I SA/Wa 259/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Radosław Fijałkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi N. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 grudnia 2021 r. nr DAP-WOSR-7280-138/2021/AM w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2021 r. DAP-WOSR-7280-13 8/2021/AM Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej jako organ) odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia 22 grudnia 2011 r. odmawiającej N. K. (dalej jako skarżąca) potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości [...], [...]. i [...]. Minister podał w uzasadnieniu, że wnioskiem z 31 grudnia 1990 r. Pani N. K. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w [...] o ekwiwalent z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z uwagi na zmianę stanu prawnego i przejęcie przez wojewodów dotychczasowych kompetencji starostów i prezydentów miast w tymże zakresie rzeczowym, wniosek rozpoznawał Wojewoda [...] . Decyzja z 2011r. zapadła w wyniku całkowitej bierności i bezczynności wnioskodawcy. Wniosek o stwierdzenie nieważności ww decyzji z 2011r. skarżąca złożyła w wyniku powzięcia wiadomości o decyzji nr 1 Wojewody [...] z dnia 30 kwietnia 2021 r., znak: [...] ([...]), orzekającej o potwierdzeniu na rzecz P. B. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez W. S. nieruchomości w miejscowości K. L., M. i U. Skarżąca zarzuciła, że właściwym w sprawie przyznania prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia ww. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej powinien być Wojewoda [...], albowiem ostatnie miejsce zamieszkania W. S.– właścicielki pozostawionej nieruchomości znajdowało się na obszarze właściwości Wojewody [...], tymczasem decyzję z 2011r. podjął wojewoda [...]. Wg ministra nie można zarzucić temu wojewodzie, że działał jako organ niewłaściwy w sprawie, gdyż w dacie rozpoznawania wniosku skarżącej nie dysponował żadnymi danymi potwierdzającymi jego niewłaściwość. W skardze na ww decyzję zarzucono ministrowi - rażące naruszenie art. 156 §1 pkt 1 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 22.12.2011 r. [...] pomimo jej wydania przez organ niewłaściwy, - rażące naruszenie art. 6 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia 22.12.2011 r. [...] na skutek oparcia rozstrzygnięcia nie na przepisach prawa a na okolicznościach przez prawo nieprzewidzianych, a to: stwierdzenie, że decyzja wojewody nie jest nieważna, albowiem nie miał on świadomości swej niewłaściwości, podczas gdy nie jest to okoliczność wyłączająca sankcję nieważności, - rażące naruszenie art. 8 § 1 kpa i art. 11 kpa i art. 12 § 1 kpa i art. 35 §1 i § 2 kpa poprzez rażące naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej na skutek dwumiesięcznej bezczynności ministra, następnie zaś wydanie decyzji oczywiście wadliwej w celu wyrządzenia stronie szkody związanej ze zbliżającym się upływem okresu, w którym decyzja wojewody może być uznana za nieważną, o którym mowa w art. 156 § 2 kpa. W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 §1 pkt 2 ppsa skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, art. 156 §1 pkt 1 kpa, względnie, uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Sąd zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sporna decyzja wojewody [...] z 2011r. odmawiająca skarżącej potwierdzenia prawa do rekompensaty zapadła w wyniku bierności skarżącej jako wnioskodawcy. Organ orzekający w sprawie kilkakrotnie zwracał się do niej o podanie danych umożliwiających merytoryczne rozpoznanie wniosku, poszukiwał nawet jej adresu (miejsca zamieszkania) gdyż pisma kierowane na adres wskazany we wniosku pozostawały bez odpowiedzi. W tej sytuacji zasadnie minister uznał, że wojewodzie [...] nie można zarzucić działania w 2011r. w ramach niewłaściwości gdyż zgodnie z jednoznacznym brzmieniem art. 21 § 2 kpa jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wskazany w § 1 art. 21 kpa, sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Wojewoda [...], jako że do niego został skierowany wniosek, i tam zostało skutecznie wszczęte postępowanie pozostawał zatem właściwy w sprawie - skoro pomimo podjęcia wszelkich niezbędnych ku temu czynności nie mógł ustalić ewentualnej swojej niewłaściwości na podstawie art. 5 pkt. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2097, dalej ustawa). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy chybiony jest też zarzut, że minister nie jest właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wojewody [...] z 2011r., a zatem, że zaskarżona decyzja powinna być wyeliminowana z obrotu jako nieważna z uwagi na treść art. 156 § 1 pkt. 1 kpa. Wg art. 9 ustawy organem wyższego stopnia w sprawach, o których mowa w art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 2 ustawy, jest minister właściwy do spraw administracji publicznej. Nie są też zasadne zarzuty co do przewlekłości postępowania czy celowego działania przez ministra na szkodę strony. Kwestie bezczynności czy przewlekłości postępowania podlegają ocenie Sądu w trybie art. 53 § 2 b ppsa - po zastosowaniu procedury z art. 37 kpa, natomiast po wydaniu decyzji administracyjnej w sprawie, skarga w tym zakresie podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zarzuty co do przewlekłości postępowania nie mogą być zatem przedmiotem oceny przy weryfikacji decyzji w zakresie merytorycznym. Minister rzeczowo i wyczerpująco uzasadnił swoje stanowisko w sprawie, wskazał też przesłanki nieważności decyzji, kodeksowe terminy umożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji z powodu niewłaściwości organu, a nade wszystko wykazał (zasadnie), że wojewodzie [...] nie można zarzucić działania w ramach niewłaściwości. Skutkowało to oddaleniem skargi (art. 151 ppsa).