I SA/Wa 596/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2025 r., na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. R. na pismo Ministra Obrony Narodowej z 18 grudnia 2024 r., nr DSW-WN.0500.11.2024 w przedmiocie ponaglenia postanawia: odrzucić skargę.

E. R. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Ministra Obrony Narodowej z 18 grudnia 2024 r., nr DSW-WN.0500.11.2024 (nazwane przez skarżącą postanowieniem). Wskazała, że stanowi ono orzeczenie w sprawie złożonego ponaglenia na niezałatwienie w terminie (bezczynność) oraz prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) przez Wojskową Akademię Techniczną w Warszawie (dalej także jako: WAT) w zakresie wykonania uchwały Senatu WAT z 24 listopada 2005 r., nr 23/II/2005 dotyczącej zbycia w formie bezprzetargowej prawa własności nieruchomości gruntowej zabudowanej stanowiącej działkę ew. nr [...] w obrębie [...] o pow. 10 377 m2, na rzecz właścicieli garaży wybudowanych z ich środków W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi. Minister wskazał, że 10 września 2024 r. skarżąca złożyła do Ministra Obrony Narodowej, za pośrednictwem Rektora Komendanta WAT ponaglenie na bezczynność i przewlekłość postępowania WAT w sprawie wykonania uchwały Senatu z 24 listopada 2005 r., nr 23/II/2005 dotyczącej wyrażenia zgody na zbycie prawa własności zabudowanej nieruchomości gruntowej. Pismem z 30 września 2024 r. Rektor-Komendant WAT w Warszawie wskazał skarżącej, że jej pismo z 10 września 2024 r. nie może być traktowane jako ponaglenie w trybie art. 37 kpa i rozpoznane w trybie administracyjnym, bowiem dotyczy uchwały Senatu ww. uczelni, podjętej w sferze prawa cywilnego. Uczelnia w zaistniałym sporze nie występuje jako organ administracji publicznej. Ponadto, uchwała ta jest aktem prawa wewnętrznego i Minister Obrony Narodowej nie sprawuje w tym zakresie nadzoru nad działalnością uczelni. Wobec kolejnych pism skarżącej organ udzielił ponownie odpowiedzi w piśmie z 18 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało odrzucić, ponieważ nie podlega kognicji sądów administracyjnych. Sąd, przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania skargi, w pierwszej kolejności bada, czy zaskarżony akt lub czynność organu administracji publicznej podlega kognicji sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 – dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających, opinie w sprawie opodatkowania wyrównawczego, opinie zabezpieczające w sprawie opodatkowania wyrównawczego i odmowy wydania opinii zabezpieczających w sprawie opodatkowania wyrównawczego; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, na podstawie art. 3 § 2a i art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Ministra Obrony Narodowej z 18 grudnia 2024 r. W piśmie tym wyjaśniono, że sprawa wyrażenia zgody na zbycie prawa własności nieruchomości jest sprawą cywilną, a Minister nie jest uprawniony do ingerowania w rozstrzygnięcia cywilnoprawne podjęte przez uczelnię. Poinformowano także skarżącą, że Rektor przekazał do Ministerstwa informację o złożonym ponagleniu. Wskazać należy, że przedmiot uchwały nie należy do kognicji sądów administracyjnych, ponieważ nie dotyczy aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 1-9 p.p.s.a. Nie jest to również sprawa, w której przepisy ustaw szczególnych przewidywałyby sądową kontrolę administracji publicznej. Uchwała dotyczy sprawy cywilnej. Spawy cywilne nie należą do właściwości sądów administracyjnych Natomiast zaskarżone przez skarżącą pismo z 18 grudnia 2024 r. nie jest rozstrzygnięciem w przedmiocie złożonego przez nią ponaglenia. Jest jedynie odpowiedzią na składane przez skarżącą pisma dotyczące uchwały z 24 listopada 2005 r. Ubocznie wyjaśnić należy, że rozpoznanie ponaglenia, o którym mowa w przepisie art. 37 § 1 kpa następuje w drodze czynności nadzorczej, która nawet jeżeli jest ujęta w formę postanowienia nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego. Złożenie ponaglenia w trybie art. 37 § 1 kpa jest warunkiem formalnym wniesienia przez osobę zainteresowaną skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako odrębne i samodzielne postępowanie, a ma charakter incydentalny. Poza tym, co istotne, sprawa musi dotyczyć wyżej wskazanego katalogu aktów i czynności poddanych kognicji sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie, z przyczyn wyżej omówionych, przedmiot skargi nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego. Mając na uwadze wskazane okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.