I SA/Wa 3157/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Gabriela Nowak asesor WSA Kamil Kowalewski (spr.) Protokolant stażysta referent Magdalena Matusik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2024 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 listopada 2021 r. nr 3305/2021 w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty rocznej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję [...] z dnia 17 maja 2021 r. nr WAR.WKUR.4247.138.2020.DK.15; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz [...] w Warszawie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 listopada 2021 r. nr SPN.1V.7581.1.5.2021.AG Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Terenowego w Warszawie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 17 maja 2021 r., nr WAR.WKUR.4247.138.2020.DK.15 ustalającej wysokość rocznej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności tego gruntu działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina [...], powiat [...], woj. mazowieckie, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], w udziale wynoszącym 1978/10000 części. Jak wynika z akt sprawy, Dyrektora Oddziału Terenowego w Warszawie Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa (dalej też Dyrektor OT KOWR) w dniu 14 kwietnia 2021 r. wystawił zaświadczenie nr WAR.WKUR.4247.138.2020.DK.13, którym potwierdził, że z dniem 1 stycznia 2019 r. nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina [...], powiat [...], woj. mazowieckie, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], w udziale wynoszącym 1978/10000 części zabudowanego na cele mieszkaniowe w prawo własności. W tym samym piśmie Dyrektor OT KOWR poinformował, że roczna opłata z tytułu przekształcenia w odniesieniu do wspomnianego udziału wynosi 275,34 zł. Po otrzymaniu powyższego pisma [...] (dalej też jako [...]) w dniu 5 maja 2021 r. (data wpływu do organu) zwróciła się do Dyrektora OT KOWR o wydanie decyzji w sprawie braku obowiązku wnoszenia opłaty przekształceniowej. [...] podniosła, że jako publiczna uczelnia winna być zwolniona z opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa. Decyzją z dnia 17 maja 2021 r. Dyrektor OT KOWR ustalił [...] wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Jak wyjaśnił Dyrektor OT KOWR z dniem 1 stycznia 2019 r. nastąpiło przekształcenie prawa użytkowania wieczystego zabudowanego na cele mieszkaniowe gruntu, obejmującego działki nr [...] obręb ewidencyjny [...], gmina [...], powiat [...], woj. mazowieckie, dla którego Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], w udziale wynoszącym 1978/10000 części w prawo własności. W odniesieniu do tak ukształtowanego udziału należało więc ustalić opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 275,34 zł. Od powyższej decyzji odwołanie z zachowaniem ustawowego terminu złożyła [...] w Warszawie żądając uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy. Odwołująca się wniosła o orzeczenie, iż jako uczelnia nie ma obowiązku ponoszenia opłaty przekształceniowej z uwagi na obowiązujące w dniu 1 stycznia 2019 r. zwolnienie jej z obowiązku jej ponoszenia, ewentualnie orzeczenie, iż opłata przekształceniowa wynosi 0 złotych, względnie na podstawie art. 132 § 2 k.p.a. o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Decyzją z dnia 30 listopada 2021 r., powołaną na wstępie, Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OT KOWR z dnia 17 maja 2021 r. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował w prowadzonym postępowaniu art. 21 ust. 2a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności, stanowiący iż w sytuacji gdy w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ ustala po tym dniu opłatę, stosując odpowiednio przepis art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Wojewody nie ma racji odwołujący się podnosząc, iż uczelnia bez swojej woli z uwagi na przekształcenie z mocy ustawy zobowiązana została do ponoszenia obciążeń z których wcześniej była całkowicie zwolniona. Dla takiego przypadku został przewidziany wyżej przytoczony art. 21 ust. 2a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Z tego względu KOWR – prawidłowo zdaniem Wojewody – najpierw zawiadomił [...] o ustaleniu opłaty z tytułu użytkowania wieczystego a następnie ustalił wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. [...] nie