I SA/Sz 99/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] [...] r. nr [...] w przedmiocie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy decyzję organu z 22 października 2025 r. odmawiającą J. K. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r., stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z 7 lutego 2013 r. w przedmiocie ustalenia wysokości stawki karty podatkowej na 2013 r. W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z 7 lutego 2013 r. ustalił J. K. wysokość stawki karty podatkowej na rok podatkowy 2013. Następnie decyzją z 20 sierpnia 2013 r. zmienił decyzję z 7 lutego 2013 r. w ten sposób, że obniżył wysokość miesięcznej należności. Z upływem czasu Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z 28 lipca 2015 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji z 7 lutego 2013 r. zmienionej decyzją z 20 sierpnia 2013 r. J. K. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. nie wniósł odwołania, w następstwie decyzja ta stała się ostateczna. W piśmie z 30 lipca 2025 r. J. K. zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. Powołał się na: - art. 141 § 1, § 2, art. 142, art. 247 § 1 pkt 1 - pkt 7 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2026.622 - O.p.); - wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 października 2008 r. sygn. K 16/07; - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 11 września 2024 r. sygn. I SA/Sz 45/24. W motywach zgłoszonego wniosku J. K. argumentował, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. została wydana po upływie ustawowego terminu na jej wydanie. Tym samym nie weszła do obrotu prawnego, a przez to nie mogła stać się ostateczna. Wobec tego, zdaniem J. K., nie doszło do wygaśnięcia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 7 lutego 2013 r., która nadal obowiązuje. Rozpatrując wniosek J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r., organ w kolejnych instancjach przede wszystkim konsekwentnie podkreślił zasadę trwałości decyzji ostatecznej, wymóg zachowania pewności obrotu prawnego, bezpieczeństwa prawnego. Organ tłumaczył, że nadzwyczajne tryby postępowania podatkowego nie pozwalają na ponowne rozpatrzenie sprawy co do jej istoty. Mogą być wszczynane i prowadzone w sytuacjach ściśle opisanych przez ustawodawcę. Inne rozumienie istoty i celów nadzwyczajnych postępowań podatkowych stanowiłoby naruszenie zasady trwałości ostatecznych decyzji podatkowych ustanowionej w art. 128 O.p. Organ nawiązał do art. 249 § 1 pkt 1, art. 12 § 4 O.p. i na kanwie tych unormowań prawa podatkowego odnotował, że decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r., objęta wnioskiem J. K. o stwierdzenie nieważności, została prawidłowo doręczona 31 lipca 2015 r. Zatem pięcioletni termin określony w art. 249 § 1 pkt 1 O.p. na złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności tej decyzji ostatecznej upłynął z 31 lipca 2020 r. Natomiast żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. J. K. zawarł w piśmie datowanym na 30 lipca 2025 r., złożonym w Pierwszym Urzędzie Skarbowym w S. 18 sierpnia 2025 r. Zdaniem organu, w przedstawionym stanie sprawy - faktycznym i prawnym - żądanie J. K. stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia tej decyzji, po upływie ustawowego terminu określonego w art. 249 § 1 pkt 1 O.p. Przekroczenie terminu z art. 249 § 1 pkt 1 O.p. - wprost zgodnie z treścią tego przepisu prawa podatkowego - zobowiązywało organ do odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. Upływ ustawowego terminu ustanowionego w art. 249 § 1 pkt 1 O.p. spowodował wygaśnięcie uprawnień J. K. do zgłoszenia żądania przeprowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W takiej sytuacji organ nie był uprawniony do analizy przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej wymienionych w art. 247 § 1 pkt 1 - pkt 8 O.p., do rozstrzygania o zaistnieniu bądź niezaistnieniu którejkolwiek z nich. Dlatego, zdaniem organu, zastrzeżenia J. K. dotyczące toku postępowania podatkowego zakończonego decyzją Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. należało ocenić jako pozbawione prawnego znaczenia. J. K. (podatnik) złożył skargę na powyższą decyzję organu. W argumentacji nawiązał do postanowień Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 31 października 2014 r. i z 11 grudnia 2014 r. w sprawie wyznaczenia nowego terminu załatwienia sprawy. Podatnik stwierdził, że termin określony w postanowieniu z 31 października 2014 r. nie został zachowany i nie został również przywrócony. Powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. K 16/07 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie w sprawie sygn. I SA/Sz 45/24. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga podatnika nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kontrolowana decyzja organu jest zgodna z prawem. W myśl art. 12 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu (§ 1). Terminy określone w latach kończą się z upływem tego dnia w ostatnim roku, który odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim roku nie było - w dniu, który poprzedzałby bezpośrednio ten dzień (§ 4). Jeżeli ostatni dzień terminu przypada na sobotę lub dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy, chyba że ustawy podatkowe stanowią inaczej (§ 5). Termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało: 1) wysłane na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych, zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", do organu podatkowego, a nadawca otrzymał dowód otrzymania, o którym mowa w art. 41 tej ustawy; 2) nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub otrzymane przez polską placówkę pocztową operatora wyznaczonego po nadaniu w państwie spoza Unii Europejskiej albo złożone w polskim urzędzie konsularnym; 3) złożone przez żołnierza lub członka załogi statku morskiego w dowództwie jednostki wojskowej lub kapitanowi statku; 4) złożone przez osobę pozbawioną wolności w administracji zakładu karnego; 5) złożone przez osobę aresztowaną w administracji aresztu śledczego (§ 6). Następnie stosownie do art. 248 O.p. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się z urzędu lub na żądanie strony (§ 1). Właściwym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest: 1) organ wyższego stopnia; 1a) (uchylony); 2) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej, lub samorządowe kolegium odwoławcze, jeżeli decyzja została wydana przez ten organ; 3) Szef Krajowej Administracji Skarbowej, jeżeli decyzja została wydana przez dyrektora izby administracji skarbowej, z tym że w tym przypadku postępowanie może być wszczęte wyłącznie z urzędu (§ 2). Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje w drodze decyzji (§ 3). W dalszej kolejności według art. 249 O.p. organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli w szczególności: 1) żądanie zostało wniesione po upływie 5 lat od dnia doręczenia decyzji lub 2) sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4. (§ 1). Okoliczności, o których mowa w § 1, uwzględnia się również w zakresie wszczęcia postępowania z urzędu (§ 2). Jak wynika z akt przedstawionych sądowi przez organ, decyzja Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r., objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, została doręczona 31 lipca 2015 r. Z upływem czasu stała się ostateczna oraz prawomocna. Wniosek o stwierdzenie jej nieważności podatnik zawarł w piśmie z 30 lipca 2025 r., złożonym organowi podatkowemu 18 sierpnia 2025 r. Zatem, biorąc pod uwagę przytoczony stan prawny oraz czas doręczenia decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. i czas wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji, stanowisko organu stanowi wyraz respektowania rozwiązania przyjętego przez ustawodawcę w art. 249 § 1 pkt 1 O.p. Przepis ten jest jednoznaczny w swojej treści i nie przewiduje żadnych wyjątków. Wprost zobowiązywał organ do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. ze względu na upływ czasu od doręczenia tej decyzji do złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności. W tym stanie sprawy organ prawidłowo zastosował art. 249 § 1 pkt 1 O.p. i w następstwie przyjął, że nie był uprawniony do analizy okoliczności, które, zdaniem podatnika, miałaby prowadzić do stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. z 28 lipca 2015 r. Z powodów omówionych wyżej sąd oddalił niezasadną skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2026.143 ze zm.).