I SA/Wa 338/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Asesor WSA Anna Milicka-Stojek Protokolant starszy referent Aneta Suchecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Regionalnej we [...] L. W. sprawy ze skarg D. W., B. B. oraz M. M. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz D. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich na rzecz B. B. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...] Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich (Komisja/organ) po rozpoznaniu w dniu [...] grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym, sprawy w przedmiocie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego do zabudowanej nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], dawne oznaczenie wykazem hipotecznym nr [...], stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w całości. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komisja wskazała, że niniejsza sprawa dotyczy nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej dawnym numerem hip. [...], która obecnie opisana jest w ewidencji gruntów jako nieruchomość obejmująca: zabudowaną działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Przedmiotowa nieruchomość jest zabudowana siedmiokondygnacyjnym budynkiem, wybudowanym w 1911 r., stanowiącym odrębną od gruntu nieruchomość, będącą przedmiotem własności następców prawnych dawnych współwłaścicieli. Aktualnie dla nieruchomości położonej przy ulicy [...] obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego [...] - część północna - uchwała nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia 17 czerwca 2013 r., poz. 6787). Teren ten oznaczony jest symbolem [...] z przeznaczeniem - podstawowe: administracja publiczna, dopuszczalne: administracja, biura, finansów, kultury. Komisja wskazała, że zgodnie z zaświadczeniem Sądu Grodzkiego w [...] z dnia [...] grudnia 1949 r. tytuł własności nieruchomości znajdującej się przy ul. [...] w [...] uregulowany był jawnym wpisem na imię W. S. z B., [...] co do [...] części, S. z H. co do [...] części i I. z H. G. co do [...] części. Komisja ustaliła następców prawnych właścicieli ujawnionych w opisanym wyżej zaświadczeniu wskazując, że postanowieniem z [...] października 1995 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] stwierdził, że spadek po W. z B. R. nabyli A. R. i D. S. po [...] każde z nich. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] stwierdził, że spadek po A. R. nabyli: I. W. w [...] oraz D. T. i E. D. po [...] każda z nich. Na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia z dnia [...] października 2013 r. (akt notarialny rep. [...]) spadek po I. W. nabyły C. F. i B. J. po [...] każda z nich. Postanowieniem z dnia [...] października 1955 r. w sprawie [...] Sąd Powiatowy w [...] stwierdził, że spadek po I. z H. G. nabyli: S. K. w [...] części, W. I. w [...] części, J. S. w [...] części, J. N. w [...] części i J. N. w [...] części. Postanowieniem z dnia [...] maja 1959 r. w sprawie [...] Sąd Powiatowy dla [...] w [...] stwierdził, że spadek po J. N. nabył w całości J. N. Postanowieniem z dnia [...] listopada 1990 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że spadek po W. I. nabyła w całości J. S. W tym samym postanowieniu Sąd Rejonowy stwierdził również, że spadek po J. S. nabył w całości J. N. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1995 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że spadek po J. N. nabyli B. N. i B. B. po [...] każda z nich. Postanowieniem z dnia [...] lutego 1997 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że spadek po B. N. nabyła w całości B. B. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1990 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy w [...] stwierdził, że spadek po S. z H. .K. nabył w całości S. K. Postanowieniem z dnia [...] września 2006 r. w sprawie [...] Sąd Rejonowy dla [...] stwierdził, że spadek po S. K. nabyli M. K. i M. K. po [...] każde z nich. Komisja podała następnie, że w Dzienniku Urzędowym nr [...] Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, z dnia [...] stycznia 1948 r. dokonano ogłoszenia o objęciu gruntów w posiadanie przez Gminę [...] na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 45), w którym wskazano, iż Gmina [...] obejmuje w posiadanie m.in. nieruchomość położoną przy ul. [...], oznaczoną numerem hipotecznym [...], stanowiącą dotychczas własność obywateli W. z B. S., S. z H. K., I. z H. G. Komisja wskazała, że obejmowanie gruntów w posiadanie następowało na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 7 kwietnia 1946 r. w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy. Zgodnie z powyższą regulacją datą objęcia w posiadanie gruntu był dzień dokonania ogłoszenia o sporządzonym protokole oględzin w organie urzędowym Zarządu Miejskiego. Komisja wskazała, że w niniejszej sprawie ogłoszenie to ukazało się w dniu [...] stycznia 1948 r. Komisja podniosła jednak, że objęcie przedmiotowej nieruchomości w posiadanie przez Gminę [...] nastąpiło dopiero w dniu [...] listopada 1948 r., tj. z dniem ukazania się ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, bowiem w okresie od 23 stycznia 1948 r. do dnia 23 lipca 1948 r. organ administracyjny nie dopełnił obowiązku indywidualnego zawiadomienia właściciela o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie. Komisja wskazała, że termin na złożenie wniosku dekretowego upływał zatem w dniu 25 maja 1949 r. Komisja podała następnie, że umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] listopada 2004 r. (rep. [...]) S. K. sprzedał B. B. przysługujący mu udział w roszczeniu o zwrot nieruchomości przy ulicy [...] za kwotę [...] zł. Umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2013 r. (rep. A [...]) M. K. darowała na rzecz M. K. odziedziczony po mężu S. K. udział w roszczeniu o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...], zabudowanej kamienicą (nr hipoteczny [...] w [...]). Umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2013 r. (rep. [...]) M. K. odziedziczony po I. G. wynoszący [...] udział w roszczeniu o zwrot nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] darował na rzecz B. B. Umową zawartą w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 2014 r. (rep. [...]) C. F. i B. J. zawarły umowę o częściowym dziale spadku po I. W., na podstawie której udział wynoszący [...] części w prawach i roszczeniach dotyczących nieruchomości przy ulicy [...] nabyła w całości C. F. Następnie umową zawartą w formie aktu notarialnego z tego samego dnia (rep. [...]) E. W., działając jako pełnomocnik C. F, darowała samej sobie udział wynoszący [...] części w prawach i roszczeniach dotyczących nieruchomości przy ul. [...]. Komisja ustaliła następnie, że w dniu [...] listopada 1948 r. do Zarządu Miejskiego w [...] wpłynął wniosek W. S. (z B.) reprezentowanej przez adwokata W. C. o przywrócenie terminu do zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej nieruchomości położonej przy ul. [...], ozn. hip. [...], który wyrażał wolę ubiegania się współwłaścicielki o przyznanie tego prawa. Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] kwietnia 1949 r. Prezydent [...] odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa własności czasowej i nie przyznał dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej przedmiotowej nieruchomości i stwierdził, że na mocy art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r., znajdujące się na gruncie budynki stały się własnością Gminy [...]. Orzeczenie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Minister Infrastruktury uchylił przedmiotową decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dnia [...] sierpnia 2003 r., stwierdził nieważność decyzji Ministra Budownictwa z dnia [...] czerwca 1950 r. oraz poprzedzającego ją orzeczenia administracyjnego Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 1949 r. