I SA/Wa 1924/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2024 r. sprawy ze skargi O. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr KO-974/4103/576/23 w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 2 sierpnia 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia 27 kwietnia 2023r. nr [...] w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny: Decyzją z dnia 27 kwietnia 2023r. nr [...] Prezydent Miasta P.: I. przyznał O. C. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 215,84zł miesięcznie na okres od 1.04.2023r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności; II. odmówił przyznania O. C. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1.05.2021r. do 31.03.2023r. W uzasadnieniu organ I instancji chronologicznie opisał przebieg postępowania w sprawie. Wskazał, iż orzeczenie o niepełnosprawności O. C. wydane przez PZON w P. dnia 14.12.2015r. utraciło ważność dnia 14.01.2021r. W dniu 5.02.2021r. PZON wydał nowe orzeczenie zaliczające stronę do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 28.02.2023r., od którego wniesiono odwołanie. WZON w Warszawie wydał w dniu 8.04.2021r. orzeczenie utrzymujące w mocy zaskarżone orzeczenie. Powyższe orzeczenie WZON z dnia 08.04.2021r. utraciło ważność dnia 28.02.2023r., dlatego na podstawie art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy COVID organ przyznał stronie zasiłek pielęgnacyjny na okres od dnia 1.04.2023r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Jednocześnie organ wskazał, iż strona nie spełnia warunków do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1.05.2021r. do 31.03.2023r., bowiem strona wniosek o zasiłek pielęgnacyjny złożyła dopiero dnia 24.03.2023r. - tym samym nie został zachowany określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. okres trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (w tym przypadku orzeczenia WZON w Warszawie z dnia 8.04.2021r.), pozwalający na przyznanie zasiłku od dnia złożenia wniosku o wydanie orzeczenia do PZON - dlatego przyznano wnioskowany zasiłek dopiero od dnia 1.04.2023r. Od decyzji odwołała się O. C. reprezentowana przez matkę – G. C. wnosząc o przyznanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1.05.2021r. do 31.03.2023r. Odwołująca podnosi, że orzeczeniem z dnia 5.02.2021r. PZON w P. zaliczył córkę O. do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Od tego orzeczenia zostało wniesione odwołanie do WZON w Warszawie, który utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie zostało złożone odwołanie do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w P. w części dotyczącej zmiany stopnia z umiarkowanego na znaczny, jednak do dnia sporządzenia odwołania Sąd nie wydał wyroku w sprawie. W dniu 24.04.2023r. odwołująca wystąpiła z wnioskiem o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla córki O. za okres od momentu wydania nowego orzeczenia. Decyzją z dnia 27 kwietnia 2023r. Nr [...] zmieniono poprzednią decyzję Nr [...] z dnia 25.01.2016r. w części dotyczącej czasookresu i przyznano córce O. prawo do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie 1.01.2016r. do 30.04.2021r. Odwołująca podkreśla, że nie była świadoma, iż prawo do ustalenia zasiłku pielęgnacyjnego córka O. nabyła już w wyniku orzeczenia WZON w kwietniu 2021r. - była przekonana, że zasiłek pielęgnacyjny będzie można wnioskować dopiero, gdy orzeczenie o niepełnosprawności będzie prawomocne i ostateczne. Odwołująca wskazała ponadto, że córka O. jest uczennicą Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci [...] w L., w czasie epidemii przeszła Covid-19. Kolegium rozpatrując sprawę wskazało, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2023r. poz. 111 ze zm.). Stosownie do art 16 ust. 1 zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Przysługuje on, zgodnie z art. 16 ust. 2 ustawy: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje także osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia (art. 16 ust. 3). Zarówno w podstawie prawnej, jak i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji powołał się na art. 15h ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tj. Dz. U. z 