zgadzając się z decyzją Wojewody wywiodła od niej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżając tę decyzje w całości skarżąca zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego a to: 1. art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1716) w zw. z art. 424 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668) poprzez nieprawidłową wykładnie i uznanie, iż SGGW jako publiczna szkoła wyższa obowiązana jest do uiszczania opłaty przekształceniowej w związku z przekształceniem prawa użytkowania gruntów w prawo własności; 2. art. 21a. ust. 1 ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. w zw. z art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez ich nieprawidłową wykładnię i zastosowanie co skutkowało błędnym uznaniem, iż [...] jako publiczna szkoła wyższa obowiązana jest od uiszczania opłaty przekształceniowej w związku z przekształceniem prawa użytkowania gruntów w prawo własności. Wskazując na powyższe naruszenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu pierwszej i drugiej instancji w całości i umorzenie postępowania. Ponadto zwróciła się o zawieszenie z urzędu niniejszego postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w przedmiocie sprzeciwu od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r. nr KOX/410/Po/21 oddalającej wniosek o ustalenie, że opłata roczna i stawka procentowa z tytułu użytkowania wieczystego udziału 1978/10000, związanego z niewyodrębnionymi lokalami, w nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w miejscowości [...], obręb [...], gm. [...], pow. [...], woj. mazowieckie, o powierzchni 0,1726 ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki: [...], księga wieczysta [...], w kwocie 275,34 zł. (słownie złotych: dwieście siedemdziesiąt pięć i 34/100), jest nieuzasadniona, ewentualnie że jest uzasadniona w niższej wysokości, a także o rozpoznania sprawy na rozprawie i zasądzenie na jej rzecz od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Tut. Sąd pismem z dnia 16 lutego 2022 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w [...] o wskazanie, czy ten rozpoznał sprzeciw [...] od orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 6 lipca 2021 r., KOX/413/Po/21. W piśmie z dnia 20 kwietnia 2022 r. Sąd Rejonowy w [...] poinformował, że sprawa ze sprzeciwu [...] od orzeczenia Kolegium o nr KOX/413/Po/21 została zarejestrowana w systemie informatycznym Sądu pod sygn. [...]. Następnie w piśmie z dnia 17 października 2022 r. Sąd Rejonowy w [...] poinformował, że we wspomnianej sprawie został wydany wyrok, który nie jest prawomocny. Następnie tut. Sąd ustalił, że na skutek apelacji złożonych przez obie strony od wyroku Sądu Rejonowego w [...] Sąd Okręgowy w Warszawie w dniu 21 listopada 2023 r. wydał prawomocny wyrok [...] wydał wyrok, w którym zmienił zaskarżony wyrok nadając mu treść zgodnie z którą uznano za niezasadne ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału w wymiarze 1978/10000 związanego z niewyodrębnionymi lokalami na nieruchomości położonej w miejscowości [...], obręb [...], gmina [...], o powierzchni 0,1726, składającej się z działki oznaczonej nr ewid. [...], objętej księgą wieczystą [...], dokonane zawiadomieniem Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z dnia 14 kwietnia 2021 r. (pkt 1 sentencji wyroku). W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd Rejonowy stwierdził, że [...] nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości już z dniem 1 września 2005 roku jako uczelnia publiczna z mocy prawa, na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie i od tego dnia [...] pozostaje właścicielem tejże nieruchomości. Z tego względu nie mogło dojść do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 2019 roku, a wobec tego pozwany nie był uprawniony do ustalenia obciążającej [...] opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ani opłaty przekształceniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W tym miejscu należy wyjaśnić, że sądowa kontrola administracji jest sprawowana przy uwzględnieniu kryterium legalności. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek skargi od decyzji ocenia, czy wydający ją organ nie dopuścił się naruszenia obowiązujących przepisów postępowania lub prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Jednocześnie stosownie do art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 – dalej też P.p.s.a.) sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Nadto zgodnie z art. 145 § 3 P.