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] Prezydent [...] odmówił następcom prawnym poprzednich właścicieli przyznania prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ulicy [...], argumentując, że nie złożyli oni wniosku we właściwym terminie. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał wskazaną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 4 listopada 2011 r. wydanym w sprawie I SA/Wa 1955/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...], wskazując, że objęcie nieruchomości w posiadanie w dniu [...] stycznia 1948 r. było nieskuteczne. Nie został dopełniony obowiązek indywidualnego zawiadomienia właścicielowi o przystąpieniu do objęcia gruntu w posiadanie. Zdaniem Sądu do objęcia gruntu w posiadanie doszło w dacie ukazania się Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego, tj. w dniu 25 listopada 1948 r. Komisja podała następnie, że w dniu [...] lipca 2005 r. I. W. zawarła z M. M. przedwstępną umowę sprzedaży [...] części przysługującego jej udziału w roszczeniu. Wyrokiem zaocznym z dnia [...] marca 2006 r. wydanym w sprawie [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] zobowiązał U. W. do złożenia oświadczenia następującej treści: "I. W. przenosi własność [...] części z przysługującego jej udziału w prawach i roszczeniach do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], która to nieruchomość objęta była księgą hipoteczną Nr [...], zgodnie z warunkami przedwstępnej umowy sprzedaży zatwierdzonej aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2005 r. rep. A nr [...] na rzecz M. M. za cenę w kwocie złotych stanowiącą równowartość [...] USD po przeliczeniu według średniego kursu dolara amerykańskiego według Narodowego Banku Polskiego obowiązującego w dniu dokonania zapłaty, a M. M. za powyższą kwotę wskazany udział w prawach i roszczeniach kupuje". Wyrok zaoczny został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] września 2013 r. (rep. A. [...]) M. M. sprzedał R. N. [...] część nabytego od I. W. udziału, w prawach i roszczeniach dotyczących nieruchomości przy ul. [...] za kwotę [...]zł. Komisja podała następnie, że na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] Prezydent [...], po rozpatrzeniu wniosku W. S. reprezentowanej przez adwokata W. C. złożonego w dniu [...] listopada 1948 r., ustanowił na lat 99 prawo użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ulicy [...] o powierzchni [...] m2, oznaczonego jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...] na rzecz: B. B. w udziale wynoszącym [...] części, D. I. S. w udziale wynoszącym [...] części, E. W. w udziale wynoszącym [...] części, C. F. w udziale wynoszącym [...] części, E. D. w udziale wynoszącym [...] części, D. T. w udziale wynoszącym [...] części, M. M. w udziale wynoszącym [...] części, R. N. w udziale wynoszącym [...] części i ustalił czynsz symboliczny z tytułu ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na kwotę [...] zł netto. Komisja podała także, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Aktualnie w dziale II księgi wieczystej numer [...] prowadzonej dla nieruchomości położonej przy ulicy [...] w [...] jako właściciel nieruchomości figuruje Skarb Państwa. Komisja wskazała następnie, że pismem z dnia [...] maja 2019 r., sygn. akt [...] Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] wniósł sprzeciw od decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., zarzucając jej: 1. rażące naruszenie - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. - przepisów art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, wyrażające się w zaniechaniu - przy rozpoznaniu sprawy - zbadania przesłanki "posiadania gruntu" i oparcie decyzji jedynie na pozytywnie zweryfikowanych w postępowaniu dwóch przesłankach dekretowych, a w konsekwencji uznaniu, że wszystkie warunki do przyznania prawa użytkowania wieczystego zostały spełnione, podczas gdy niespełnienie trzeciej przesłanki, tj. "posiadania gruntu" skutkować powinno odmową przyznania prawa użytkowania wieczystego do będącego własnością Skarbu Państwa gruntu zabudowanego, położonego w [...] przy ul. [...] o powierzchni [...] m2; 2. rażące naruszenie - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. - przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia, z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu strony, w tym uchybienie powinności kompleksowego zgromadzenia i oceny dowodów wskazujących na rzeczywisty podmiot będący w "posiadaniu gruntu" w chwili złożenia wniosku dekretowego, jak również zaniechania omówienia w uzasadnieniu wspomnianej decyzji powodów, dla których odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej dokumentacji świadczącej o posiadaniu gruntu przez podmioty inne niż właściciele ujawnieni w księdze hipotecznej nr [...]. Wskazując na powyższe zarzuty Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] wskazanej w sprzeciwie. W tak ustalonym stanie faktycznym Komisja wskazała, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2-4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. między innymi jeżeli decyzja reprywatyzacyjna została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Komisji, zaktualizowała się przesłanka określona w art. 30 ust. 1 pkt 4 wskazanej ustawy. W ocenie Komisji decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wydana została z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ w sprawie doszło do zbycia praw i roszczeń, a w konsekwencji przyznania statusu strony postępowania dekretowego nabywcom tych praw i roszczeń. Komisja stwierdziła, że przy wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnej doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., tj. art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego. Komisja podniosła, że przepis art. 1 dekretu warszawskiego stanowi, że wszelkie grunty usytuowane na obszarze m.st. Warszawy przeszły z dniem 21 listopada 1945 r. na własność gminy m.st. Warszawy. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 1 powołanego dekretu, dotychczasowy właściciel gruntu, następcy prawni będący w posiadaniu gruntu lub osoby prawa jego reprezentujące, a jeżeli chodzi o grunty oddane na podstawie obowiązujących przepisów w zarząd i użytkowanie - użytkownicy gruntu, mogli w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną. Komisja podniosła,, że podstawowe i fundamentalne znaczenie dla rozpoznania sprawy z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego ma ustalenie legitymacji formalnej podmiotów uprawnionych do złożenia wniosku dekretowego z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego i w konsekwencji ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na ich rzecz. Postępowanie dekretowe wszczyna się bowiem na żądanie strony, zaś stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest osoba lub jednostka, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Komisja stwierdziła, że status strony postępowania administracyjnego jest uzależniony m.in. od możliwości przypisania konkretnemu podmiotowi interesu prawnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on: indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Pojawia się on wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, a polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na jego sytuację w zakresie prawa materialnego. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a., może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli z normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok NSA z 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93). Komisja podniosła, że jednym z najczęstszych problemów występujących w sprawach dekretowych jest ustalenie aktualnego kręgu stron postępowania. Ponieważ treść art. 28 k.p.a. nie stanowi samoistnej normy prawnej dla wywodzenia przysługującego przymiotu strony postępowania - to ustalenie interesu lub obowiązku prawnego może nastąpić jedynie w związku z konkretną normą prawa materialnego, którą w tej sprawie jest norma zawarta w art. 7 dekretu warszawskiego. Takiej normy materialnoprawnej nie kreują także inne akty prawne. Norma taka nie wynika również z przepisów prawa cywilnego. Umowa cywilnoprawna nie może bowiem modyfikować ustawowo określonego podmiotowego zakresu uprawnień unormowanych w dekrecie warszawskim, skoro zakres tych uprawnień nie może być wynikiem zgodnych oświadczeń woli stron tej umowy. Czym innym jest bowiem swoboda zawierania umów w prawie cywilnym, a czym innym jest skonkretyzowanie uprawnień w sferze prawa administracyjnego i przypisanie tych uprawnień przez prawodawcę konkretnie określonym podmiotom. Strony umowy cywilnoprawnej nie mogą zatem oczekiwać, że swoboda zawierania umów i wyrażania w nich swojej woli w sferze prawa cywilnego wywoła takie same skutki prawne w sferze prawa administracyjnego. Dla ustalenia właściwej legitymacji formalnej osób uprawnionych z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego konieczne jest jednak w pierwszej kolejności odwołanie się do pojęć "dotychczasowy właściciel" oraz "następca prawny" w rozumieniu art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 28 k.p.a. Przy wykładni językowej treści pojęcia "dotychczasowy właściciel" użytego w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, nie powinno być żadnych wątpliwości, że chodzi tu o osoby, które były właścicielami dawnej nieruchomości w dniu wejścia w życie dekretu warszawskiego i dotyczy to zarówno osób fizycznych jak i osób prawnych. Taka konstrukcja przepisu oznacza, iż wolą prawodawcy było, aby z wnioskiem takim mógł występować aktualny, na tamtą datę, posiadacz samoistny gruntów. Natomiast jeżeli chodzi o drugą kategorię osób uprawnionych, tj. "następców prawnych dawnego właściciela", to ustawa nie określa, o jaki rodzaj następstwa prawnego chodzi. W ocenie Komisji pojęcie "następcy prawnego" użyte w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego dotyczy kategorii osób, którym w szczególnych okolicznościach przyznano uprawnienie do złożenia wniosku dekretowego i w konsekwencji pozytywne ustanowienie na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego. Komisja wskazała, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczących legitymacji formalnej stron w postępowaniu wywołanym wnioskiem z art. 7 ust. I dekretu warszawskiego podkreślono, że gdy przyznanie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w drodze decyzji administracyjnej to oznacza to, że zastosowanie do tej decyzji mają przepisy art. 28 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego określające podmiotowy zakres przyznania tego prawa wyłącznie dotychczasowemu właścicielowi lub jego spadkobiercom. Zatem do kręgu osób uprawnionych do bycia stroną w postępowaniu z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego nie należą osoby, które nabyły prawa i roszczenia do danej nieruchomości w drodze czynności cywilnoprawnej. Komisja podniosła, że takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 29 sierpnia 2022 r. sygn. I OSK 2034/20, który wskazał, że "należy odróżnić skutki prawne czynności cywilnoprawnej od podmiotowości w prawie administracyjnym i że nie zawsze skutki czynności cywilnoprawnej powodują powstanie praw podmiotowych w sferze prawa administracyjnego, jeżeli ustawodawca wyraźnie tego nie unormował". Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowym wyroku ostatecznie przesądził kwestię, że sama podstawa cywilnoprawna zawarcia umowy przeniesienia praw i roszczeń w kontekście rozpoznawanej sprawy z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, nie tworzy interesu prawnego w procedurze administracyjnej prowadzonej na podstawie dekretu warszawskiego, przesądzono kwestię, że umowy cywilnoprawne dotyczące przeniesienia praw i roszczeń do dawnych nieruchomości nie legitymowały - w rozumieniu prawa administracyjnego - osób wskazanych w tych umowach, jako nabywcy praw i roszczeń - w rozumieniu prawa cywilnego - do skutecznego ubiegania się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego na podstawie dekretu warszawskiego. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 29 sierpnia 2022 r. sygn.: I OSK 2875/20,1 OSK 707/20 i I OSK 1717/20. Komisja podzieliła argumentację zawartą w ww. wyrokach i uznała za własną w tej sprawie. Komisja podniosła, że uprawnienie z art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego jako norma prawa materialnego do bycia stroną w postępowaniu dekretowym zgodnie z art. 28 k.p.a., nie przechodzi na następców prawnych tych osób, nie będących ich spadkobiercami. Obowiązująca powołana wyżej materialnoprawna norma nie przewiduje, aby możliwe było uzyskanie statusu strony w postępowaniu dekretowym na skutek umowy cywilnoprawnej. Wykładnia gramatyczna strony w postępowaniu dekretowym, w kontekście powołanego wyżej orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie pozostawia wątpliwości, że tylko spadkobiercom dawnych właścicieli nieruchomości przyznaje się status strony w postępowaniu dekretowym. Prawo do bycia stroną w postępowaniu dekretowym i w konsekwencji ustanowienie na rzecz tej osoby prawa użytkowania wieczystego jest uprawnieniem o charakterze publicznoprawnym, ponieważ ustawodawca przewidział dla tego rodzaju żądania formę decyzji administracyjnej. Prawo to zaś nie ma charakteru cywilnego ponieważ jest niezbywalnym prawem publicznym. Zdaniem Komisji sformułowanie użyte w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego "następca prawny dawnego właściciela" rozumieć należy jako osoby, które wstąpiły w ogół praw i obowiązków w drodze dziedziczenia. W definicji tego pojęcia nie mieszczą się zaś osoby, które uzyskały prawa i roszczenia do nieruchomości na skutek umowy cywilnoprawnej o sprzedaży praw i roszczeń. Zdaniem Komisji intencją ustawodawcy dekretu warszawskiego było gratyfikowanie osób, które utraciły prawo własności na skutek uchwalenia przepisów dekretu warszawskiego oraz wyrównanie szkody wynikłej z przymusowego pozbawienia prawa własności. I to właśnie owa utrata prawa własności musi być ściśle związane z osobą dawnego właściciela i jego spadkobiercami, a nie osobami które nabyły te prawa w drodze czynności cywilnoprawnej. Celu ustawodawcy nie sposób realizować wobec osoby, która w drodze czynności cywilnoprawnej nabyła te prawa i roszczenia. Po stronie wyłącznie byłego właściciela i jego spadkobiercy występował interes prawny ujęty w art. 28 k.p.a. jako że był on podmiotem, który na skutek aktu prawa powszechnie obowiązującego i działania organu administracji, został pozbawiony własności. Nie ma natomiast normy prawa materialnego z której wynikałoby, że nabywcy praw i roszczeń w drodze cywilnoprawnej przysługiwałoby roszczenie dekretowe tym bardziej, że dotyczyło to sytuacji prawnej właściciela nieruchomości, który utracił własność. Uprawnienia z zakresu prawa publicznego, co do zasady są utożsamiane ze ściśle określoną osobą o ile nie ma szczególnej normy materialnej, która daje podstawę do przeniesienia uprawnienia. Komisja podniosła, że w stanie faktycznym sprawy, na podstawie art. 1 dekretu warszawskiego, dawna nieruchomość oznaczona nr hipotecznym [...], położona przy ulicy [...] przeszła na własność gminy [...] z dniem [...] listopada 1948 r. Przed tą datą właścicielami nieruchomości były: W. z B. w części [...], S. z H. K. w [...] i I.. z H. G. w [...]. W dniu [...] lipca 2005 r. I. W. zawarła z M. M. przedwstępną umowę sprzedaży [...] części przysługującego jej udziału w roszczeniu. Wyrokiem zaocznym z dnia [...] marca 2006 r. wydanym w sprawie [...] Sąd Rejonowy dla [...] w [...] zobowiązał I. W. do złożenia oświadczenia woli o treści "I. W. przenosi własność [...] części z przysługującego jej udziału w prawach i roszczeniach do nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], która to nieruchomość objęta była księgą hipoteczną Nr [...], zgodnie z warunkami przedwstępnej umowy sprzedaży zatwierdzonej aktem notarialnym z dnia [...] lipca 2005 r. rep. [...] na rzecz M. M. za cenę w kwocie złotych stanowiącą równowartość [...] USD po przeliczeniu według średniego kursu dolara amerykańskiego według Narodowego Banku Polskiego obowiązującego w dniu dokonania zapłaty, a M. M. za powyższą kwotę wskazany udział w prawach i roszczeniach kupuje". Wyrok zaoczny został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. Średni kurs dolara amerykańskiego na dzień 5 sierpnia 2009 r. wynosił 2,8547 zł (tabela nr 151/A/NBP/2009 z dnia 5.08.2009 r. - nbp.pl), zatem cena zakupionego przez M. M. udziału wynosiła [...] zł. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] września 2013 r. (rep. [...]) M. M. sprzedał R. N. [...] część nabytego od I. W. udziału w prawach i roszczeniach dotyczących nieruchomości przy ul. [...] za kwotę [...] zł. Prezydent [...] w decyzji reprywatyzacyjnej ustanowił prawo użytkowania wieczystego do dawnej nieruchomości hipotecznej nr [...] na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, na rzecz B. B., D. S., E. W., C. F., E. D., D. T., M. M. i R. N. (dalej: beneficjenci decyzji reprywatyzacyjnej). Organ uznał zatem zarówno M. M., jak i R. N., którzy nabyli udziały w roszczeniu na podstawie umów sprzedaży zawartych na gruncie prawa cywilnego. A co za tym idzie, uznał, że posiadają oni status strony w postępowaniu dekretowym na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 28 k.p.a. Komisja podniosła, że w świetle powyższych okoliczności, w niniejszej sprawie istota problemu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy beneficjenci decyzji reprywatyzacyjnej M. M. i R. N., jako nabywcy praw i roszczeń dotyczących nieruchomości położonej przy ulicy [...] z tytułu zawartych umów sprzedaży, jak E. W., w zakresie udziałów w roszczeniu nabytych w drodze umowy darowizny, mieszczą się w pojęciu "następcy prawnego", o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego, co w konsekwencji umożliwiałoby nadanie tej spółce statusu strony w postępowaniu dekretowym. W ocenie Komisji skoro w stanie faktycznym sprawy dawnymi współwłaścicielkami nieruchomości były W. z B., S. z H. K. i I. z H. G., to prawo do bycia stroną w postępowaniu dekretowym przysługiwało wyłącznie ich następcom prawnym, a zatem nie osobom, które nabyły udziały w prawach i roszczeniach dotyczących przedmiotowej nieruchomości w drodze umowy cywilnoprawnej. Zatem Prezydent [...] w sposób wadliwy uznał, że beneficjentami decyzji reprywatyzacyjnej są M. M. i R. N. i E. W. Nie mogli bowiem skutecznie ubiegać się o przyznanie prawa użytkowania wieczystego określonego w decyzji reprywatyzacyjnej. Uznanie umowy sprzedaży roszczeń za skuteczną - w rozumieniu prawa administracyjnego - podstawę do przyznania prawa użytkowania wieczystego na rzecz podmiotu wskazanego w umowie cywilnoprawnej jako nabywca, stanowi rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu warszawskiego w związku z art. 28 k.p.a. To, zdaniem Komisji, wyczerpuje przesłankę nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Komisja podkreśliła jednocześnie, że w żadnym stopniu nie oceniała ważności i skutków powołanych umów w sferze prawa cywilnego, jako materii pozostającego w tym zakresie poza kognicją Komisji. Komisja wskazała jednocześnie, że nie może usunąć opisanej wyżej wady decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] przez częściowe stwierdzenie jej nieważności w zakresie podmiotowym. Przepisy normujące postępowanie nadzorcze, jak również normy prawne zawarte w ustawie z dnia 9 marca 2017 r. nie przewidują konstrukcji prawnej, według której możliwe byłoby stwierdzenie nieważności decyzji w części dotyczącej podmiotu, któremu status strony nie przysługiwał (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1777/18, LEK 3015026). Zdaniem Komisji Kontrolowana decyzja reprywatyzacyjna nie wywołała nieodwracalnych skutków prawnych w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. W myśl powołanego przepisu przez nieodwracalne skutki prawne należy rozumieć stan prawny powstały wskutek przeniesienia prawa własności albo prawa użytkowania wieczystego nieruchomości warszawskiej na osobę trzecią, o ile nie nastąpiło ono nieodpłatnie lub na rzecz nabywcy działającego w złej wierze, lub zagospodarowania nieruchomości warszawskiej na cele publiczne, o których mowa w art. 6 u.g.n. Na płaszczyźnie prawa administracyjnego pojęcie "nieodwracalności skutku prawnego" odnosi się do takich następstw decyzji administracyjnej (reprywatyzacyjnej), w których brak jest możliwości odmiennego ukształtowania sytuacji prawnej jednostki od tej, będącej następstwem decyzji administracyjnej, co wyklucza powrót do stanu poprzedniego (B. Adamiak, Glosa do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSP 1993, nr 5, poz. 104, P. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego, Warszawa 2017). Definicja zawarta w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. zawiera w sobie dwa elementy, z których jeden konstytuuje zasadę a drugi wyjątek od niej. Pierwszy określa czynność prawną w postaci przeniesienia własności lub użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej, która co do zasady przesądza o nieodwracalności skutków prawnych. Drugi natomiast statuuje wyjątki od wymienionej zasady. Analiza treści wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że nie można przyjąć istnienia nieodwracalności skutków prawnych, jeśli nabywca nabył rzecz nieodpłatnie albo nabycie nastąpiło w złej wierze. Przenosząc powyższą definicję na grunt przedmiotowej sprawy, Komisja wskazała, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zawarcia umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej przy ul. [...]. Jak wynika z działu [...] księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] właścicielem nieruchomości pozostaje Skarb Państwa. W konsekwencji Komisja stwierdziła, że nie zaistniały nieodwracalne skutki prawne, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli B. B., D. S. i M. M., zaskarżając ją w całości. Skarżący wnieśli o jej uchylenie. B. B. zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie art. 29 ust 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich, wydanych z naruszeniem prawa poprzez stwierdzenie nieważności całej decyzji Prezydenta [...], pomimo iż zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności tylko jej części, oparcie na częściowo niezgodnych z rzeczywistością twierdzeniach zawartych w jej uzasadnieniu takich jak: - błędne ustalenie terminu przejęcia w posiadanie budynku przez gminę miasta stołecznego Warszawy, - błędne ustalenie korelacji nieruchomości budynku i nieruchomości gruntowej, - błędne ustalenie zbioru dokumentów będących podstawą zastosowania przepisów tzw. Dekretu Bieruta skarżąca wniosła o zadanie pytania Trybunałowi Konstytucyjnemu o treści, czy art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy w zakresie, w jakim warunkuje rozpatrzenie wniosku współwłaściciela lub jego następcy od prowadzenia postępowania z udziałem pozostałych współwłaścicieli jest zgodny z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 21 ust. 2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji, a w konsekwencji, czy możliwe jest uwzględnienie wniosku dekretowego i przyznanie prawa własności czasowej/użytkowania wieczystego gruntu w udziale odpowiadającym udziałowi w budynku, który na tym gruncie dokładnie pod budynkiem jest położony, 4. zwrócenie się do Rzecznika Praw Obywatelskich o przyłączenie się do niniejszego postępowania po stronie skarżącej, 5. wstrzymanie wykonania jakichkolwiek czynności związanych z zaskarżeniem decyzji do czasu ostatecznego zakończenia postępowania wywołanego niniejszą skargą, 6. wniosła o doręczanie wszelkiej korespondencji sądowej za pośrednictwem poczty, a nie w drodze obwieszczeń i wyznaczania terminów nie krótszych niż 30 dni; wskazując, że prawie od roku, po wykryciu nowotworu powstałego zdaniem lekarzy z dużym prawdopodobieństwem z powodu stresu związanego z postępowaniami sądowymi i administracyjnymi, odbywa co kilka tygodni w Wiedniu chemioterapię, co znacznie ogranicza skarżącej możliwość kontrolowania swoich spraw lub sprawdzania stron internetowych, 7. zastrzegła również prawo do uzupełnienia skargi po zapoznaniu się z aktami postępowania, 8. mając na uwadze powyższe wniosła o: a) rozpoznanie sprawy na rozprawie stacjonarnej, b) uchylenie decyzji w części w której organ stwierdził nieważność decyzji Prezydenta [...] w stosunku do skarżącej oraz w stosunku do pozostałych osób, innych niż M. M., R. N. i E. W. lub w całości, ewentualnie o ile to nie będzie możliwe, uchylenie jej w całości, c) orzeczenie o kosztach postępowania według norm prawem przepisanych. Skarżąca D. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 kpa w związku z art. 5 dekretu z dnia 25 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszaw w związku z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, polegające na błędnym uznaniu, iż współwłaściciel nieruchomości budynkowej nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym toczącym się w oparciu o przepis art. 7 dekretu warszawskiego z uwagi na brak normy prawa materialnego z której wywieść można interes prawny do bycia stroną tegoż postępowania, w sytuacji gdy norma ta w sposób jednoznaczny i oczywisty wynika z regulacji przepisu art. 5 dekretu warszawskiego oraz przepisu art. 140 Kodeksu Cywilnego, skoro bowiem właściciele budynku mogą zostać pozbawieni prawa własności w wyniku negatywnego rozpoznania wniosku dekretowego (przepis art. 8 dekretu warszawskiego), to bezdyskusyjnie przedmiotowe postępowanie administracyjne dotyczy ich interesu prawnego polegającego na ochronie posiadanego prawa własności nieruchomości budynkowej oraz prawa własności roszczeń majątkowych o ustanowienie prawa do gruntu, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28 kpa w związku z art. 7 dekretu warszawskiego polegające na błędnym uznaniu, iż nabywca roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego oraz jednocześnie nabywca prawa współwłasności budynku spełniającego przesłanki przepisu art. 5 dekretu warszawskiego, tj. stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym z uwagi na fakt, iż nie jest następcą prawnym dawnego właściciela nieruchomości w rozumieniu przepisu art. 7 dekretu warszawskiego, 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa oraz w związku z art. 156 §1 pkt. 1 kpa polegające na błędnym zastosowaniu wskazanych przepisów i stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., w sytuacji braku zaistnienia przesłanki rażącego naruszenia prawa, 4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy z 9 marca 2017 r o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa oraz w związku z art. 156 §1 pkt. 1 kpa polegające na błędnym zastosowaniu przepisu w odniesieniu do całej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. w sytuacji, gdy w ustalonym przez organ stanie faktycznym, ewentualna wadliwość decyzji dotyczyć może jedynie części zakresu decyzji (rozstrzygnięcie w odniesieniu do dwóch podmiotów i ich udziału w nieruchomości), a zatem możliwe jest utrzymanie w mocy pozostałej, niewadliwej części decyzji, która stanowić może samodzielną całość. 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 dekretu warszawskiego polegające na dokonaniu jego błędnej wykładni zgodnie z którą zawarte w treści przepisu określenie "prawni następcy właściciela’' ogranicza się jedynie do sukcesji generalnej, w sytuacji kiedy w rzeczywistości przepis ten nie zawiera takiego ograniczenia, a w konsekwencji błędne uznanie, iż nabywca roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego (sukcesja singularna) nie jest następcą prawnym właściciela w rozumieniu tego przepisu, 6. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 30 §4 kpa w związku z art. 5 i art. 7 dekretu warszawskiego poprzez jego niezastosowanie, a w rezultacie błędne uznanie, że nabywcy roszczeń o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego w trybie art. 7 dekretu warszawskiego oraz jednocześnie nabywcy prawa współwłasności budynku spełniającego przesłankę przepisu art. 5 dekretu warszawskiego, tj. stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności, nie wstępują w miejsce dotychczasowej strony postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 7 dekretu warszawskiego mimo, iż roszczenie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego oraz prawo współwłasności budynku są prawami zbywalnymi i dziedzicznymi, a za czym podlegają regulacji przepisu art. 30 §4 kpa. 7. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 §1, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na dokonaniu niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w rezultacie czego błędne uznanie, iż kontrolowana decyzja Prezydenta [...] narusza prawo w stopniu rażącym, w sytuacji kiedy Komisja zgodnie z jej własnymi twierdzeniami (str. 18 akapit 2 uzasadnienia) w żadnym stopniu nie oceniła ważności i skutków umów sprzedaży praw i roszczeń w sferze prawa cywilnego, co w rezultacie uniemożliwia zbadanie czy wystąpiło naruszenia prawa w stopniu kwalifikowanym. Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący M. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji gdyż nie odpowiada ona prawa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Po rozpatrzeniu wniosku [...] – Stowarzyszenia [...], postanowieniem z 22 sierpnia 2024 r., Sąd dopuścił do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania [...] – Stowarzyszenie [...]. W trakcie rozprawy w dniu 4 września 2024 r. pełnomocnik uczestnika postępowania [...], podobnie jak przedstawiciel uczestnika postępowania [...] – Stowarzyszenie [...] wnieśli o oddalenie skarg. Prokurator wniosła o oddalenie skarg. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej. W ocenie Sądu skargi zasługują na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja Komisji narusza obowiązujące przepisy prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Wskazać przede wszystkim należy, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji Komisji stanowiły przepisy ustawy z 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich. Ustawa ta ma na celu usuwanie skutków prawnych decyzji dotyczących nieruchomości dekretowych wydanych z naruszeniem prawa. Zadaniem Komisji jest wyjaśnianie nieprawidłowości i uchybień w działalności organów i osób prowadzących postępowania w przedmiocie wydawania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich oraz występowanie do właściwych organów w razie stwierdzenia w toku postępowania przed Komisją istnienia okoliczności sprzyjających wydawaniu decyzji reprywatyzacyjnych z naruszeniem prawa lub popełnianiu przestępstw bądź utrudniających ich ujawnianie (art. 3 ust. 2 ustawy). Oznacza to, że Komisja powinna ocenić decyzję reprywatyzacyjną pod kątem ewentualnych naruszeń prawa przy jej wydawaniu. Ustawodawca przyznał Komisji m.in. prawo do orzekania o niezgodności z prawem decyzji reprywatyzacyjnych czy stwierdzania ich nieważności. Komisja jest bowiem organem administracji publicznej stojącym na straży interesu publicznego, w zakresie postępowań w przedmiocie wydania decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich (art. 3 pkt 3 ustawy). Przy czym pamiętać należy, że postępowanie przed Komisją jest nadzwyczajnym postępowaniem kontrolnym (nadzorczym), a przepisy tej ustawy stanowią lex specialis w stosunku do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawodawca mocą ustawy szczególnej ustanowił więc Komisję jako organ specjalny do kontroli legalności decyzji reprywatyzacyjnych wydawanych w oparciu o przepisy dekretu, a w art. 30 zawarł przepisy określające przesłanki wadliwości decyzji dekretowych. Część z tych przesłanek, jako że zostały recypowane wprost z k.p.a., stanowi zespół norm stosowanych dotychczas przez organy nadzoru na zasadach ogólnych w stosunku do każdej decyzji administracyjnej wydawanej