I SA/Wa 1501/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na pismo Burmistrza [...] z dnia 31 grudnia 2015 r. w przedmiocie podwyższenia opłaty za centralne ogrzewanie postanawia: odrzucić skargę.

J. S. (dalej jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo z 6 kwietnia 2023 r. zatytułowane "Wniosek w sprawie o unieważnienie decyzji Burmistrza [...]" (dalej jako "Burmistrz" lub "organ"), wnosząc o "unieważnienie decyzji o podwyżce opłat za centralne ogrzewanie zawartej w piśmie skierowanym do mnie przez p.o. Burmistrza [...] U. K. z dnia 31.12.2015 r." W uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżone pismo podnosi skokowo opłaty za c.o., do czego Urząd Gminy nie ma prawa w świetle ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 725), powoływanej dalej jako "ustawa o ochronie praw lokatorów". Pismo to powołuje się przy tym na umowę Gminy ze Wspólnotą Mieszkaniową, która to umowa: 1) została zawarta w celu partycypacji Wspólnoty Mieszkaniowej w kosztach remontu komina na kotłowni będącej własnością Urzędu Gminy, a żadna umowa między Gminą i innym podmiotem, który nie jest dostarczycielem mediów (tu: ciepła), nie może być powodem zmiany umowy z lokatorem wynajmującym lokal od Urzędu Gminy; 2) umowa ta w 2018 r. stała się bezprzedmiotowa, ponieważ komin został rozebrany, a Urząd Gminy przeszedł na ogrzewanie gazowe (blok też – w tym celu zakupiono do bloku osobne piece i przestało istnieć połączenie ciepłownicze między kotłownią Urzędu Gminy a blokiem); 3) mimo tych zmian od 2015 r. Urząd Gminy nie skierował do skarżącego żadnego pisma o zmianie wysokości opłat. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: nakazanie, by Burmistrz wycofał skierowany wobec skarżącego nakaz windykacji niesłusznie naliczonych kwot; pouczenie Burmistrza, że należności za centralne ogrzewanie nie są czynszem, który skarżący zawsze opłaca w poprawnej wysokości, gdy tymczasem we wszystkich pismach wykazywane jest zadłużenie skarżącego w uiszczaniu czynszu; nałożenie na Burmistrza kary za nieterminowe odpowiadanie na pisma skarżącego. W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie i wskazał, że sądy administracyjne właściwe są wyłącznie do rozpoznawania skarg w sprawach określonych w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." W ocenie organu, wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie dotyczy sprawy administracyjnej w rozumieniu ww. przepisu i nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Burmistrz zauważył również, że zaskarżonym pismem z 31 grudnia 2015 r., w związku ze wzrostem kosztów energii cieplnej, poinformowano skarżącego o zmianie stawki za centralne ogrzewanie, co wpłynęło na podwyżkę czynszu. Zmiany czynszu realizowane były natomiast w oparciu o art. 8a ustawy o ochronie praw lokatorów oraz w związku z zapisami aktów prawa miejscowego obowiązującymi na terenie gminy w zakresie gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Obowiązkiem Sądu, do którego wpłynęła skarga, jest w pierwszej kolejności zbadanie jej dopuszczalności. Badanie to polega w szczególności na ustaleniu, czy sprawa przedstawiona pod rozstrzygnięcie Sądu mieści się w zakresie jego właściwości. Zgodnie z art. 3 § 2, § 2a i § 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 i 2185), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r. poz. 2651 i 2707), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2022 r. poz. 813 ze zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; a także w sprawach, w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę. Skarżący we wniesionej skardze wniósł o unieważnienie decyzji o podwyżce opłat za centralne ogrzewanie zawartej w piśmie Burmistrza z 31 grudnia 2015 r. Jak wynika z akt sprawy (k-8 akt administracyjnych) pismem tym, w związku ze wzrostem stawki za centralne ogrzewanie, od 1 stycznia 2016 r. podwyższono skarżącemu wymiar opłat z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, zgodnie z załączoną do tego pisma kalkulacją. Jak natomiast zauważono powyżej, sądy administracyjne zajmują się jedynie kontrolą działalności administracji publicznej, która to kontrola polega m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje, wskazane postanowienia oraz inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej lub na bezczynność i przewlekłość tych organów w ww. sprawach. Nie są natomiast powołane do rozpoznawania innych spraw niż sprawy sądowoadministracyjne, w szczególności do rozpoznawania spraw, które należą do właściwości sądów powszechnych. Tymczasem, jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, zmiana wysokości czynszu (mająca miejsce w związku ze wzrostem opłat za centralne ogrzewanie, które to w kalkulacji załączonej do zaskarżonego pisma z 31 grudnia 2015 r. wykazano jako jeden ze składników czynszu z tytułu najmu zajmowanego przez skarżącego lokalu mieszkalnego (por. k-9 akt administracyjnych)), nastąpiło w oparciu art. 8a ust. 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, zgodnie z którym właściciel może podwyższyć czynsz albo inne opłaty za używanie lokalu, wypowiadając jego dotychczasową wysokość, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem terminów wypowiedzenia. Stosownie zaś do art. 8a ust. 5 ustawy o ochronie praw lokatorów, lokator może zakwestionować podwyżkę, wnosząc do sądu pozew o ustalenie, że podwyżka jest niezasadna albo jest zasadna, lecz w innej wysokości. Należy przy tym wskazać, że sądem, o którym mowa w powołanym przepisie jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny. Ustawa o ochronie praw lokatorów, określająca zasady i formy ochrony praw lokatorów oraz zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy, reguluje stosunki prawne nawiązane na podstawie umowy najmu lokalu komunalnego. Jest to stosunek prawny o charakterze cywilnoprawnym. Powstaje on na podstawie umowy a nie w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym kwestie dotyczące wypowiedzenia wysokości czynszu za lokal mieszkalny (w tym składników tego czynszu, jakim w niniejszej sprawie były stawki za centralne ogrzewanie), stanowiący własność gminy, mogą być rozpoznawane jedynie przed sądem powszechnym, gdyż dotyczą one roszczeń mających źródło w stosunkach cywilnoprawnych. Sąd administracyjny jest zaś właściwy jedynie do kontroli działań organów administracji publicznej, realizowanych w ramach tzw. władztwa administracyjnego. Do tej sfery nie można zaliczyć działalności burmistrza, polegającej na podwyżce czynszu najmu lokali mieszkalnych (por. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 28 września 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 934/12 i sygn. akt II SA/Ol 849/12; z 24 października 2012 r. sygn. akt II SA/Ol 605/12; https://cbois.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie, a dotycząca podwyższenia czynszu w związku ze wzrostem opłat za centralne ogrzewanie, jak też w ogóle zasadności umieszczenia jako składnika czynszu takich opłat (co kwestionuje skarżący), nie jest objęta kognicją sądu administracyjnego, ale sądu powszechnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.