I SA/Wa 718/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.), sędzia WSA Elżbieta Lenart, sędzia WSA Przemysław Żmich, Protokolant specjalista Katarzyna Krynicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. sprawy ze skargi B. P., M. S. i W. K. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 22/19 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz B. P., M. S. i W. K. sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych na rzecz każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. P., M. S. i W. K. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. P., M. S. i W. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku tego Sądu z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/19. Wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r. Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], nr hip. [...] w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszenie prawa. Skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, przyznanie sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podali, że odpis prawomocnego wyroku z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/19 wraz z aktami sprawy został doręczony Prezydentowi [...] 7 sierpnia 2019 r., a zatem termin do rozpoznania wniosku upływał 7 grudnia 2019 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu Prezydent nie rozpoznał wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Wskazali, że w związku z brakiem działań ze strony organu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 lipca 2020 r., sygn. akt SA/Wa 240/20 wymierzył Prezydentowi grzywnę. Jednakże nadal organ nie podjął żadnych działań w sprawie. Skarżący podnieśli, że pomimo wyroku zobowiązującego do rozpozna wniosku i wyroku wymierzającego grzywnę Prezydent nadal nie podejmował czynności realnie zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, co stanowi o drastycznym przypadku zwłoki organu. Skarżący podnieśli, że zachodzi duże prawdopodobieństwo, że brak nałożenia znacznych sankcji na organ spowoduje, iż w dalszym ciągu sprawa nie zostanie załatwiona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że po otrzymaniu prawomocnego wyroku z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/19 podjął szereg czynności, które były niezbędne do zakończenia przedmiotowego postępowania. Pismem z [...] stycznia 2019 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...] z prośbą o przesłanie materiałów z akt inwentaryzacji zniszczeń Biura Odbudowy [...] dotyczących budynku znajdującego się na przedmiotowej nieruchomości. Wskazał, że pismami z [...] marca 2019 r. zwrócił się do Archiwum Państwowego w [...], Archiwum Akt Nowych oraz Wydziału Archiwum Biura Organizacji Urzędu [...] o przesłanie dokumentacji wskazującej z jakich środków został odbudowany budynek znajdujący się na ww. gruncie. Organ zaznaczył, że od 2017 r. sprawa była przedmiotem zainteresowania organów ścigania, co wiązało się z częstym wysyłaniem akt do tych służb i w znacznym stopniu utrudniało procedowanie nad sprawą. Wskazał, że do prowadzonego postępowania zgłosił swój udział Prokurator del. do Prokuratury Regionalnej w [...], pod sygn. [...]. Organ podniósł, że pismem z [...] stycznia 2021 r., pełnomocnik stron postępowania został poinformowany, że do zakończenia postępowania niezbędne jest wykonanie opracowania geodezyjnego polegającego na sporządzeniu mapy sytuacyjnej nieruchomości hipotecznej z rozliczeniem w aktualnych działkach ewidencyjnych. Termin wykonania opracowania to [...] kwietnia 2021 roku. Organ wskazał, że poinformował pełnomocnika, iż przewidywany termin zakończenia przedmiotowego postępowania, to koniec kwietnia 2021 r. Na rozprawie w dniu 7 października 2021 r. pełnomocnik skarżących odnosząc się do żądania przyznania sumy pieniężnej podniosła, że skarżący od lat oczekują na zakończenie postępowania, czują się bezsilni, organ nie reaguje na ich pisma. Długoletnie postępowanie naraża ich na koszty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ppsa. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 ppsa) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Jak wynika z akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/19 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej w [...], przy ul. [...], nr hip. [...] w terminie czterech miesięcy od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu 7 sierpnia 2019 r. (data stempla wpływu akt do organu) i od tej daty rozpoczął bieg termin wyznaczony wyrokiem, w jakim sprawa powinna być rozpoznana. W konsekwencji termin ten upłynął 7 grudnia 2019 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również wezwań skarżących do wykonania prawomocnego wyroku Prezydent [...] do daty orzekania nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/19 tutejszy Sąd wyrokiem z 3 lipca 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 240/20 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 ppsa i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 ppsa grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 22/19 terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżący po raz kolejny występują z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku Sąd uznał, że grzywna w wysokości 2.000 zł (tj. czterokrotnie wyższa od poprzednio wymierzonej) jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Kwota ta mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 ppsa spełniając funkcję represyjno-dyscyplinującą. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 17 kwietnia 2019 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie prawa użytkowania wieczystego - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz wyroku wymierzającego grzywnę - nie została przez organ dotychczas załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 17 kwietnia 2019 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Przekroczony także został termin wskazany przez Prezydenta, gdyż jak wynika z odpowiedzi na skargę organ poinformował skarżących, że postępowanie zostanie zakończone do końca kwietnia 2021 r. Wskazane w odpowiedzi na skargę czynności podejmowane przez organ pismami z [...] stycznia 2019 r. i [...] marca 2019 r. miały miejsce jeszcze przed rozpoznaniem przez Sąd skargi w sprawie na bezczynność, a więc ponad dwa lata temu. Z kolei przesyłanie akt sprawy do innych organów nie może usprawiedliwiać niewykonania wyroku. Organ przed przesłaniem akt powinien sporządzić akta zastępcze. Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd uznał za zasadne przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej w kwotach po 500 zł na rzecz każdego ze skarżących. W ocenie Sądu uzasadnia to rażący charakter zwłoki w rozpoznaniu sprawy, jak też obawa, że bez jej przyznania wyrok Sądu nadal nie zostanie wykonany. Kwota ta stanowi także swego rodzaju zadośćuczynienie za zaniechania organu w toku prowadzonego postępowania. Suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy. Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 ppsa, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 ppsa orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.