I SA/Wa 1881/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego postanawia: 1) przyznać prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...]; 2) umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. I SA/Wa 1881/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie świadczenia rodzinnego. W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Wnioskodawczyni podała, że z tytułu umowy o pracę osiąga dochód w wysokości [...], który służy utrzymaniu skarżącej oraz jej małoletniego syna. Skarżąca mieszka w wynajmowanym mieszkaniu ponosząc z tego tytułu koszty w wysokości [...]. Strona wyjaśniła dodatkowo, że na utrzymanie siebie i dziecka wydaje [...] ł, na opłaty i media przeznacza [...], na telefon – [...]. Wskazała, że jest współwłaścicielem mieszkania spółdzielczego, obecnie w całości zajętego przez syndyka, w którym mieszka jej były mąż. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że jej sytuacja materialna jest niezwykle trudna i uniemożliwia jej poniesienie kosztów działania adwokata lub radcy prawnego ustanowionego z wyboru. Postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. Sąd Rejonowy dla [...],[...] Wydział [...] dla spraw upadłościowych i naprawczych ogłosił upadłość skarżącej obejmującą likwidację majątku strony (kopia postanowienia w aktach sprawy). Skarżąca wskazała, że 50 % jej zarobków jest zajmowane przez syndyka oraz oświadczyła, że z dniem [...] kwietnia 2017 r. przejdzie na urlop wychowawczy w związku z czym dochodów z pracy osiągać nie będzie. Skarżąca ma roczne dziecko i nie stać jej na utrzymanie mieszkania i jednoczesne ponoszenie kosztów żłobka dla syna. Do wniosku strona dołączyła sentencję wyroku z dnia [...] maja 2011 r. orzekającego rozwód. Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3). W świetle art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Analiza sytuacji majątkowej skarżącej dokonana w oparciu o informacje zawarte w złożonym wniosku o prawo pomocy oraz dokumenty załączone do akt sprawy przez pryzmat przesłanki wskazanej w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. nakazuje stwierdzić, że wniosek P.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego z urzędu zasługuje na uwzględnienie. Ocenę powyższą powzięto uwzględniając charakter prowadzonego przez stronę gospodarstwa domowego, wysokość dochodów osiąganych w tym gospodarstwie, rodzaj źródeł dochodu, zdolności zarobkowe skarżącej jako samotnego rodzica małego dziecka, a także, w związku z ogłoszoną upadłością, brak majątku, który stanowić mógłby źródło pokrycia wydatków profesjonalnego pełnomocnika procesowego ustanowionego z wyboru. Umorzenie postępowania w zakresie wniosku skarżącej o zwolnienie jej od kosztów sądowych jest konsekwencją stwierdzonego braku podstaw prawnych do rozpoznania wniosku o prawo pomocy w powyżej wskazanym zakresie. Wskazać należy wnioskodawczyni, iż ze względu na to, że wszczęte przez nią postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy skargi na decyzję organu administracji publicznej wydaną w postępowaniu z zakresu pomocy i opieki społecznej, to z mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. skarżąca objęta jest ustawowym zwolnieniem od kosztów sądowych. Postępowanie w sprawie zwolnienia strony od kosztów sądowych należało więc umorzyć, gdyż jego prowadzenie w tym zakresie było zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji. Rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania w zakresie, w jakim dotyczyło ono zwolnienia od kosztów postępowania, podjęto na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 249a p.p.s.a. i art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.