I SA/Sz 15/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia WSA Bolesław Stachura po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 20 maja 2026 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zabezpieczającego i uchylenia czynności egzekucyjnych oddala skargę.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (zwany dalej: "organem odwoławczym", "organem II instancji") zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowieniem z 25 listopada 2025 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. (zwanego dalej: "organem I instancji") z 15 października 2025 r., nr [...] wydanego wobec B. G. (zwanego dalej: zobowiązanym, skarżącym) w sprawie odmowy umorzenia postępowania zabezpieczającego i uchylenia czynności egzekucyjnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – zwanej dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18, art. 59 § 1,4 i 5 oraz art. 166b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm. – zwanej dalej: u.p.e.a.). Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: Naczelnik Urzędu Skarbowego w K., na podstawie zarządzeń zabezpieczenia należności pieniężnych z 12.11.2024 r. o nr [...] oraz z 14 listopada 2024 r. o nr [...], wszczął i prowadzi wobec zobowiązanego postępowanie zabezpieczające. Przedmiotowe zarządzenia zabezpieczenia dotyczą należności wynikających z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 listopada 2024 r. nr [...], określającej zobowiązanemu 1) przybliżone zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie [...]zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł; 2) przybliżone zobowiązanie podatkowe z tytułu zwróconej stronie nadpłaty wykazanej nienależnie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł; 3) przybliżone kwoty zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za: - czerwiec 2019 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł; - lipiec 2019 r. w kwocie [...]zł wraz z odsetkami za zwłokę na dzień wydania decyzji w kwocie [...]zł; i orzekającej o zabezpieczeniu na majątku wyżej wymienionego wskazanych, przybliżonych kwot zobowiązań podatkowych. Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z 21 stycznia 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Na ww. decyzję strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie (zwanego dalej wojewódzkim sądem administracyjnym), który wyrokiem z 28 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 129/25, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.. Powyższy wyrok został zaskarżony przez organ, który wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego (zwanego dalej NSA). W toku postępowania zabezpieczającego organ egzekucyjny 21 stycznia 2025 r. zajął wierzytelności z rachunków bankowych, tj. zawiadomieniem nr [...] w [...] S.A. oraz zawiadomieniem nr [...] w [...] S.A. W piśmie z 24 stycznia 2025 r. zobowiązany złożył wniosek o zmianę sposobu zabezpieczenia poprzez zwolnienie z zabezpieczenia zajętych wierzytelności z rachunków bankowych i zabezpieczenie spłaty należności na innych składnikach majątkowych. Realizując wniosek strony, w dniu 27 stycznia 2025 r. organ egzekucyjny zajął wskazane przez stronę ruchomości: ciągnik samochodowy siodłowy marki Volvo, ciągnik samochodowy siodłowy marki Renault, samochód osobowy marki Skoda Octavia. Następnie zmieniając sposób zabezpieczenia, organ zwolnił z zajęcia zabezpieczającego, w okresie od 28 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r., ww. rachunki bankowe strony. Zobowiązany na poczet wydatków poniesionych w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą, zawnioskował również o częściowy zwrot zabezpieczonych środków. Ze względu na brak przedłożenia wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności ich poniesienia, organ egzekucyjny postanowieniem z 28 stycznia 2025 r. odmówił ich zwolnienia. Uzyskane środki przekazał na oprocentowany rachunek bankowy organu egzekucyjnego. Organ egzekucyjny 16 maja 2025 r. zajął wierzytelność pieniężną (nadpłatę podatku) należną stronie od dłużnika zajętej wierzytelności, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. w wysokości [...] zł. Otrzymaną 19 maja 2025 r. kwotę, organ egzekucyjny przekazał 20 maja 2025 r. na swój oprocentowany rachunek bankowy. W dniu 26 maja 2025 r. zobowiązany złożył skargę na czynność egzekucyjną - zajęcie wierzytelności (nadpłaty podatku), wnosząc o jej uchylenie i przekazanie środków na rachunek bankowy strony oraz o odstąpienie od czynności zabezpieczających. Postanowieniem z 7 lipca 2025 r. organ egzekucyjny oddalił skargę, a zaskarżone orzeczenie organ odwoławczy utrzymał w mocy. Na postanowienie organu odwoławczego strona wniosła skargę do WSA w Szczecinie. W piśmie z 25 lipca 2025 r. strona wniosła o umorzenie prowadzonego postępowania zabezpieczającego oraz o uchylenie wszystkich środków zabezpieczających w związku z uchyleniem 12 czerwca 2025 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji dotyczącej zabezpieczenia na jej majątku. Postanowieniem z 15 października 2025 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. odmówił