I SA/Wa 2090/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Województwa [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę.

Decyzją nr [...] z [...] lipca 2007 r. Wójt Gminy [...] (Wójt) zatwierdził projekt podziału nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną [...], położonej w obrębie ewidencyjnym [...] w gminie [...], dla której prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w P. Księga Wieczysta [...]. Następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2020 r. Wójt orzekł o sprostowaniu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji z [...] lipca 2007 r. w ten sposób że :na stronie 1 w wierszu 17 od góry zamiast dotychczasowego zapisu "przeznaczona na poszerzenie drogi gminnej powinno być "przeznaczona na poszerzenie drogi wojewódzkiej" na stronie 1 dodać wiersz 59 o treści: 2. "Wojewoda [...]". Postanowienie to doręczone zostało Wojewodzie [...]. Organ ten przekazał je Województwu [...]. Po otrzymaniu powyższego postanowienia Województwo [...] (Województwo)pismem z [...] czerwca 2020 r. (data nadania w placówce pocztowej – 10 kwietnia 2020 r.) wniosło zażalenie na postanowienie o sprostowaniu oczywistej pomyłki pisarskiej. W zażaleniu wyjaśniło, że nie było stroną postępowania administracyjnego w wyniku którego wydana została decyzja z [...] lipca 2007 r. ani też nie było stroną postępowania zakończonego wydaniem postanowienia o sprostowaniu. Wyjaśniło, że postanowienie o sprostowaniu otrzymało 4 czerwca 2020 r. od Wojewody [...]. Podkreśliło, że powyższe postanowienie narusza jego interesy a więc powinno być doręczone mu przez organ, który je wydał. Wskazało, że na wypadek uznania, że postanowienie zostało doręczone Województwu wnosi o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia i wyjaśniło, że ewentualne uchybienie w dotrzymaniu terminu do złożenia zażalenia nastąpiło bez jego winy, gdyż Województwo dopiero 4 czerwca 2020 r. dowiedziało się o jego wydaniu. Postanowieniem z [...] lipca 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) odmówiło Województwu przywrócenia terminu do złożenia zażalenia oraz stwierdziło, że zażalenie złożone zostało z uchybieniem terminu. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia Kolegium wskazało 58 § 1 i § 2 k.p.a., art. 59 § 1 i § 2 k.p.a. oraz art. 134 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśniło, że postanowienie Wójta z [...] kwietnia 2020 r. o sprostowaniu z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji nr [...] z [...] lipca 2007 r. nie zostało skierowane do Województwa. Podmioty, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji jako strony tego postępowania mogą składać zażalenia, czy też odwołania w terminie do wniesienia zażalenia lub odwołania liczonym od dnia najpóźniejszego doręczenia lub ogłoszenia postanowienia bądź decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Kolegium ustaliło, że warunkach niniejszej sprawy najpóźniejsze doręczenie postanowienia miało miejsce 18 maja 2020 r. Kolegium przywołało następnie przepis art. 15zzs pkt. 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. z dnia 7 marca 2020 r. poz. 374), zgodnie z którym w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Zgodnie z przepisem art. 68 ust. 6 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. terminy w postępowaniach, o których mowa wart. 15zzs ustawy zmienianej w art. 46, których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15zzstej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2, zgodnie z przepisem art. 76, weszła w życie w dniu 16 maja 2020 r. Z treści ww. przepisów wynika, że bieg terminu do wniesienia zażalenia rozpoczął się w dniu 25 maja 2020 r. Tymczasem zażalenie zostało nadane w placówce pocztowej w dniu 10 czerwca 2020 r., a zatem z uchybieniem ustawowego terminu. Odnosząc się do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, Kolegium wyjaśniło, że po upływie terminu do wniesienia zażalenia dla stron, którym doręczono postanowienie, podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu, może bronić skutecznie swego interesu prawnego jedynie poprzez żądanie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Natomiast z przepisu art. 58 § 1 k.p.a. może korzystać wyłącznie strona, której organ doręczył decyzję i która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w ustawowym terminie. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Województwo wniosło skargę do tutejszego sądu podnosząc w niej zarzut naruszenia 1. art. 134 w związku z art. 141 § 2 ustawy k.p.a. poprzez uznanie, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, gdyż Województwo powinno je złożyć w terminie liczonym od doręczenia postanowienia ostatniej stronie postępowania 2. art. 58 k.p.a. poprzez uznanie, że Województwu nie przysługiwało prawo do przywrócenia terminu do złożenia zażalenia gdyż nie została mu doręczona decyzja. Województwo wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia Kolegium oraz o uchylenie postanowienia Wójta z dnia [...] kwietnia 2020 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. W niniejszej sprawie niesporne jest, że Województwo nie brało udziału ani w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] lipca 2007 r. ani w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. Z treści postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. wynika wprost, że Wójt prostując omyłkę polegającą wpisaniu, iż działka nie jest przeznaczona pod poszerzenie drogi gminnej tylko pod poszerzenie drogi wojewódzkiej uznał za stronę postępowania Wojewodę [...], o czym świadczy dodanie w wierszu 59 zapisu o treści: 2. "Wojewoda [...]". Niesporne jest również, że Województwo otrzymało postanowienie nie od organu administracji ale od pomiotu, który organ ten uznał za stronę. W sprawie nie ma również sporu co do tego, że ostatnia strona postępowania otrzymała postanowienie z [...] kwietnia 2020 r. w dniu 18 maja 2020 r. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, w jaki sposób należy liczyć termin do wniesienia środka odwoławczego przez podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 141 § 2 k.p.a. zażalenie należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie. Tak więc termin siedmiodniowy liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie. Przez doręczenie (ogłoszenie) postanowienia należy rozumieć doręczenie lub ogłoszenie w sposób unormowany w art. 39-40 k.p.a. Z powyższego wynika, że ustanowiony w art. 141 § 2 k.p.a. prekluzyjny termin do wniesienia zażalenia dotyczy tylko osób, którym postanowienie zostało doręczone. Natomiast termin ten nie dotyczy stron, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i którym decyzja zapadła w tym postępowaniu nie została doręczona. W tym przypadku termin do wniesienia zażalenia dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) postanowienia stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia i po uzyskaniu przez postanowienie przymiotu ostateczności, osobie, która postanowienia nie otrzymała i nie wniosła odwołania w terminie wynikającym z doręczenia postanowienia jednej ze stron postępowania przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd wyjaśnia w tym miejscu, że pod pojęciem doręczenia postanowienia nie można rozumieć poinformowania o treści rozstrzygnięcia organu przez inny podmiot. Dokonane w realiach niniejszej sprawy przesłanie postanowienia przez Wojewodę [...] do Województwa nie mogło być uznane za doręczenie postanowienia w trybie przewidzianym w przepisach k.p.a. Tak więc Województwo, które nie otrzymało postanowienia z [...] kwietnia 2020 r. mogło wnieść zażalenie w terminie wynikającym z doręczenia postanowienia jednej ze stron postępowania. Jeżeli tego nie uczyniło, mogło wystąpić z wnioskiem o wznowienie postępowania. Prawidłowo zatem Kolegium uznało, że w przypadku Województwa termin na wniesienie zażalenia biegł od daty jego doręczenia ostatniemu z podmiotów biorących udział w postępowania. Kolegium uwzględniło również wstrzymanie biegu terminu do wniesienia zażalenia z uwagi na stan epidemii, jak również prawidłowo wywiodło, że termin do wniesienia zażalenia w tej sprawie liczyć należało od 25 maja 2020 r. a zatem zażalenie wniesione 10 czerwca 2020 r. uznać należało za zażalenie wniesione po terminie. Prawidłowo również Kolegium uznało, że podmiot niebiorący udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia, który uchybił terminowi do wniesienia zażalenia mógł wnosić jedynie o wznowienie postępowania nie zaś o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Sąd rozpoznający sprawę podkreśla, że zaakceptowanie tezy o nieograniczonym czasowo prawie do złożenia odwołania (czy jak w realiach niniejszej sprawy - zażalenia) doprowadzić może sytuacji, w której po upływie terminów przewidzianych w art. 146 § 1 k.p.a. dochodziłoby do uchylenia ostatecznego rozstrzygnięcia na skutek przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego podmiotowi, który nie brało udziału w postępowaniu. Godziłoby to w sposób oczywisty w zasadę pewności i trwałości obrotu prawnego. W konsekwencji, uznają zarzuty Województwa za niezasadne, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.