2023, poz. 1327) - zwana dalej "ustawą COVID", zgodnie z którym z przyczyn związanych z przeciwdziałaniem COVID-19, orzeczenie o niepełnosprawności albo orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, wydane na czas określony na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, którego ważność upływa w terminie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, zachowuje ważność do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Nr [...] z dnia 14.12.2015r. PZON w P. zaliczył odwołującą (ur. [...].01.2005r.) do osób niepełnosprawnych na okres do dnia 14.01.2021r. Następnie decyzją Nr [...] z dnia 25.01.2016r. organ I instancji przyznał stronie prawo do zasiłku pielęgnacyjnego na okres od 1.01.2016r. do 31.01.2021r. tj. do końca miesiąca, w którym upływał termin ważności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dnia 14.12.2015r. W dniu 24.04.2023r. odwołująca złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego (opatrzony datą 24.04.2023r). Na str. 4 wniosku strona wpisała: "W związku ze stanem epidemii i stanem zagrożenia epidemicznego wnioskuję o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od dnia ustalenia stopnia niepełnosprawności, tj. 14.01.2021r. Do wniosku dołączono orzeczenie PZON w P. Nr [...] z dnia 15.02.2021r. zaliczające odwołującą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na okres do dnia 28.02.2023r. W orzeczeniu wskazano, że niepełnosprawność istnieje od 22.07.2005r. Od ww. orzeczenia strona złożyła odwołanie do WZON w Warszawie, który orzeczeniem [...] z dnia 8.04.2021r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. Następnie strona od rozstrzygnięcia WZON wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego w P. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych (dotąd nie zapadł jeszcze wyrok Sądu w jej sprawie). Kwestionowaną obecnie decyzją z dnia 27 kwietnia 2023r. Nr [...] organ I instancji w pkt I sentencji decyzji przedłużył okres przyznanego stronie zasiłku pielęgnacyjnego, tj. przyznał prawo do zasiłku na okres od 1.04.2023r. do upływu 60 dnia od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. W pkt II organ natomiast odmówił przyznania stronie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1.05.2021r. do 31.03.2023r. Kolegium po analizie całokształtu dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz przepisów prawa w tym zakresie, stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe, a zaskarżona decyzja nie narusza obowiązujących przepisów prawa. Odnosząc się do kwestionowanej daty początkowej przyznania zasiłku pielęgnacyjnego: 1 kwietnia 2023 r., Kolegium wskazało, iż data ta jest prawidłowa, albowiem art. 24 ust. 2 u.ś.r. stanowi, iż "Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego". Zgodnie natomiast z art. 24 ust. 2a u.ś.r.: "Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności.". Orzeczenie o niepełnosprawności jest wydawane przez zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności: powiatowe i wojewódzkie. Orzeczenie WZON w Warszawie z dnia 8.04.202lr. stało się orzeczeniem ostatecznym z chwilą jego wydania i z tą datą dawało podstawę odwołującej do ubiegania się o świadczenia związane z niepełnosprawnością, w tym o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego. Skoro w rozpoznawanej sprawie wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wpłynął do organu I instancji w dniu 24.04.2023r., o czym świadczy prezentata na treści wniosku, zasadnie organ - działając zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. - przyznał zasiłek dopiero od pierwszego dnia miesiąca złożenia wniosku, tj. od dnia 1.04.2023r. Uznać należało, że odwołująca nie dochowała wskazanego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. 3-miesięcznego terminu uprawniającego do uzyskania zasiłku od dnia złożenia wniosku o ustalenie stopnia niepełnosprawności (z akt wynika, że wniosek ten został złożony dnia 18.01.2021 r.). Orzeczenie ustalające stopień niepełnosprawności zostało bowiem wydane w dniu 8.04.2021r., natomiast wniosek o zasiłek wpłynął do MOPS w P. dopiero dnia 24.04.2023r., a więc po upływie 2 lat od daty wydania orzeczenia. W orzecznictwie podkreśla się, iż "Rozwiązanie przewidziane w art. 24 ust. 2a u.