pod rządami przepisów k.p.a. (art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 1 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 2 k.p.a., art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy odpowiada art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a., a art. 30 ust. 1 pkt. 4 ustawy odpowiada art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.). Przepis art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy pozwala na stwierdzenie nieważności decyzji reprywatyzacyjnej lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przesłanki określone w art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego lub w przepisach szczególnych. Z kolei w art. 30 ust. 1 pkt 1-8 ustawy wskazano przesłanki pozwalające na wydanie przez Komisję decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2-4, w tym przesłankę gdy decyzja została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 4). W niniejszej sprawie Komisja, jako podstawę rozstrzygnięcia, wskazała m.in. art. 29 ust. 1 pkt 3a w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 156 1 pkt 2 kpa. Na tej podstawie Komisja stwierdziła nieważność decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta. Zasadniczym powodem takiego rozstrzygnięcia było uznanie przez Komisję, że decyzja reprywatyzacyjna została wydana w sytuacji, gdy prawa i roszczenia dekretowe dawnych właścicieli nieruchomości warszawskiej nie mogły stanowić przedmiotu umowy zbycia ani w całości ani w części. W konsekwencji tego stanowiska Komisja uznała, że z uwagi na fakt, że decyzja została w części wydana w stosunku do nabywcy wierzytelności dekretowych, który nie ma interesu prawnego w postępowaniu reprywatyzacyjnym, i który nie powinien być stroną takiego postępowania, w czym Komisja upatruje rażącego naruszenia prawa, tj. przepisu art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Komisja wskazała jednocześnie, że nie miała możliwości orzec w części tj. wyłącznie w zakresie dotyczącym udziału nabywcy roszczeń. Zdaniem Sądu, Komisja błędnie jednak wywiodła, że decyzja reprywatyzacyjna Prezydenta [...] obarczona jest wadą kwalifikowaną, skutkującą koniecznością jej eliminacji z obrotu prawnego ze skutkiem z mocą wsteczną (ex tunc) poprzez stwierdzenie jej nieważności. Wskazana bowiem przez Komisję przyczyna nieważności decyzji reprywatyzacyjnej nie potwierdziła się. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Komisji, Sąd stwierdza przede wszystkim, że została ona wydana w trybie nadzwyczajnym (w ramach ekstraordynaryjnego trybu procedowania samej Komisji) dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. W przypadku ich ustalenia organ ma obowiązek stwierdzić nieważność decyzji, chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 k.p.a. Z uwagi jednak na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 k.p.a.), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 402/10, LEX nr 952029). Jednocześnie w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia, zaś wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 1342/98, LEX nr 45699; z 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1415/09). A zatem, wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczenia administracyjnego w trybie art. 156 § 1 k.p.a. wymaga bezspornego ustalenia, że decyzja ta w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa. Postępowanie prowadzone w trybie art. 156 k.p.a. nie jest "trzecią" instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji prawidłowości ustaleń faktycznych czy też wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. Wskazać należy przy tym, że aby można było mówić o rażącym naruszeniu prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności decyzji należy ustalić, że treść decyzji pozostaje w takiej sprzeczności z treścią przepisu obowiązującego w dniu jej wydania, która nie może być do zaakceptowana z punktu widzenia praworządności i dlatego decyzja taka powinna być wyeliminowana z obrotu prawnego. Sprzeczność, o której mowa powinna być oczywista. Wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa jest zatem stwierdzenie, że w zakresie objętym konkretnym orzeczeniem, obowiązywał niewątpliwy stan prawny. Co więcej, stan ten powinien być możliwy do ustalenia na podstawie treści przepisów prawnych bez rozbieżności wykładni. W sposób rażący może bowiem zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, a więc taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Jeżeli w przedmiocie oceny możliwości stosowania i wykładni określonej regulacji prawnej mają miejsce kontrowersje, wątpliwości interpretacyjne, nie można w takim wypadku zasadnie mówić o rażącym naruszeniu prawa. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in.: w wyrokach z 8 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 3435/15, oraz z 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 336/16. Z kolei, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 1114/21, wskazał, że: "Ugruntowane jest natomiast zapatrywanie, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych wariantów wykładni danego przepisu. Tym samym podstawą stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa nie może być przyjęta w tej decyzji wykładnia przepisów prawa, co do której występuje wyraźny spór w judykaturze. W konsekwencji, podstawą stwierdzenia nieważności nie może być także, w przypadku możliwych wariantów wykładni danego przepisu, odmienna wykładnia prawa dokonana w uchwale Sądu Najwyższego lub Naczelnego Sądu Administracyjnego, różna od wariantu wykładni przyjętej w kontrolowanej decyzji (vide: wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1994 r., III SA 640/94, POP 1996/3, s. 109, wyrok NSA z dnia 6 lutego 2006 r., I FSK 439/05; wyrok NSA z dnia 8 listopada 2018 r., I OSK 1024/18; wyrok NSA z dnia 18 maja 2021 r., III OSK 423/21)" Ustosunkowując się zatem do podniesionej przez Komisję kwestii braku legitymacji nabywcy wierzytelności dekretowych (jego statusu jako strony) w postępowaniach o ustanowienie, na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu, prawa użytkowania wieczystego, Sąd w składzie orzekającym wskazuje – nie kwestionując stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowanego w wyrokach z 29 sierpnia 2022 r. (sygn. I OSK 707/20, I OSK 1717/20, I OSK 2034/20, I OSK 2875/20) – że w sytuacji prawnej istniejącej w dacie wydania kontrolowanej decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta [...] z [...] grudnia 2015 r. nr [...], nie było rozbieżności orzeczniczych, jak i doktrynalnych, co do statusu nabywców praw i roszczeń dekretowych w tego rodzaju postępowaniach. Co więcej w dacie wydania tej decyzji Prezydent [...] związany był treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2011 wydanego w sprawie o sygn. I SA/Wa 1955/10 sprawy ze skarg B. B., D. T., E. D. i M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] ozn. hip. [...], która obecnie stanowi działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] będącą własnością Skarbu Państwa. