I SA/Wa 348/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2023 r. sprawy ze skargi RK [...] sp. z o. o. spółki jawnej z siedzibą w Z. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m. st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/14 1. wymierza Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz RK [...] sp. z o. o. spółka jawna z siedzibą w Z. G. sumę pieniężną w kwocie 6000 (sześć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta m. st. Warszawy na rzecz RK [...] sp. z o. o. spółka jawna z siedzibą w Z. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 12 stycznia 2023 r. [...] spółka z o. o. spółka komandytowa z siedzibą w Z. (dalej jako: skarżąca/spółka), wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta m.st. Warszawy (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) wniosku z dnia 3 lipca 2013 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul [...] , ozn. hip. "[...] Nr [...]. W przedmiotowej skardze skarżąca spółka wniosła o: 1) wymierzenie organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności Prezydenta w wykonaniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2015 r. (sygn. I SAB/Wa 301/14) biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku 2021 ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 9 lutego 2022 r., 2) stosownie do art. 154 § 7 ppsa o przyznanie od Prezydenta na rzecz skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 6.000 zł, 3) zasądzenie od Prezydenta na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych, 4) rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 4 ppsa w związku z art. 120 ppsa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że odpis prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 2057/22 wpłynął do organu w dniu 21 grudnia 2022 r. Ponadto wskazał, że pismem z dnia 13 lutego 2023 r. organ – stosownie do art. 10 kpa – zawiadomił o zakończeniu gromadzenia i możliwości udostępnienia zebranego w sprawie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji. W sprawie Sąd ustalił, że akta sprawy administracyjnej wraz z odpisem prawomocnego wyroku z dnia 7 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 301/14 wpłynęły do Prezydenta w dniu 8 lipca 2015 r., zatem termin wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny upłynął w dniu 8 października 2015 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca spółka przed wniesieniem do Sądu przedmiotowej skargi wezwała Prezydenta do wykonania ww. wyroku pismem z dnia 10 maja 2022 r., jednak Prezydent nie zastosował się do tego wezwania, nie podjął żadnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Z akt sprawy wynika ponadto, że za niewykonanie wyroku z dnia 7 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 301/14: - wyrokiem z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1906/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 1.500 zł., - wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 26/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu grzywnę w wysokości 1.500 zł., - wyrokiem z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1356/19 stwierdził, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu grzywnę w wysokości 2.000 zł., - wyrokiem z dnia 17 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 2772/20 stwierdził, że bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył mu grzywnę w wysokości 4.000 zł. oraz przyznał skarżącej spółce sumę pieniężną w wysokości 1.000 zł. Z kolejną (piątą) skargą na niewykonanie powołanego wyroku z dnia 7 kwietnia 2015 r., skarżąca spółka wystąpiła pismem z dnia 12 stycznia 2023 r., która to skarga zainicjowała niniejsze postępowanie sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 154 § 1 ppsa w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi z dnia 12 stycznia 2023 r. na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2015 r., skarżąca spółka pismem z dnia 10 maja 2022 r. wezwała Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Terminy do wniesienia skargi ustalone w art. 53 ppsa nie mają zastosowania do skargi wnoszonej na podstawie art. 154 § 1 ppsa, a w konsekwencji dopuszczalność jej wniesienia nie jest uwarunkowana upływem określonego czasu od dnia doręczenia organowi wezwania do wykonania wyroku (por. postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 2721/12, Lex nr 1248469). Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). Dokonując oceny okoliczności przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że do dnia wydania niniejszego wyroku Prezydent nie rozstrzygnął wniosku skarżącej spółki o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położną w W. przy ul. [...] , ozn. hip. "[...] Nr [...] . Oznacza to, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2015 r. pozostawał w bezczynności. W tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie organowi grzywny Sąd uznał za uzasadniony. Skutkowało to wymierzeniem organowi grzywny w wysokości 10.000 zł, której wysokość mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Przy czym wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę prawie ośmioletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 7 kwietnia 2015 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi grzywien prawomocnymi wyrokami tut. Sądu z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1906/16, z dnia 29 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 26/18 z dnia 27 listopada 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1356/19, z dnia 17 września 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 2772/20 - Prezydent wciąż nie wydał decyzji odszkodowawczej. Jednocześnie Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Natomiast wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd ma obowiązek orzec, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu bezczynność organu ma charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem podkreślić trzeba, iż termin trzech miesięcy wyznaczony przez Sąd wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2015 r. był terminem dającym racjonalną możliwość ustalenia przez organ dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz wartości nieruchomości, niemniej organ nie dotrzymał tego terminu. Zdaniem Sądu niedopuszczalnym jest – w demokratycznym państwie prawnym – aby organ tak prowadził postępowanie administracyjne, żeby przez prawie 8 lat nie został wykonany wyrok tut. Sądu z 2015 r. Taka drastyczna zwłoka organu w rozstrzygnięciu indywidualnej sprawy jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, jak zasadą demokratycznego państwa prawa (wywodzoną z art. 2 Konstytucji RP) i prawem do dobrej administracji. W ocenie Sądu – w okolicznościach przedmiotowej sprawy – należało wymierzyć organowi grzywnę w wysokości 10.000 zł. Na wysokość ww. grzywny miał wpływ długotrwały, wieloletni okres niewykonywania wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2015 r., nierespektowanie wydanych w sprawie czterech prawomocnych wyroków (opisanych powyżej), w konsekwencji niezałatwienie sprawy skarżącej spółki. Wymierzenie organowi grzywny w takiej właśnie wysokości będzie stanowiło sankcję represyjną po pierwsze za drastyczną zwłokę w załatwieniu sprawy skarżącej spółki, po drugie będzie środkiem dyscyplinującym na przyszłość i swoistą "karą" za nieprawidłowe zorganizowanie i prowadzenie postępowania administracyjnego. Zasadny okazał się także wniosek o zasadzenie od organu na rzecz skarżącej spółki sumy pieniężnej, jednakże – w ocenie Sądu adekwatne będzie przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 6.000 zł. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzą szczególne okoliczności bowiem strona skarżąca wiele 8 lat oczekuje na wykonanie wyroku z 2015 r., w którym to organ został zobowiązany do załatwienia sprawy w terminie 3 miesięcy, a mimo to sprawa w dalszym ciągu nie została załatwiona. Powyższa bezczynność, zwłoka organu ma szczególny charakter i jest wystarczającą przesłanką do zasądzenia sumy pieniężnej w wysokości, która będzie stanowiła szczególnego rodzaju "zadośćuczynienie" za stan bezczynności organu i będzie rekompensatą za krzywdę/szkodę, jaką skarżąca spółka poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej. Na powyższe nie wpływa okoliczność, że 6 lipca 2023r. ogran umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 154 § 1 ppsa i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt. 1-2 wyroku, stosownie do art. 154 § 7 ppsa w związku z art. 154 § 6 ppsa Sąd orzekł w pkt. 3 wyroku, O kosztach postępowania orzeczono w pkt. 4 wyroku na podstawie art. 200 ppsa i art. 205 § 2 ppsa na które składały się: wpis od skargi w wysokości 200 złotych ustalony na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł.) wyliczone w oparciu o przepis § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U z 2018, poz. 265 ze zm.).