ś.r. umożliwia nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny związany z procedowaniem przez właściwe do tego organy w sprawie orzekania o niepełnosprawności lub o jej stopniu mającym charakter prejudycjalny dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak skorzystanie z dobrodziejstwa tego unormowania przez osobę niepełnosprawną obwarowane jest wystąpieniem przez nią ze stosownym wnioskiem do organu pomocowego o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności - w ściśle określonym terminie - tj. w okresie 3 miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności" (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 kwietnia 2023r. II SA/Go 147/23). Odnosząc się do zarzutów odwołania, Kolegium wyjaśniło, że brak było podstaw do przyznania prawa do zasiłku pielęgnacyjnego za wsteczny okres, tj. od 1.05.2021r. do 31.03.2023r., albowiem orzeczenie WZON w Warszawie z dnia 8.04.2021r. stało się ostateczne z chwilą jego wydania (na podstawie art. 16 k.p.a. w zw. z art. 108 k.p.a. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) i z tą datą dawało odwołującej możliwość ubiegania się o świadczenia związane z niepełnosprawnością, w tym o zasiłek pielęgnacyjny. Fakt zaskarżenia orzeczenia do Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nie ma wpływu na jego ostateczność. Tymczasem z akt sprawy wynika, iż odwołująca złożyła wniosek o zasiłek pielęgnacyjny z uchybieniem 3-miesięcznego terminu określonego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. W orzecznictwie wskazuje się, iż z przepisu art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie można wyinterpretować normy prawnej, zgodnie z którą prawo do świadczenia rodzinnego ustala się począwszy od miesiąca, w którym spełnione zostały przez wnioskującego ustawowe przesłanki do otrzymania tego świadczenia. Zasadą jest, iż postępowanie w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wszczyna się na podstawie wniosku złożonego przez osobę uprawnioną o ustalenie prawa do rzeczonego świadczenia. Ustawodawca nie przewidział prawnej możliwości wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, bez wniosku zainteresowanego podmiotu. Wniosek o przyznanie świadczenia jest czynnikiem, który uruchamia postępowanie w sprawie świadczenia, przy czym świadczenie może być przyznane najwcześniej od miesiąca złożenia wniosku w organie. Przyznanie z datą wsteczną poprzedzającą tenże miesiąc, prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nawet w przypadku wcześniejszego spełniania przesłanek do jego uzyskania, nie jest możliwe (vide: wyrok NSA z 17 czerwca 2021r. sygn. akt l OSK 352/21). W innych wyrokach NSA podkreślał, iż wskazany w art. 24 ust. 2 u.ś.r. termin ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych, jest terminem prawa materialnego. W przypadku jego niezachowania, strona nie może żądać przyznania świadczenia za okres wsteczny, powołując się chociażby na brak możliwości wcześniejszego złożenia wniosku. Okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, w tym także ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia (por. wyrok NSA z 15 października 2021 r., I OSK 642/21; wyrok NSA z 3 września 2021r., I OSK 207/19; wyrok NSA z 21 kwietnia 2022r., I OSK 1315/21). W sytuacji zatem, gdy wniosek o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego złożony dnia 24 kwietnia 2023r. dotyczył okresu sprzed daty jego złożenia (od 14.01.202lr. do 31.03.2023r.), to nie mógł być uwzględniony pozytywnie. Świadczenie nie może być przyznane za lata poprzedzające dzień złożenia wniosku, bowiem nie został zachowany określony w art. 24 ust. 2a u.