na niewykonanie wyroku (5 października 2022 r.) do dnia wniesienia skargi w niniejszej sprawie (20 marca 2023 r.) upłynęło 5,5 miesiąca, a w tym czasie organ nie podejmował żadnych czynności procesowych w tej sprawie, jak również mając na względzie okoliczność, że po wniesieniu skargi na niewykonanie wyroku organ ostatecznie wydał decyzję kończącą postępowanie, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 5000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta m.st. Warszawy za niewykonanie wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, w myśl art. 154 § 2 zd. 2 p.p.s.a. czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia lub lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2013 r. o sygn. akt I OSK 1181/13; powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania przez organ odpisu wyroku z dnia 25 lipca 2014 r. do dnia jego wykonania upłynęło prawie ponad osiem lat. Brak jest natomiast jakichkolwiek racjonalnych przyczyn, które usprawiedliwiałyby tak znaczące przekroczenie terminu do rozpatrzenia sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę wielokrotnie nakładane przez sąd na organ sankcje w związku z niewykonaniem wyroku. Dodatkowo Sąd uwzględnił, że w ciągu ponad 5 miesięcy od otrzymania prawomocnego wyroku z dnia 20 lipca 2022 r. wymierzającego grzywnę za niewykonanie wyroku, organ nie podejmował czynności zmierzających do wykonania wyroku, zaś decyzję kończącą postępowanie wydał dopiero po wniesieniu kolejnej skargi na niewykonanie wyroku. Ponadto, w odniesieniu do przedstawionych okoliczności sprawy, Sąd uznał za zasadne przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyznanie tej kwoty uzasadniać mogą jedynie szczególne okoliczności sprawy, tj. wyjątkowo rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak również, że bez przyznania tej kwoty wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Przesłanka uzasadniająca zasądzenie powyższej kwoty względem skarżącego została spełniona w niniejszej sprawie, jednak ustalając wymiar przyznanej sumy pieniężnej, Sąd wziął pod uwagę okoliczność, że organ zakończył już postępowanie zainicjowane wnioskiem o przyznanie odszkodowania, a także że od doręczenia ostatniego wyroku sądu w tej sprawie do złożenia kolejnej skargi na niewykonanie wyroku upłynęło niespełna 6 miesięcy. Z tego względu Sąd, rozpatrując niniejszą sprawę, uznał za zasadne zasądzenie od organu na rzecz skarżącego sumy niższej niż przyznana w poprzednim wyroku z dnia 20 lipca 2022 r. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1, § 6 i § 7 p.p.s.a., orzekł jak w punktach 1, 2 i 3 sentencji. W zakresie kosztów postępowania Sąd w pkt 4 sentencji orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.). Na powyższe koszty składają się: wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a.