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Wojewody w tak zakreślonych granicach Sąd uznał za niebudzące wątpliwości i bezsporne, że decyzją z dnia 17 maja 2021 r. Dyrektor OT KOWR ustalił [...] wysokość opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego na cele mieszkaniowe, obejmującego działkę nr [...], obręb ewidencyjny [...], gmina [...], powiat [...], woj. mazowieckie, dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą nr [...], w udziale wynoszącym 1978/10000 części w prawo własności. [...] kontestując tę decyzję złożyła od niej odwołanie jednak Wojewoda decyzją z dnia 30 listopada 2021 r. nr SPN.1V.7581.1.5.2021.AG utrzymał w mocy decyzję Dyrektora OT KOWR z dnia 17 maja 2021 r. Zasadniczo organy przedstawiły w uzasadnieniu tych orzeczeń analogiczną argumentację wskazując, że zgodnie z art. 21 ust. 2a ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności w sytuacji gdy w dniu przekształcenia nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, właściwy organ ustala po tym dniu opłatę, stosując odpowiednio przepis art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skoro więc prawo użytkowania wieczystego gruntu, którego użytkownikiem wieczystym na dzień 1 stycznia 2019 r. pozostawała [...], uległo z mocy ustawy przekształceniu w prawo własności, to po myśli wspomnianego przepisu należało najpierw zawiadomić [...] o ustaleniu opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, a następnie ustalić jej wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności. Jako materialnoprawną podstawę skarżonego rozstrzygnięcia Wojewoda (podobnie jak wcześniej Dyrektor OT KOWR) wskazał przede wszystkim wspomniany już art. 21 ust. 2a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Przepis ten, którego treść powołano wyżej, ma zastosowanie w odniesieniu do gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, pozostających na dzień 1 stycznia 2019 r. w użytkowaniu wieczystym, dla których jednak we wspomnianej dacie nie obowiązywała opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego. Przyznaje on właściwemu organowi kompetencję do ustalenia po tym dniu opłaty przy odpowiednim zastosowaniu przepis art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, na podstawie wartości nieruchomości określonej na dzień przekształcenia. Tak ustalona opłata roczna miała – stosownie do art. 21 ust. 2a zd. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r., stanowić podstawę wymiaru opłaty określonej w art. 7 ust. 1 tej ustawy, tzw. opłaty "przekształceniowej". Opłata ta pomyślana była jako swoisty ekwiwalent za następujące z mocy samego prawa – zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności. Nie ulega natomiast wątpliwości, że taka opłata mogła dotyczyć tylko tych gruntów, do których prawo użytkowania wieczystego uległo przekształceniu w prawo własności zgodnie z przepisami wspomnianej ustawy z dniem 1 stycznia 2019 r. Spostrzeżenie to jest o tyle istotne, że z przesłanego do tut. Sądu wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 21 listopada 2023 r., [...] wynika, iż Dyrektor OT KOWR nie był uprawniony do ustalenia obciążającej [...] opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ani opłaty przekształceniowej". Konstatację tę Sąd powszechny uzasadniał wskazując, że [...] nabyła prawo własności przedmiotowej nieruchomości z dniem 1 września 2005 roku jako uczelnia publiczna z mocy prawa, na podstawie art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie i od tego dnia [...] pozostaje właścicielem tejże nieruchomości. Z tego względu nie mogło dojść do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tej nieruchomości z dniem 1 stycznia 2019 r. Wskazać można zatem, za Sądem Okręgowym, że [...] pozostawała użytkownikiem wieczystym spornej nieruchomości do dnia 1 września 2005 roku, to jest dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. 