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] oraz stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu W uzasadnieniu Sąd wskazał "Dla jasności wywodu w tym miejscu wyjaśnić należy, że B. B., I. W., D. T., E. D., D. S., M. K. i M. K., którym odmówiono powyższymi decyzjami, podjętymi w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu warszawskiego, ustanowienia prawa użytkowania wieczystego – są następcami prawnymi byłych współwłaścicielek nieruchomości. Na etapie postępowania odwoławczego stroną postępowania stał się również M. M., który wcześniej odkupił [...] udziału w prawach i roszczeniach do tej nieruchomości, przysługującego I. W. Komisja zdaje się tego nie dostrzegać i do kwestii tej w uzasadnieniu się nie odnosi. Komisja pobieżnie ustaliła stan faktyczny i nie dokonała analizy tego orzeczenia. Nie odniosła się zupełnie do kwestii związania organów tym orzeczeniem za wyjątkiem uznania, że wniosek dekretowy został złożony w terminie. Sąd bowiem w omawianym orzeczeniu wskazał "Jeśli więc do objęcia nieruchomości w posiadanie przez gminę z powodów wymienionych wyżej (błędnego zawiadomienia właścicielek nieruchomości – przyp. własny) nie doszło w dniu 23 stycznia 1948 r., to rację mają skarżący, że przedmiotowa nieruchomość mogła być objęta w posiadanie dopiero na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 r., wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania w posiadanie gruntów przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43), które weszło w życie z dniem 10 lutego 1948 r. Do objęcia w posiadanie nieruchomości mogło więc dojść w dniu 25 listopada 1948 r. tj. w dacie ukazania się Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego w m. st. Warszawie nr 27, zawierającego ogłoszenie o objęciu w posiadanie przez gminę [...] wszystkich gruntów położonych na obszarze [...] ograniczonym zachodnim brzegiem Wisły oraz południową, zachodnią i północną granicą miasta. W takiej sytuacji przyjąć zdaniem sądu należy (..), że w przypadku odrzucenia ustalenia o posiadaniu nieruchomości przez gminę z dniem 23 stycznia 1948 r., to wniosek adwokata W. C. z dnia [...] listopada 1948 r., działającego w imieniu W. S., wyrażał wolę ubiegania się przez współwłaścicielkę o przyznanie prawa własności czasowej, jeśli daty złożenia wniosków przez W. S. i I. G. ustalić nie sposób. Wniosek z [...] listopada 1948 r. w takiej sytuacji podlega merytorycznemu rozpatrzeniu na gruncie art. 7 ust. 2 dekretu warszawskiego, co zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania uczynić powinien Prezydent [...]. Stąd uchylenie także decyzji wydanej przez organ I instancji." Komisja zdaje się nie dostrzegać tego fragmentu uzasadnienia Sądu i faktu, że decyzja Prezydenta [...] stanowiła wykonanie wyroku Sądu z 4 listopada 2011 r. z uwzględnieniem wskazanych tam stron postępowania. Tym samym Prezydent [...] wydając omawianą decyzję dekretową nie naruszył rażąco prawa. Należy także zauważyć, że już w latach 50. XX wieku Sąd Najwyższy zaakceptował praktykę obrotu przewidzianymi w dekrecie prawami i roszczeniami, na co zwrócił uwagę Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z 1 marca 2003 r. (sygn. III CZP 6/03), w której poddano analizie charakter uprawnienia przewidzianego w art. 7 dekretu, przywołując w tym kontekście wyrok Sądu Najwyższego z 16 stycznia 1952 r. (sygn. C 650/50). Sąd Najwyższy wyjaśnił, iż jest to prawo majątkowe, dziedziczne i zbywalne. Ukształtowane następnie przez wiele lat orzecznictwo sądowe akceptowało singularnych nabywców praw i roszczeń dekretowych jako strony w postępowaniach administracyjnych toczących się w trybie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu (por. chociażby wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 4 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA 344/9922; 22 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 1788/02; 25 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 220/09; 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1893/11; 8 kwietnia 2015 r., sygn. I OSK 1322/13; 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2214/16 oraz 7 marca 2019 r., sygn. I OSK 1772/18, a ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie m.in. w wyrokach z: 23 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 1811/11; z 13 października 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 489/11 oraz z 16 grudnia 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 959/19). To, że przewidziane w dekrecie uprawnienie do uzyskania przez byłego właściciela, prawa użytkowania wieczystego (pierwotnie wieczystej dzierżawy, zastąpionej następnie prawem własności czasowej) ma charakter prawa majątkowego, dziedzicznego i zbywalnego było także powszechnie akceptowane w doktrynie (np. M. Gdesz, 1.5. Przyznanie prawa wieczystej dzierżawy (prawo zabudowy) [w:] Rewindykacja gruntów warszawskich. Zagadnienia administracyjnoprawne, Warszawa 2012; H. Ciepła, R. M. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, 5.2.2. Legitymacja czynna [w:] H. Ciepła, R. M. Sarbiński, K. Sobczyk-Sarbińska, Roszczenia przysługujące byłym właścicielom tzw. gruntów warszawskich. Sposób ich dochodzenia w postępowaniu administracyjnym i sądowym, Warszawa 2013; Ł. Bernatowicz, IV. Ogólne problemy reprywatyzacji w świetle polskiego ustawodawstwa i praktyki 2. Tryb dochodzenia roszczeń [w:] Reprywatyzacja na przykładzie gruntów warszawskich, Warszawa 2015). Nie budziło to również wątpliwości Trybunału Konstytucyjnego, czemu dał on wyraz m.in. w uzasadnieniu wyroku z 19 lipca 2016 r. (sygn. KP 3/15), gdzie odwołując się do poglądów prezentowanych w orzecznictwie jak też doktrynie zauważał: "Nie ulega wątpliwości, że prawo przyznane w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu ma charakter majątkowy. O tym, że ustawodawca nie traktuje tego prawa jako ściśle związanego z osobą "dotychczasowego właściciela", bezpośrednio dotkniętego wywłaszczeniem, świadczy przyznanie uprawnienia jego "następcom prawnym", co znaczy, że prawo to jest zarówno dziedziczne, jak i zbywalne". Powyższe wskazuje na to, że skoro przed 2022 r. nie było rozbieżności w wykładni treści art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 28 k.p.a., to nie można przyjąć, jak uczyniła to Komisja – opierając się jedynie na wskazanych orzeczeniach NSA z 2022 r. – nie biorąc zupełnie pod uwagę opisane wyżej orzeczenia zapadłego w tej konkretnej sprawie, że wydając w 2015 r. decyzję reprywatyzacyjną Prezydent rażąco naruszył prawo. Istotne w realiach niniejszej sprawy jest bowiem to, że nawet ewentualnie zarysowana rozbieżność wykładni danego przepisu w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, nie może skutkować przyjęciem, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa, zważywszy, że nabywca roszczeń posiada wyłącznie ułamkowy udział i został uznany za stronę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z 4 listopada 2011 r.. Wobec tego, że stwierdzenie nieważności decyzji mogą powodować jedynie najcięższego kalibru jej wady w orzecznictwie sądowym wskazuje się na konieczność szczególnie ostrożnego korzystania z tej instytucji i ograniczenie jej stosowania tylko do sytuacji wyjątkowych i w szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. wyrok NSA z 12 października 2010 r., sygn. akt II GSK 902/09, wyrok NSA z 9 września 2010 r., sygn. akt I OSK 372/10). Wobec tego, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zagadnienie odmiennej wykładni art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, w szczególności pojęcia "prawnego następcy właściciela", ukształtowanej kilka lat po wydaniu kontrolowanej decyzji (w sytuacji gdy kwestia ta od co najmniej roku 1990 nie została uregulowana przez ustawodawcę w sposób wykluczający "nadużycia" w obrocie roszczeniami) nie może być postrzegana w kategoriach oczywistego, "widocznego na pierwszy rzut oka" naruszenia prawa, czy działania wbrew nakazowi bądź zakazowi ustanowionemu w przepisie prawa zwłaszcza w stanie faktycznym tej sprawy gdzie dodatkowo przymiot strony nie został zakwestionowany w orzeczeniu w którym uznano wniosek dekretowy za złożony w terminie i którym Prezydent [...] był związany. Trudno bowiem, w tych okolicznościach, skutecznie zarzucić Prezydentowi, że w 2015 r. wydając decyzję reprywatyzacją (po raz kolejny w tej sprawie) rażąco zignorował zarówno treść art. 7 ust. 1 i 2 dekretu w zw. z art. 28 k.p.a., jak i powszechnie wówczas przyjęty sposób rozumienia tychże przepisów prawa oraz stan faktyczny ukształtowany prawomocny orzeczeniem sądu administracyjnego. W sprawach z zakresu gruntów warszawskich Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie bowiem podnosił, że takie, a nie inne rozumienie przepisu prawa nie może być kwalifikowane w kategoriach rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 661/19, 23 stycznia 2023 r., sygn. akt