I SA/Wa 2277/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Monika Sawa, , po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. K. na niewykonanie przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/21 1. wymierza Prezydentowi m.st. Warszawy grzywnę w wysokości 1000 (tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta m.st. Warszawy w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta m.st. Warszawy na rzecz skarżącego B. K. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. K. (dalej jako skarżący) pismem z 26 sierpnia 2022 r. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (dalej jako Prezydent lub organ) w związku z niewykonaniem przez ten organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/21, zobowiązującego Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o z dnia 12 kwietnia 1948 r. o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położnej w [...] [...], oznaczonej hip. "[...]", nr rej. Hip. [...] - w terminie jednego miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 15 czerwca 2022 r. W związku z niepodejmowaniem rozstrzygnięcia w sprawie, pełnomocnik skarżącego pismem z 23 sierpnia 2022 r. wezwał Prezydenta [...] do wykonanie prawomocnego wyroku z 20 stycznia 2022 r., a następnie skarżący wniósł opisaną na wstępie skargę, w której żądał wymierzenia organowi grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu, przyznanie na jego rzecz od organu sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wniósł również o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Skarżący wskazał, że Prezydent nie wykonał powołanego wyroku, mimo iż termin wyznaczony przez Sąd upłynął. W jego ocenie w niniejszej sprawie spełnione zostały też przesłanki warunkujące zasądzenia sumy pieniężnej, gdyż Prezydent [...] pozostaje w wyjątkowo rażącej zwłoce, bowiem nie wykonał wyroku WSA w Warszawie z dnia 20 stycznia 2022 r. sygn. akt I SAB/Wa 156/21, a sam wniosek z dnia 12 kwietnia 1948 r. nie był nigdy rozpoznany przez Prezydenta [...]. Skarżący wskazał także, że Prezydent [...] lekceważy wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i kierując się świadomością braku realnych konsekwencji nie wykonuje nagminnie wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a strona poza skargami na niewykonanie wyroku nie ma innych instrumentów prawnych skutecznego oddziaływania na Prezydenta [...] w celu zakończenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i poinformował, że decyzją Prezydenta [...] z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 439/SD/2022 rozpatrzono wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości. Nie oponował również przeciwko rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga, w zakresie w jakim zarzuca Prezydentowi [...] bezczynność w wykonaniu prawomocnego wyroku tutejszego Sądu jest zasadna, co skutkować musi wymierzeniem organowi określonej w sentencji grzywny, jak też oceny charakteru zaistniałej zwłoki. Wniesiona ona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jednocześnie po myśli § 3 art. 154 wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Uwzględnienie skargi na niewykonanie wyroku sądu administracyjnego następuje przede wszystkim poprzez wymierzenie organowi grzywny. Należy także podkreślić, że w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane jest stanowisko, że sąd administracyjny, oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze pod uwagę stan istniejący w dacie jej wnoszenia (M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wyd. CH Beck, Warszawa 2011, T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. 4, Warszawa 2011, wyrok NSA z dnia 4 marca 2009 r., I OSK 652/08, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2009 r., II OSK 1390/09). Zatem wydanie przez Prezydenta [...], już po wniesieniu skargi, decyzji z dnia 31 sierpnia 2022 r. nr 439/SD/2022, nie mogło doprowadzić do oddalenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 154 § 3 p.p.s.a.). Niewątpliwie jednak ta okoliczność będzie miała wpływ na wysokość grzywny. Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy, adekwatną grzywną będzie kwota 1000 zł. Wymierzając grzywnę w tej wysokości Sąd wziął pod uwagę czas jaki upłynął od wydania wyroku zobowiązującego do rozpatrzenia wniosku o odszkodowanie, który na dzień wydania decyzji rozpatrującej wniosek o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość wynosił blisko 2 miesiące, ale też okres jaki upłynął od złożenia przedmiotowej skargi do wydania decyzji z dnia 31 sierpnia 2022 r. (5 dni). Uwzględniając powyższe realia sprawy, mimo zaistnienia stanu bezczynności przy jej rozpoznawaniu, wyższy niż orzeczony wymiar grzywny byłby w ocenie Sądu sankcją nadmiernie represyjną do stopnia zawinienia organu w wykonaniu wyroku tutejszego sądu z dnia 20 stycznia 2022 r. Mając zatem na uwadze skalę przekroczenia wyznaczonego wyrokiem terminu i wspomniane wyżej okoliczności, nie ma w ocenie Sądu wystarczająco uzasadnionych podstaw by zaistniałą obecnie zwłokę w wykonaniu wyroku kwalifikować jako przejaw rażącego naruszania prawa, będącego wynikiem przede wszystkim lekceważącego stosunku do obowiązujących organ norm postępowania i intencjonalnego naruszania, przekładającego się na szczególnie długotrwałe milczenie w sprawie. Należy także zauważyć, że Sąd nie ocenia ponownie stanu bezczynności lub opieszałości organu, ponieważ przekroczyłby zakres orzekania co do przedmiotu tej sprawy administracyjnej. Kwestia bezczynności organu w rozpatrywaniu wniosku o odszkodowanie została już oceniona w prawomocnym wyroku tutejszego Sądu z 20 stycznia 2022 r., sygn. akt I SAB/Wa 156/21. To są zatem dwie odmienne sprawy. W tej sytuacji nie jest także zasadnym przyznanie od organu na rzecz skarżącego na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. żądanej sumy pieniężnej i z tego względu w powyższej części skarga została oddalona. Suma ta bowiem ze względu na jej kompensacyjny charakter, stanowi swego rodzaju zadośćuczynienie za realną krzywdę jaką strona poniosła wskutek wadliwie działającej administracji publicznej, a nie tylko rekompensatę za zwłokę w procedowaniu sprawy administracyjnej. W ocenie Sądu, ten dodatkowy środek powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez jego nałożenia organ sprawy nadal nie załatwi. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi, gdyż postępowanie administracyjne zostało zakończone wydaniem decyzji rozpatrującej wniosek o przyznanie odszkodowania. Ponadto powyższe żądanie nie zostało poparte właściwie żadnym uzasadnieniem. Strona skarżąca ograniczyła się jedynie do przytoczenia orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczącego kwestii przyznawania sumy pieniężnej oraz wskazania, że bez tej sankcji organ sprawy nie rozpatrzy. W literaturze i orzecznictwie podkreśla się natomiast - a ten pogląd podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie - że zasądzana na podstawie art. 154 § 7 p.p.s.a, suma pieniężna poza rolą dyscyplinująco-represyjną, powinna pełnić przede wszystkim również funkcję kompensacyjną, będąc swoistym zadośćuczynieniem dla strony za oczekiwanie na zakończenie jego sprawy i ta jej funkcja ma właśnie szczególne znaczenie. Strona, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej, powinna zatem nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością, bądź bezczynnością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność bezczynności czy przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją strony skarżącej (por.m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 125/18, z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt. I SA/Wa 324/18). Skarga w niniejszej sprawie nie zawierała natomiast w tym zakresie właściwie żadnej argumentacji merytorycznej. Nie przedstawiała również jakichkolwiek okoliczności, które przemawiałyby za uwzględnieniem takiegoż wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 3 wyroku Sąd wydał na podstawie art. 151 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. W trybie uproszczonym orzeczono na podstawie art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a. Wszystkie przywołane w sprawie wyroki publikowane w CBOSA.