2005 Nr 164, poz. 1365). Jednocześnie sporna nieruchomość pozostawała gruntem należącym do Skarbu Państwa, a [...] była uczelnią publiczną w rozumieniu wspomnianej ustawy prawo o szkolnictwie wyższym, to jest szkołą prowadzącą studia wyższe, utworzoną przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej – zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie wyższym. Z tego względu zastosowanie do niej miał art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym z dniem wejścia w życie ustawy grunty Skarbu Państwa pozostające w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stają się jej własnością, a wartość tych gruntów zwiększa fundusz zasadniczy uczelni publicznej. Stosownie do brzmienia art. 256 ust. 2 ww. ustawy nabycie prawa własności, o którym mowa w ust. 1, stwierdzał w drodze decyzji wojewoda. Przepis art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym został wprawdzie uchylony z dniem 1 października 2018 roku w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, lecz uchylenie tego przepisu – także w ocenie składu orzekającego Sądu – nie może niweczyć skutków, które norma prawna zeń wynikająca wywołała. Jeżeli więc w dniu 1 września 2005 roku spełnione zostały przesłanki z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie wyższym, to z tym dniem grunt Skarbu Państwa pozostający w użytkowaniu wieczystym uczelni publicznej stał się jej własnością z mocy samego prawa i to niezalenie od tego czy została wydana deklaratywna decyzja wojewody stwierdzająca owo nabycie prawa własności, a stan ten nie uległ zmianie z powodu uchylenia ww. przepisu. W ocenie Sądu, poza sporem pozostaje to, iż Sąd powszechny był uprawniony do tego by w ramach sprawy o ustalenie, że opłata roczna i stawka procentowa z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona, ustalić, iż uczelnia publiczna nabyła własność danej nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 września 2005 roku, pomimo braku wydania przez Wojewodę decyzji stwierdzającej owo nabycie prawa własności i pomimo wskazania w księdze wieczystej jakoby prawo własności [...] służące jej wobec przedmiotowej nieruchomości zostało ujawnione na podstawie zaświadczenia Dyrektora OT KOWR wydanego w trybie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów. Zasadnie w tym zakresie Sąd powszechny powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 8 września 2021 r. III CZP 28/21, gdzie stwierdza się, że domniemanie zgodności wpisu z rzeczywistym stanem prawnym, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2204 ze zm.), także w odniesieniu do wpisu hipoteki, może zostać wzruszone - jako przesłanka rozstrzygnięcia - w innej sprawie cywilnej niż sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 tej ustawy). Uchwała ta, choć wydana na gruncie odmiennych regulacji, trafnie przesądza, iż sąd powszechny jest uprawniony aby w toku postępowania rozpoznawczego, w innej sprawie niż o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, wzruszyć domniemanie zgodności wpisu w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, jeżeli stanowi to przesłankę rozstrzygnięcia danej sprawy. Z tych względów skład orzekający Sądu w niniejszej sprawie uważa się za związany ustaleniem Sądu powszechnego, że w stosunku do nieruchomości objętej postępowaniem spełnione zostały przesłanki z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie wyższym (przed dniem 1 września 2005 roku przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa i pozostawała w użytkowaniu wieczystym [...], będącej uczelnią publiczną w rozumieniu tej ustawy). Oznacza to zaś, że z dniem 1 września 2005 roku nieruchomość, której dotyczy niniejsze postępowanie stała się własnością [...]. Nabycie własności nieruchomości miało przy tym charakter ex lege, ze skutkiem ex tunc, czyli od dnia wejścia w życie tej ustawy, to jest od dnia 1 września 2005 roku. Skoro zaś [...] stała się właścicielem spornej nieruchomości z mocy prawa, jednak nie na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, lecz na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku prawo o szkolnictwie wyższym, to nie było też możliwe ustalenie opłaty przekształceniowej w oparciu o przepisy pierwszego z tych aktów. W tych warunkach, w ocenie Sądu możemy stwierdzić, iż w toku postępowania przed sądem administracyjnym ujawniono, że w sprawie zakończonej decyzją organu administracji odpadł jeden z zasadniczych elementów stosunku administracyjnoprawnego jakim jest podstawa prawna działania organu administracji. Niewątpliwie bowiem w sytuacji, gdy przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nastąpiło na podstawie