I SA/Wa 1015/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia I. przyznać R. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 12 lipca 2017 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wnioskodawca wniósł o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z dochodu uzyskiwanego z tytułu emerytury w wysokości 2.000 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca wskazał, że oprócz domu o powierzchni 53 m ² o wartości ok. 70.000 zł nie posiada innych nieruchomości w tym mieszkania, nieruchomości rolnej, zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych i innych praw majątkowych, wierzytelności, czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Wnioskodawca podał, że ponosi miesięcznie stałe zobowiązania tytułem opłat za energię elektryczną w wysokości 150 zł, ogrzewanie domu w wysokości 400 zł oraz zakup leków w wysokości 350 zł, co łącznie stanowi kwotę w wysokości 900 zł. Wnioskodawca oświadczył, że na zakup wyżywienia przeznacza kwotę w wysokości 1.100 zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 t.j.) zwanej dalej P.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 P.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 P.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie znajduje się w żadnej ww. sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając sytuację materialną wnioskodawcy uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponuje oraz ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem domu, zakupem leków oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by nie był on w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Po odjęciu od sumy uzyskiwanych dochodów tj. od kwoty 2.000 zł kwoty ponoszonych miesięcznie wydatków tj. kwoty 900 zł wnioskodawcy pozostaje na bieżące potrzeby życia codziennego kwota w wysokości 1.100 zł. Ponadto wśród stałych wydatków wnioskodawca podał kwotę 400 zł tytułem ponoszonych kosztów związanych z ogrzewaniem domu, przy czym zauważyć należy, że nie jest to wydatek ponoszony stale, tylko sezonowo w okresie grzewczym. Oceniono zatem, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Podkreślić należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe które mogą się w sprawie pojawić, bądź też nie wystąpić w ogóle będą o połowę niższe od wysokości wpisu sądowego od skargi i będą tez zależeć od działań samego wnioskodawcy. Uznano zatem, że wnioskodawca przy wysokości posiadanych środków finansowych będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić sobie na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § § 1 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.