ś.r. 3-miesięczny termin na złożenie wniosku. Nie zmienia tego przywoływana przez odwołującą trudna sytuacja związana z problemami zdrowotnymi jej samej oraz reprezentującej ją matki. Skargę na decyzję Kolegium w zakresie utrzymania w mocy punktu II decyzji organu I instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła O. C. reprezentowana przez matkę G. C. zarzucając jej: 1. naruszenie przepisów postępowania m.in.: a) art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz załatwienie sprawy z zupełnym pominięciem interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (zarówno córki jak i mnie jako jej matki) poprzez pozbawienie nas niewielkiego ale znaczącego dla naszego budżetu domowego wsparcia na leczenie córki.; b) art. 9 k.p.a. poprzez brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz zupełny brak czuwania organu nad tym aby strona i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa poprzez brak zażądania dokumentów dotyczących ustalenia stopnia niepełnosprawności córki (orzeczenia WZON w Warszawie z dnia 08.04.2021 r.) i złożenia stosownego wniosku o wypłatę zasiłku za kolejne okresy; c) art. 77 k.p.a. przejawiający się w niedopełnieniu obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i wyciągnięciu nieuprawnionych wniosków z materiałów znajdujących się w aktach sprawy poprzez przyjęcie do wydania decyzji, iż: - nie jest możliwe przywrócenie terminu do złożenia wniosku podczas gdy z uwagi na treść ustaw COVID-owych ustawodawca wprowadził taką możliwość modyfikując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w tym art. 24 ust 2 i 2a tej ustawy (poprzez Art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych), - brak merytorycznego i ostatecznego i prawomocnego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wypłatę spornych świadczeń - wniosek nie został w żaden sposób rozpoznany a już wydaną decyzję odmowną, d) brak uwzględnienia w ocenie sprawy szczególnego okresu jakim był okres szerzenia się COVID-19 oraz spowodowanego nim lockdownu, co skutkowało ograniczeniem dostępu do urzędów, porad prawnych i jakichkolwiek informacji i obciążenie tymi negatywnymi skutkami stanu rzeczy niepełnosprawnej O. C., art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji wyrażające się w niepełnym i niejasnym określeniu podstaw prawnych i faktycznych decyzji ,w szczególności braku omówienia czemu nie rozpoznano wniosku o przywrócenie terminu, czemu nie wzięto pod uwagę zapisów obowiązujących ustaw COVIDOWYCH; e) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenia postępowanie w sposób podważający zaufanie uczestników do władzy publicznej - poprzez pominięcie istotnych interesów strony i jej opiekuna (przedstawiciela ustawowego - matkę), poprzez ukierunkowanie postępowania w niewłaściwy sposób, a nie tak jak być powinno tj. by poinformować o możliwościach działań, wymaganych dokumentach i konsekwencjach ich ewentualnego niezłożenia w terminie - co odbyło się bez wiedzy i winy skarżącej; f) naruszenie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji i wydanie orzeczenia przyznającego O. C. zasiłek pielęgnacyjny za okres od dnia 1.05.2021 r. do dnia 31.03.2023 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za niezasadną. Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie została objęta decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności – na okres od 1 maja 2021 r. do 31 marca 2023 r. Zasiłek został w niniejszej sprawie przyznany od 1 kwietnia 2023 r. zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z art. 24 ust. 2 u.ś.r., tj. począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Tymczasem zdaniem skarżącej prawo do zasiłku winno zostać również przyznane – na zasadzie art. 24 ust. 2a u.ś.r. z mocą wsteczną od 1 maja 2021 r. do 31 marca 2023 r. Zasiłek pielęgnacyjny, jak wynika z art. 16 ust. 1 u.ś.r., przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek ten przysługuje: 1) niepełnosprawnemu dziecku; 2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) osobie, która ukończyła 75 lat. Jak wynika z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Stosownie jednak do treści art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z akt administracyjnych, orzeczenie o niepełnosprawności organu II instancji, tj. Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie dotyczące O. C. zostało wydane w dniu 8 kwietnia 2021 r. W konsekwencji 3-miesięczny termin, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r., upłynął z dniem 8 lipca 2021 r. Tymczasem wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego skarżąca złożyła w dniu 24 kwietnia 2023 r., uchybiając tym samym temu terminowi. Należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO, że jak wynika z ugruntowanego już orzecznictwa sądów administracyjnych, trzymiesięczny termin, o którym mowa w przepisie art. 24 ust. 2a u.ś.r. ma charakter terminu prawa materialnego. Oznacza to, że uprawnienie do otrzymania (wstecznie) zasiłku pielęgnacyjnego może zostać ukształtowane wyłącznie pod warunkiem dopełnienia w tym czasie czynności, dla której ów termin został przewidziany. Jego niezachowanie skutkuje zaś brakiem możliwości ubiegania się o przyznanie świadczenia od momentu złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Materialny charakter terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r. ustawy oznacza również, że nie podlega on przywróceniu, a okoliczności i przyczyny niezłożenia wniosku przed jego upływem, za które osoba uprawniona może nawet nie ponosić winy - a na takowe powołuje się skarżąca - nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Okoliczności i przyczyny niezłożenia takiego wniosku, w tym także ewentualny brak winy strony, nie mają znaczenia dla ustalenia początkowej daty przyznania świadczenia. Uchybienie terminowi powoduje bowiem skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym (por. m.in. wyrok NSA z 7 marca 2023 r., sygn. I OSK 924/22, wyrok WSA w Warszawie z 14 marca 2023 r., sygn. I SA/Wa 2859/22). Powyższe oznacza, że niedochowanie tego terminu, w tym również z powodu zawinienia ze strony pracownika organu i braku pouczenia o możliwości złożenia określonego wniosku o świadczenie rodzinne - jak wskazuje skarżąca - nie stanowi podstaw do przyznania świadczenia wstecz, od daty złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (por. wyrok NSA z 3 września 2021r., sygn. I OSK 207/19). Nie zasługuje na uwzględnienie również argumentacja związana z odwołaniem się do treści art. 15zzzzzn² ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.), zwanej dalej "ustawą COVID-19". Przepis ten stanowi, że: 1. W przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. 2. W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. 3. W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu". O ile należy zgodzić się ze stanowiskiem, że ujęcie przedmiotowe tego przepisu jeśli chodzi o rodzaje terminów jakich dotyczy, ma charakter szeroki i odnosi się również do terminów prawa materialnego, w tym terminu określonego w art. 24 ust. 2a u.ś.r. (por. też wyrok WSA w Krakowie z 13 czerwca 2022 r., sygn. III SA/Kr 256/22), o tyle z jego ust. 1 jednoznacznie wynika, że obejmuje on wyłącznie sytuacje gdy strona uchybiła terminowi "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". W odróżnieniu od innych przepisów tej ustawy, jak np. art. 15zzzzzn, art. 15zzzzzi, art. 15zzzzzk, zastosowanie tego przepisu zostało wyraźnie ograniczone do stanu epidemii, a nie dotyczy "stanu zagrożenia epidemicznego" – jak to ma miejsce w przywołanych właśnie przepisach, gdzie odwołano się do "okresu stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii". Tymczasem stan epidemii został wprowadzony od dnia 20 marca 2020 r. w drodze rozporządzenia Ministra Zdrowia z 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2020r., poz. 491), zaś odwołany został z dniem 16 maja 2022 r. – rozporządzeniem Ministra Zdrowia z 12 maja 2022 r. w sprawie odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz.U. z 2022 r. poz. 1027). Tym samym nie można powiedzieć, by skarżąca uchybiła terminowi, o jakim mowa w art. 24 ust. 2a u.ś.r. w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, a w konsekwencji przepis art. 15zzzzzn² nie miał w rozpatrywanym przypadku zastosowania. Skarżąca wniosek o przyznanie świadczenia złożyła bowiem dopiero po upływie dwóch lat od wydania orzeczenia organu II instancji o ustaleniu stopnia niepełnosprawności i po upływie prawie jednego roku od daty odwołania stanu epidemii. W tej sytuacji, Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a decyzja Kolegium w zaskarżonej części odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.