I OSK 3186/19). I choć w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OPS 1/23, stwierdzono, że: "Stronie umowy przelewu wierzytelności określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279, ze zm.), nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000, ze zm.) do uzyskania prawa użytkowania wieczystego w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 powołanego dekretu.", a Sąd orzekający w niniejszej sprawie jest uchwałą tą związany, to jednak należy pamiętać, że przedmiotowa uchwała nie skutkuje automatycznym przyjęciem poglądu, że dotychczas wydane decyzje na rzecz nabywców praw i roszczeń z dekretu rażąco naruszają przepisy art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Wszak uchwała składu 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2024 r., sygn. I OPS 1/23, obowiązuje na przyszłość – do współcześnie rozpatrywanych wniosków o przyznanie prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej w drodze decyzji wydawanej na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu. Uwagę trzeba zwrócić również i na to, że w uzasadnieniu uchwały I OPS 1/23 – w przeciwieństwie do sierpniowych orzeczeń NSA z 2022 r. – nie zawarto poglądu o tym, że przyznanie praw strony osobie wskazanej w umowie nabycia wierzytelności dekretowych, jako nabywcy tychże praw i roszczeń, stanowiło rażące naruszenie art. 7 ust. 1 dekretu. Naczelny Sąd Administracyjny doszedł jedynie do przekonania, że w postępowaniu o wydanie decyzji na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu umowa nabycia wierzytelności dekretowej nie stanowi normatywnego źródła interesu prawnego w byciu stroną uprawnioną do uzyskania prawa do gruntu warszawskiego w postępowaniu administracyjnym. Umowa ta kształtuje bowiem stosunki prawne pomiędzy jej stronami poza postępowaniem administracyjnym, a w szczególności po zakończeniu postępowania prowadzonego na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu, wydaniem stosownej decyzji. Majątkowy charakter wierzytelności dekretowej określonej w art. 7 ust. 1 i 2 dekretu nie został jednak przez NSA zakwestionowany. Wierzytelność ta, w powołanym art. 7 ust. 1 i 2, doznaje jednak podmiotowego ograniczenia w postępowaniu administracyjnym służącym wydaniu decyzji o przyznaniu prawa do gruntu nieruchomości warszawskiej tylko byłemu właścicielowi, jako dotkniętemu skutkami dekretu warszawskiego. Jest to zatem kolejna – zdaniem Sądu – istotna okoliczność, którą należy uwzględnić przy ocenie zasadności kwalifikacji przez Komisję decyzji reprywatyzacyjnej Prezydenta jako dotkniętej wadą nieważności. Sąd zwraca także uwag, że Komisja jako organ specjalny dysponuje o wiele większymi możliwościami i uprawnieniami nieznanymi innym organom administracji czy sądowi administracyjnemu. Komisja jest również uprawniona do samodzielnego rozstrzygnięcia jeżeli uznaje decyzję za wadliwą w części, co ma miejsce w niniejszej sprawie gdyż Komisja nie kwestionuje przymiotu wszystkich, poza nabywcami roszczeń w drodze umowy cywilnoprawnej, stron postępowania. Trzeba także wskazać, że od pewnego czasu w orzecznictwie sądowym pojawiła się tendencja do stabilizacji stanu prawnego ukształtowanego decyzją ostateczną i utrwalenia praw nabytych z decyzji ostatecznej. Ta tendencja została uwidoczniona w poglądach Trybunału Konstytucyjnego zaprezentowanych w uzasadnieniu wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13. Trybunał podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od reguły trwałości ostatecznych decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.). Trybunał przewidział możliwość następczej akceptacji niektórych skutków wadliwej decyzji. Trybunał wskazał, że tylko w szczególnych okolicznościach, gdy przemawia za tym inna zasada konstytucyjna, jest dopuszczalne odstąpienie od zasady bezpieczeństwa prawnego. Precyzując pojęcie "szczególnych okoliczności", Trybunał stwierdził, że obejmują one sytuacje nadzwyczaj wyjątkowe, gdy ze względów obiektywnych zachodzi potrzeba dania pierwszeństwa określonej wartości chronionej bądź znajdującej oparcie w przepisach Konstytucji. Wyjątkowość sytuacji nakazuje dokonanie oceny pod tym względem w każdej z osobna sytuacji, jako że trudno jest tu o wypracowanie ogólniejszej, uniwersalnej reguły. Trybunał podkreślił też, że prawomocne rozstrzygnięcia organów mają za sobą konstytucyjne domniemanie wynikające z zasady praworządności. Podważenie prawomocności musi każdorazowo być przedmiotem skrupulatnego ważenia wartości. Zdaniem Sądu, przyjęta przez Komisję optyka postrzegania kwestii zmiany sposobu wykładni art. 7 dekretu przy ocenie decyzji reprywatyzacyjnych wydanych w przeszłości (przed ową zmianą), w efekcie prowadziłaby do destabilizacji stanu prawnego ukształtowanego w tym wypadku decyzją ostateczną poprzedzoną prawomocnym orzeczeniem sądowym i naruszenia praw nabytych z decyzji ostatecznej, co z pewnością nie leży w interesie publicznym i nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Godziłoby to również w konstytucyjny standard wyrażający się w zasadach zaufania obywateli do państwa oraz ochrony praw nabytych. Reasumując Sąd uznał, że Komisja, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyła przepisy art. 29 ust. 1 pkt 3a ustawy w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy, a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi w tym zakresie za uzasadnione, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości. Sąd nie uwzględnił wniosków B. B. zawartych w skardze uznając je za nieuzasadnione na tym etapie postępowania. W trakcie ponownego rozpatrzenia sprawy Komisja będzie zobligowana wziąć pod uwagę ocenę prawną niniejszej sprawy wyrażoną w uzasadnieniu wyroku. Sąd wyjaśnia przy tym, że kwestia przeniesienia roszczeń do nieruchomości warszawskiej nie uprawniała Komisji do wydania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 3a w związku z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art., 7 ust. 1 dekretu, w związku z art. 38 ust. 1 ustawy tylko z tego powodu, że adresatami tej decyzji byli w części nabywcy roszczeń. Powyższe nie oznacza jednak, że przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy, działając na innej podstawie prawnej, Komisja nie powinna uwzględnić treści uchwały NSA z 10 kwietnia 2024 r. w sprawie I OPS 1/23 w zakresie wykładni interesu prawnego nabywców roszczeń w sprawach dekretowych. Niemniej powinna również uwzględnić treść prawomocnych rozstrzygnięć sądu zapadłych w tej sprawie a poprzedzających decyzję Prezydenta [...]. Organ powinien również wziąć pod uwagę uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09 zgodnie z którą wniesienie do organu administracji żądania stwierdzenia nieważności decyzji, od której skarga została wcześniej oddalona prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego rodzi konieczność wstępnego zbadania przez ten organ przede wszystkim tego, czy nie zachodzi przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności jego merytorycznego rozpoznania łącząca się z faktem sformułowania przez sąd zwrotu stosunkowego o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dokonanie tego rodzaju ustalenia będzie na ogół wymagało zapoznania się z uzasadnieniem zapadłego wyroku, po to, by stwierdzić czy składniki oceny prawnej sądu posiadającej przymiot powagi rzeczy osądzonej czynią żądanie niedopuszczalnym (stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 K.p.a.). Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję Komisji, o czym orzekł w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku, na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. 2018 r., poz. 1800) – obciążając Komisję obowiązkiem zwrotu skarżącym, poza M. M. kosztów postępowania sądowego w kwocie 680 zł (200 zł – wpis od skargi, 480 zł – wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika). Skarżący M. M. wniosku o zwrot kosztów postępowania nie złożył ani w skardze ani w piśmie stanowiącym jej uzupełnienie.