innych przepisów, aniżeli te ulokowane w obrębie ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe, to Wojewoda (podobnie jak orzekający wcześniej Dyrektor OT KOWR) nie miał podstaw by orzekać o ustaleniu opłaty przekształceniowej na podstawie regulacji tego aktu. Niezależnie natomiast od poczynionych w uzasadnieniu Sądu powszechnego rozważań odnośnie do podstawy przejścia spornego gruntu na własność skarżącej trzeba stwierdzić, że wobec ustalenia w samym rozstrzygnięciu, iż niezasadne było ustalenie opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, odpadła podstawa wymiaru opłaty przekształceniowej określona w art. 7 ust. 2 i 21 ust. 2a ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. W takich zaś przypadkach, tj. gdy odpadł (bądź nie istniał) jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. W piśmiennictwie dzieli się te przyczyny na podmiotowe i przedmiotowe, te zaś z kolei na spowodowane "faktami naturalnymi" lub zdarzeniami prawnymi. W szczególności sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracji publicznej. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - zarówno pozytywne, jak i negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne. Przy czym bezprzedmiotowe może być postępowanie zarówno z powodu braku przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również z powodu braku podstawy prawnej do wydania decyzji w zakresie żądania wnioskodawcy. Jeśli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego w sytuację prawną zindywidualizowanego podmiotu, sprawa administracyjna nie istnieje, a postępowanie administracyjne w niej uruchomione, jako bezprzedmiotowe podlegać musi umorzeniu. Wówczas bowiem, jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne - pozytywne czy negatywne - staje się prawnie niedopuszczalne (tak NSA w wyroku z dnia 17 października 2023 r. I OSK 1283/20). Natomiast wobec sformułowanego przez pełnomocnika skarżącej podczas rozprawy w dniu 24 września 2024 r. wniosku o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, Sąd poddał też pod rozwagę, czy decyzja Wojewoda jest obarczona którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie Sądu nie można zarzucić, że w dacie wydawania skarżonej decyzji Wojewoda wiedział, że ta pozbawiona jest podstawy prawnej, czy przy jej wydawaniu dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Sąd przyjął, że Wojewoda (podobnie jak wcześniej Dyrektor OT KOWR) działał w uzasadnionym zaufaniu do treści księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości w odniesieniu do której ustalona została opłata przekształceniowa. Jednocześnie Wojewoda w ramach prowadzonego postępowania w sprawie ustalenia takiej opłaty nie miał kompetencji i instrumentów pozwalających mu weryfikować prawidłowość wpisów w tej księdze włącznie z uwidocznioną w niej podstawą i datą przejścia nieruchomości na własność skarżącej. Dopiero na skutek późniejszych zdarzeń prawnych – konkretnie orzeczenia sądu powszechnego okazało się, że data i podstawa prawna uzyskania przez skarżącą prawa własności spornej nieruchomości jest inna aniżeli przyjęta przez Wojewodę. To wyklucza więc możliwość skutecznego postawienia mu zarzutu wydania decyzji bez podstawy prawnej, czy rażącego naruszenia prawa. Ów brak podstawy prawnej dla działania Wojewody ujawnił się dopiero na etapie postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, co było czynnikiem determinującym kierunek rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W zaistniałych okolicznościach Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Wobec poczynionych ustaleń wskazujących na bezprzedmiotowość postępowania przed organami administracji Sąd uznał za konieczne uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. zaskarżoną decyzję, a także stosownie do art. 135 P.p.s.a. uchylił decyzję Dyrektora OT KOWR z dnia 17 maja 2021 r., nr WAR.WKUR.4247.138.2020.DK.15 (pkt 1 sentencji 1 wyroku). Wobec uznania skargi za uzasadnioną z powodu bezprzedmiotowości postępowania organów administracji należało również, na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., umorzyć postępowanie administracyjne w sprawie (pkt 2 sentencji wyroku). O kosztach postępowania (pkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł mając na względzie art. 200 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).