I SA/Sz 560/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2024 r. sprawy ze skargi H. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2023 r. nr SKO.Ke.482/3656/2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. D. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W zaskarżonym postanowieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ) stwierdziło, że H. D. uchybił terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie Zarządu [...] (organ I instancji) z 21 sierpnia 2023 r. oddalające zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu tej treści rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że postanowienie organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r. H. D. otrzymał 22 sierpnia 2023 r. Natomiast zażalenie nadał w krajowej placówce pocztowej 31 sierpnia 2023 r. Zatem, jak przyjął organ, H. D., pomimo prawidłowego pouczenia przez organ I instancji, złożył zażalenie na postanowienia organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r. po upływie ustawowego terminu 7 dni przewidzianego w art. 57 § 1, art. 141 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2023.775 ze zm.- K.p.a.) w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U.2023.2505 ze zm. - u.p.e.a.). Termin ten wynosi 7 dni od daty doręczenia postanowienia stronie i w niniejszej sprawie upłynął z 29 sierpnia 2023 r. Dlatego organ zastosował art. 134, art. 144 K.p.a., art. 17 § 1, art. 18 u.p.e.a. H. D. (skarżący) złożył skargę na powyższe postanowienie organu. Zarzucił naruszenie art. 17 § 1, art. 18 u.p.e.a. oraz art. 57 § 1, § 5 pkt 2 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Skarżący motywował, że omawianą korespondencję z postanowieniem organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r. znalazł w swojej skrzynce pocztowej 24 sierpnia 2023 r. Niczego nie podpisywał. Zdaniem skarżącego, nie jest dopuszczalne, aby ktoś czynił adnotacje w systemie o doręczeniu niezgodnie z rzeczywistością. W związku z tym skarżący domagał się wyjaśnienia jak przebiegało sporne doręczenie, kto i kiedy miał doręczyć omawianą przesyłkę. W przekonaniu skarżącego, nie uchybił ustawowemu terminowi na złożenie zażalenia na postanowienie organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r. Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Zwrócił uwagę na wyjaśnienia operatora wyznaczonego i przedstawiony duplikat dowodu doręczenia, w myśl których wewnętrzny system potwierdził doręczenie skarżącemu omawianej korespondencji 22 sierpnia 2023 r., a duplikat sporządzono na podstawie wewnętrznego systemu. Organ podkreślił, że zarówno duplikat dowodu doręczenia, jak i wyjaśnienia operatora wyznaczonego są dokumentami urzędowymi. W ocenie organu, skarżący nie podważył domniemania wynikającego z tych dokumentów urzędowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie nie jest zgodne z prawem. W ocenie sądu, trafnie skarżący domaga się od organu rzetelnego wyjaśnienia przebiegu doręczenia postanowienia organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r. Jak wynika z wyjaśnień wyznaczonego operatora, duplikat dowodu doręczenia został wystawiony na podstawie wewnętrznego systemu wyznaczonego operatora. W tej sytuacji skarżący nie miał żadnego wpływu na treść adnotacji dokonywanych w wewnętrznym systemie wyznaczonego operatora ani na treść duplikatu dowodu doręczenia wystawionego na podstawie tego systemu. Należy zauważyć, że wyznaczony operator, a następnie organ, powołują się na fakt doręczenia omawianej korespondencji bezpośrednio skarżącemu, a to - co do zasady - powinno zostać potwierdzone podpisem skarżącego. Jednocześnie organ nie wyjaśnił: - w jakich konkretnych okolicznościach przebiegało doręczenie skarżącemu korespondencji z postanowieniem organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r.; - dlaczego nie ma dowodu doręczenia; - czy w ogóle taki dowód dręczenia został sporządzony, a jeśli tak, co się z nim stało; - na jakiej podstawie i kto dokonywał adnotacji w wewnętrznym systemie wyznaczonego operatora, skoro nic nie wiadomo o dowodzie doręczenia, a duplikat dowodu doręczenia został wystawiony na podstawie wewnętrznego systemu wyznaczonego operatora; - na jakich zasadach, według jakich przesłanek i w jakim trybie wyznaczony operator wystawił duplikat dowodu doręczenia i jakie są jego konieczne elementy, a w szczególności, czy duplikat dowodu doręczenia pozbawiony podpisu adresata ma taką samą moc dowodową w obrocie prawnym jak dowód doręczenia opatrzony podpisem adresata i na jakiej podstawie prawnej; - w jakich konkretnych okolicznościach faktycznych i prawnych dowód doręczenia może być pozbawiony podpisu adresata bez uszczerbku dla prawnej skuteczności doręczenia. Są to podstawowe kwestie, wymagające wyjaśnienia przez organ na płaszczyźnie faktów i prawa na potrzeby zasadnego, zgodnego z prawdą obiektywną stwierdzenia, kiedy, w jakich konkretnych okolicznościach skarżącemu rzeczywiście zostało doręczone postanowienie organu I instancji z 21 sierpnia 2023 r. na warunkach przewidzianych przez prawo - art. 39 i nast. K.p.a. Dotychczas w kontrolowanym postanowieniu organ przedstawił wyłącznie własne twierdzenia, powtórzone za twierdzeniami wyznaczonego operatora. Rzecz jednak w tym, że te twierdzenia nie wynikają z jakiegokolwiek materiału dowodowego. W tym stanie sprawy dowolne, arbitralne jest stanowisko organu, w myśl którego twierdzenia wyznaczonego operatora zasługują na aprobatę, a twierdzenia skarżącego już nie. Skoro organ nie wykazał jednoznacznie, na podstawie wiarygodnego materiału dowodowego, że wszystkie czynności operatora wyznaczonego były prawidłowe, zgodne z prawem, to - z punktu widzenia logiki - konsekwentnie nie miał żadnych przesłanek do tego, aby zasadnie odmówić racji, wiarygodności skarżącemu. Trzeba przy tym zauważyć, że organ nie tylko pominął zasadnicze ustalenia faktyczne, ale w dalszej kolejności nie uzyskał podstawy faktycznej w celu rzetelnej i wyczerpującej analizy postępowania operatora wyznaczonego z perspektywy obowiązków nałożonych na niego przez ustawę Prawo pocztowe (Dz.U.2023.1640) oraz rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji w sprawie reklamacji usługi pocztowej (Dz.U.2019.474 ze zm.). W świetle powyższego organ istotnie naruszył art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 124 § 2, art. 126, art. 134 K.p.a., bowiem zaniechania organu, w efekcie luki dotyczące kluczowych ustaleń faktycznych i ocen prawnych niewątpliwie mogą znacząco wpływać na wynik sprawy. Sąd nie jest uprawniony do zastępowania organu w rozpatrywaniu i w rozstrzyganiu sprawy, jak również do sporządzenia za organ uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia od strony faktów i prawa. W dalszym postępowaniu organ uwzględni stanowisko prawne sądu. Rzetelnie, wyczerpująco i przede wszystkim bezstronnie wyjaśni przebieg spornego doręczenia, z jednej strony - rolę skarżącego, a z drugiej - postępowanie pracowników operatora wyznaczonego związane z omawianym doręczeniem, ich czynności bądź zaniechania, na tle wzorców wyznaczonych przez adekwatne przepisy prawa. Z tych powodów zaskarżone postanowienie organu podlegało uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm. - P.p.s.a.). Orzeczenie o kosztach postępowania sądowego uzasadnia art. 200 P.p.s.a. Obejmują one wpis od skargi ([...] zł).