I SA/Wa 1856/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. G. i R. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2022 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z 12 maja 2022 r., nr KOC/7692/Pd/21, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 134 k.p.a. - stwierdziło niedopuszczalność zażalenia P. G. na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy (dalej: "organ I instancji") z 16 listopada 2021 r., nr 721/2021. Postanowienie Kolegium zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Decyzją z 16 lipca 2021 r., nr 331/2021, Prezydent m.st. Warszawy zatwierdził podział nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni 0,5683 ha, jako zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w rejonie ulicy [...], zatwierdzonego uchwałą Nr XCII/2348/2014 przez Radę m.st. Warszawy z dnia 16 października 2014 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego z dnia 27 listopada 2014 r., poz. 10695) w sposób przedstawiony na mapie z projektem podziału, wchodzącej w skład operatu technicznego wpisanego w dniu [...] maja 2019 r. do ewidencji materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego o identyfikatorze [...], stanowiącej załącznik do decyzji, na działki nr [...]. Decyzja stała się ostateczna dnia 12 sierpnia 2021 r. Postanowieniem z 16 listopada 2021 r., nr 721/2021, organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne w sprawie podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o powierzchni 0,5683 ha. Organ I instancji wskazał, że w dniu 15 września 2021 r. został powiadomiony o wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt II OSK 2704/2018, w którym stwierdzono nieważność uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 16 października 2014 r., Nr XCll/2348/2014, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w rejonie ulicy [...]. Ww. plan został całkowicie wyeliminowany z obrotu prawnego. Z powyższego wynika, że brak jest podstaw do wydawania decyzji administracyjnych, w tym decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości w oparciu o ten plan. Zatem, jak stwierdził Prezydent m.st. Warszawy, decyzja z 16 lipca 2021 r., nr 31/2021, została wydana w oparciu o błędną podstawę prawną, gdyż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] w rejonie ulicy [...] przestał obowiązywać od dnia [...] czerwca 2021 r. Organ I instancji poinformował stronę, że na niniejsze postanowienie przysługuje zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł P. G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, powołanym na wstępie postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r., stwierdziło niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia 16 listopada 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że tylko wyraźne objęcie regulacją kodeksową postanowień o konkretnej treści uprawnia stronę do ich zaskarżenia w drodze zażalenia. Z treści art. 149 § 3 i k.p.a. wynika wprost, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Na temat zaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia, kodeks postępowania administracyjnego milczy, co wedle wskazanej wyżej reguły wyklucza ich kontrolę w postępowaniu zażaleniowym. Organ odwoławczy stwierdził, że kwestia niezaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego nie jest sporna ani w piśmiennictwie ani w orzecznictwie, skoro wynika wprost z - regulacji kodeksowych. Tym samym, Kolegium zobligowane było -w drodze ostatecznego postanowienia - stwierdzić niedopuszczalność zażalenia, bez względu na wadliwe pouczenie w postanowieniu organu I instancji. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 12 maja 2022r. wnieśli P. G. i R. G. (dalej: "skarżący"). Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie : 1) zasady dwuinstancyjności postępowania, poprzez brak merytorycznego rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 16 listopada 2021 r., nr 721/2021, w przedmiocie wznowienia postępowania i stwierdzenie niedopuszczalności tego zażalenia przez Organ II instancji, mimo że w art. 141 § 1 k.p.a. mowa jest o postanowieniach wydanych w toku postępowania, zaś postanowienie wydane na podstawie art. 145 k.p.a. nie jest postanowieniem wydanym w toku postępowania, a postępowaniem wszczynającym nowe postępowanie odrębne; 2) zasady obowiązku działania organów w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej oraz naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych, które mogą być wzruszone wyłącznie w przypadkach wskazanych w ustawie, tj. poprzez wznowienie postępowania wyłącznie w sytuacji wynikającej z art. 145 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, a to poprzez brak kontroli działań Organu I instancji w zakresie podjęcia przez ten Organ z urzędu działań zmierzających do wzruszenia wydanej przez ten Organ ostatecznej decyzji administracyjnej. Mając powyższe na względzie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Prezydenta m. st. Warszawy z 16 listopada 2021 r., nr 721/2021. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 12 maja 2022 r., nr KOC/7692/Pd/21 o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia, wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Zgodnie z art. 144 k.p.a. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 11 Kodeksu postępowania administracyjnego do zażaleń mają odpowiednie zastosowanie przepisy dotyczące odwołań. Zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Omawiany przepis jest przepisem bezwzględnie obowiązującym. W konsekwencji, wydanie postanowienia na jego podstawie nie zależy od uznania organu. Natomiast, art. 141 § 1 k.p.a. stanowi, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie jest środkiem zaskarżania postanowień, który może być wniesiony tylko na postanowienia enumeratywnie wyliczone w k.p.a. Niedopuszczalność odwołania, o czym stanowi art. 134 k.p.a., może nastąpić z przyczyn podmiotowych, tj. gdy zostało wniesione przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Odwołanie może być również niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych, jak na przykład w sytuacji braku przedmiotu zaskarżenia, wyłączenia przez przepisy prawne możliwości wniesienia środka zaskarżenia czy też wyczerpania przysługujących środków odwoławczych. W rozpatrywanej sprawie nastąpiła druga z tych sytuacji. Jak wynika z akt w przedmiotowej sprawie organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o pow. 0,5683 ha, położonej przy ul. [...] w [...], zakończonej ostateczną decyzją Prezydenta m. st. Warszawy z 16 lipca 2021 r, nr 331/2021, błędnie informując stronę, że na postanowienie to przysługuje zażalenie. Z treści art. 149 § 3 i k.p.a. wynika wprost, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Kolegium nie miało podstaw do rozpoznania zażalenia i prawidłowo stwierdziło jego niedopuszczalność stosując art. 134 k.p.a. Podkreślić należy, że zażalenie na postanowienie, co do którego ustawodawca nie przewidział uprawienia do jego zaskarżenia jest zażaleniem niedopuszczalnym (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt II OSK 1181/12; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2010 r. sygn. akt II OSK 1499/09). Rozpoznanie niedopuszczalnego środka odwoławczego stanowi rażące naruszenie prawa (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 838/11, LEX nr 996837; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Po 532/07, LEX nr 505878). Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2023 r. poz. 259), orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.