I SA/Wa 1400/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Dargas po rozpoznaniu w dniu 14 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze sprzeciwu [...] od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2023 r. nr KOC/5805/Go/22 w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie odmowy przyznania użytkowania wieczystego postanawia: odrzucić sprzeciw od decyzji.

Pismem z 29 czerwca 2023 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 12 kwietnia 2023 r., nr KOC/5805/Go/22, uchylającej, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzję Prezydenta m.st. Warszawy z 5 września 2022 r., nr 442/SD/2022, o odmowie przyznania prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej hip. jako "[...]" oznaczona Nr [...], stanowiącej obecnie działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. [...] zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. polegające: a) na wydaniu decyzji kasacyjnej w sprawie, w której nie ziściły się przesłanki z tego przepisu i nie wykazano skutecznie ich istnienia, podczas gdy to na organie odwoławczym ciążył obowiązek wykazania, że w postępowaniu przed organem I instancji doszło do naruszenia przepisów postępowania, bowiem jest to jedna z przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego uchylenia przez Wojewodę Mazowieckiego (powinno być Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie) od załatwienia sprawy, co do jej istoty; b) na tym, że zawiera rozstrzygnięcie, którego przepis ten nie przewiduje, podczas gdy rodzaje rozstrzygnięć z art. 138 k.p.a. są dla organu rozpoznającego odwołanie od decyzji I instancji bezwzględnie wiążące, a zatem decyzja która nie mieści się w ramach tego przepisu rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na sprzeciw Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie wniosło o oddalenie sprzeciwu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej jako: p.p.s.a, od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., nie przysługuje skarga, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw. Stosownie do art. 64b § 1 p.p.s.a. do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 64c § 1 - 3 p.p.s.a. sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (§ 1). Sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji (§ 2). Termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy (§ 3). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 p.p.s.a. sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Zważyć należy na ratio legis instytucji sprzeciwu. Jest nim przyśpieszenie rozpatrywania spraw przez sądy administracyjne i skrócenie terminu uzyskania rozstrzygnięcia przez stronę, co spowodowało wprowadzenie optymalnie krótkich terminów dla wniesienia tego środka zaskarżenia (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466; S. Dudziak "Pozycja prawna prokuratora po nowelizacji postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego", Prokuratura i Prawo 2017, nr 12, s. 133). Jak wyżej zaznaczono ustawodawca w art. 64c § 1 p.p.s.a. zastrzegł czternastodniowy termin na wniesienie sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Ponadto, w postępowaniu wszczętym ze sprzeciwu biorą udział tylko wnoszący sprzeciw oraz organ administracji publicznej, którego działanie zostało zaskarżone. Na mocy art. 64b § 3 p.p.s.a. wyłączono zastosowanie art. 33 p.p.s.a., dlatego inne podmioty na prawach strony nie uczestniczą w zainicjowanym sprzeciwem postępowaniu, choćby przysługiwał im status strony w postępowaniu administracyjnym. Ustawodawca wprowadzając do p.p.s.a. nowy środek zaskarżenia, jakim jest sprzeciw od decyzji, nie dokonał stosownej nowelizacji art. 8 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu [...] może wziąć udział w każdym toczącym się postępowaniu, a także wnieść skargę, skargę kasacyjną, zażalenie oraz skargę o wznowienie postępowania, jeżeli według jego oceny wymagają tego ochrona praworządności lub praw człowieka i obywatela. Ustawodawca w tym katalogu nie zawarł sprzeciwu od decyzji. Natomiast z przepisu art. 64b § 1 p.p.s.a. wynika, że do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Otóż istotne w tym przepisie są zastrzeżenia "odpowiednio" (a nie wprost) i "jeżeli ustawa nie stanowi inaczej". Stosując więc odpowiednio przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. uznać należy legitymację [...] do wniesienia sprzeciwu od decyzji, także wówczas, gdy nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną decyzją. Natomiast przepis art. 53 § 3 p.p.s.a., z którego sprzeciwiający się [...] wywodzi uprawnienie do złożenia sprzeciwu w terminie 6 miesięcy od dnia doręczenia decyzji stronie, nie może mieć zastosowania, z uwagi (jak wyżej wskazano) na ratio legis instytucji sprzeciwu, którego celem było przyśpieszenie załatwienia spraw. Przyjęcie dopuszczalności wniesienia sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej przez [...] w terminie sześciu miesięcy, niweczyłoby ten cel zwłaszcza, w sytuacji możliwości załatwienia sprawy w tym czasie przez wydanie decyzji ostatecznej. Poza tym przepis art. 53 § 3 p.p.s.a. odsyła do spraw wskazanych w art. 53 § 1 i 2 p.p.s.a. Przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. wobec jego treści nie może z zasady w żaden sposób dotyczyć sprzeciwu od decyzji. Natomiast art. 53 § 1 p.p.s.a. normuje materię, która odmiennie została uregulowana w art. 64c § 1 p.p.s.a., tj. wprowadzono w nim termin 14 - dniowy na złożenie sprzeciwu od decyzji, a więc termin odmienny od terminów złożenia skargi (art. 53 § 1 p.p.s.a.) oraz terminu przewiedzianego w art. 53 § 3 p.p.s.a. Wyklucza to więc stosowanie nawet odpowiednio przepisów tych do sprzeciwu od decyzji. Powołany w uzasadnieniu sprzeciwu (na poparcie stanowiska o możliwości złożenia sprzeciwu przez [...] w terminie wskazanym w art. 53 § 3 p.p.s.a.) wyrok WSA w Warszawie z 18 stycznia 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 2226/17 został uchylony przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 25 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 1519/18. Z powyżej omówionych przyczyn uznać należy, że prokurator, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym, jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu, jednakże w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji kasatoryjnej. Natomiast przewidziany dla prokuratora termin z art. 53 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania (por. "Postępowanie administracyjne, egzekucyjne i sądowoadministracyjne" pod redakcją naukową Marka Wierzbowskiego wyd. Wolters Kluwer Warszawa 2020, str. 633; Piotr Gołaszewski "Sporządzanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym Komentarz Wzory pism i kazus", Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2020 str. 447; a także R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2019, s. 466). W rozpoznawanej sprawie, zaskarżona decyzja została doręczona A. K. działającemu w imieniu własnym i jako pełnomocnik – A. K., M. R., J. R. i R. T. w dniu 18 kwietnia 2023 r. Oznacza to, że czternastodniowy termin do wniesienia sprzeciwu od decyzji dla stron postępowania minął 2 maja 2023 r. (wtorek). [...] mógł więc wnieść sprzeciw od decyzji SKO w Warszawie w terminie do 2 maja 2023 r. Tymczasem wniósł on sprzeciw od decyzji w dniu 30 czerwca 2023 r. (data prezentaty SKO w Warszawie), a więc blisko dwa miesiące po upływie przewidzianego ustawą terminu do jego wniesienia. Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w zw. z art. 64b § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 64c § 1 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.