umorzenia postępowania zabezpieczającego i uchylenia środków zabezpieczających. Zobowiązany w piśmie z 21 lipca 2025 r. wniósł zażalenie na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania zabezpieczającego i uchylenia środków zabezpieczających. Jednoczenie w zażaleniu strona wniosła o uchylenie postanowienia w całości oraz wydanie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej orzeczenia o uchyleniu wskazanych zabezpieczeń. Organ odwoławczy postanowieniem z 20 listopada 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ powołał się na art. 59 § 1 u.p.e.a. Następnie wskazał, że 25 lipca 2025 r. pełnomocnik strony przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K. wyrok z 28 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 129/25, w którym WSA w Szczecinie uchylił zaskarżoną przez stronę decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 21 stycznia 2025 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 listopada 2024 r. nr [...] jednocześnie wniósł o umorzenie prowadzonego postępowania zabezpieczającego oraz o uchylenie wszystkich środków zabezpieczających. Przed wydaniem zaskarżonego przez zobowiązanego postanowienia z 15 października 2025 r. [...] organ egzekucyjny zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie umorzenia prowadzonego postępowania zabezpieczającego. W odpowiedzi wierzyciel poinformował, że brak jest podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania zabezpieczającego. W tym miejscu organ odwoławczy wskazał, że powołane przez pełnomocnika orzeczenie WSA w Szczecinie, z uwagi złożenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej skargi kasacyjnej do NSA, jest nieprawomocne. Zatem okoliczność uchylenia przez sąd decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji dotyczących zabezpieczenia na majątku zobowiązanego, wobec braku waloru prawomocności tego rozstrzygnięcia nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA, pozostaje on bez wpływu na prowadzone postępowanie zabezpieczające. W treści złożonego zażalenia strona przywołała art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a., tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej ze względu na zobowiązanego oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Odnosząc się do niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego organ wskazał, że postępowanie zabezpieczające prowadzone jest na podstawie decyzji zabezpieczającej Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 listopada 2024 r. nr [...], która do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez NSA, nadal jest w obiegu prawnym, czyli należności objęte zabezpieczeniem są wymagalne, nie zostały umorzone, nie wygasły z innego powodu i dalej istnieją. Odnosząc się natomiast do kwestii niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, organ wyjaśnił, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zabezpieczenia należności pieniężnych, więc powyższy zarzut nie ma zastosowania w sprawie. W zażaleniu strona zarzuciła także naruszenie art. 54 u.p.e.a., w tym zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego oraz podniosła kwestie związane z dokonaniem zabezpieczenia należności pieniężnej. Organ odwoławczy wyjaśnił, że kwestie skargi na czynność były przedmiotem innego postępowania, w którym postanowieniem z 13 sierpnia 2025 r. nr [...] oddalił zażalenie, utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. To orzeczenie zostało 17 września 2025 r. zaskarżone do WSA w Szczecinie przez zobowiązanego. Natomiast kwestie dotyczące decyzji zabezpieczającej są przedmiotem postępowania przed NSA. Biorąc pod uwagę powyższe, organ odwoławczy badając materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, stwierdził, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. umożliwiających umorzenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku zobowiązanego na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia należności pieniężnych. W odniesieniu do wniosku strony o uchylenie czynności zabezpieczających, organ odwoławczy po analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia czynności zabezpieczających. Strona nie zgodziła się z rozstrzygnięciem i w skardze wniesionej do sądu, zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1) art. 54 § 6 pkt 1 w zw. z art. 154 u.p.e.a. poprzez nieuchylnie postanowienia organu pierwszej instancji pomimo dokonania czynności zabezpieczającej w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do dokonywania czynności zabezpieczających, 2) naruszenie art. 54 § 6 pkt 1 w zw. z art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez nieuchylenie postanowienia pierwszej instancji oraz nieumorzenie postępowania pomimo uchylenia decyzji zabezpieczającej, 3) naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 54 § 6 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuchylenie postanowienia pierwszej instancji pomimo zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i postanowienia go poprzedzającego, a także o uchylenie wszystkich środków zabezpieczających. Jednocześnie wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi strona obszernie odniosła się do podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie rozważań należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez sąd w składzie trzech sędziów na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, albowiem przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 roku, poz. 143 - zwanej dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie bowiem z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W myśl zaś art. 120 p.p.s.a. w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez sąd, że naruszono prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszono prawo dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, ewentualnie w przypadku stwierdzenia innego naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. b oraz lit. c p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (dotyczącego skargi na interpretację przepisów prawa podatkowego, opinię zabezpieczającą i na odmowę wydania opinii zabezpieczającej). Rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Granice kontroli w niniejszej sprawie wyznaczyło zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z 20 listopada 2025 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z 15 października 2025 r., na mocy którego organ odmówił umorzenia postępowania zabezpieczającego i uchylenia czynności egzekucyjnych. W zaistniałym sporze sąd przyznał rację organowi odwoławczemu, który orzekł, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny doszedł do prawidłowego wniosku co do tego, że nie wystąpiły przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku skarżącego. W związku z powyższym nie było powodów uzasadniających wyeliminowanie z obrotu prawnego postanowienia organu I instancji poprzez jego uchylenie. Wobec powyższego sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do okoliczności zaistniałych w rozpoznawanej sprawie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że przesłanki stanowiące podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego ustawodawca enumeratywnie wskazał w art. 59 § 1 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części w przypadku: 1) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego; 2) niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym; 3) niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; 4) śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek: a) jest ściśle związany ze zobowiązanym, b) nie jest ściśle związany ze zobowiązanym, a egzekucja jest prowadzona wyłącznie z prawa majątkowego, które wygasło wskutek śmierci zobowiązanego; 5) gdy postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 6) gdy z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego wystąpi wierzyciel; 7) gdy odrębne ustawy tak stanowią. Zgodnie zaś z art. 166b u.p.e.a. w postępowaniu zabezpieczającym stosuje się odpowiednio przepisy działu I i art. 168d. Zatem przepisy dotyczące postępowania egzekucyjnego stosuje się odpowiednio w postępowaniu zabezpieczającym. Wystąpienie którejkolwiek z wyżej wymienionych okoliczności oznacza konieczność umorzenia prowadzonego postępowania zabezpieczającego. Jak wynika z akt kontrolowanej sprawy skarżący powołując się na wyrok WSA w Szczecinie z 28 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Sz 129/25 (uchylający decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z 21 stycznia 2025 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 listopada 2024 r. nr [...]), zwrócił się do organów egzekucyjnych o umorzenie prowadzonego postępowania zabezpieczającego oraz o uchylenie wszystkich środków zabezpieczających. Natomiast organ egzekucyjny przed wydaniem zaskarżonego przez zobowiązanego postanowienia z 15 października 2025 r. zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie umorzenia prowadzonego postępowania zabezpieczającego. W odpowiedzi wierzyciel poinformował, że brak jest podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania zabezpieczającego. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że decyzja w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązania na majątku podatnika została wydana w dniu 8 listopada 2024 r., zarządzenie wykonania tej decyzji zostało wydane 12 listopada 2024 r., natomiast skarżona przez zobowiązanego czynność podjęta została 16 maja 2025 r. Tym samym w chwili zajęcia rachunku bankowego w obrocie prawnym pozostawała zarówno decyzja w przedmiocie zabezpieczenia jak i wydane na podstawie tej decyzji zarządzenie zabezpieczenia. W konsekwencji nie można zarzucić organom skutecznie braku legalności postępowania. Następnie wypada zauważyć, że wyrok WSA w Szczecinie z 28 maja 2025 r. wydany w sprawie I SA/Sz 125/25 nie jest prawomocny z uwagi na wniesienie przez organ odwoławczy skargi kasacyjnej do NSA. Zatem okoliczność uchylenia przez sąd decyzji wydanej zarówno przez organ I jak i drugiej instancji, a dotyczącej zabezpieczenia na majątku skarżącego, wobec braku waloru prawomocności tego rozstrzygnięcia, nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Ze względu na powyższe słusznie organ odwoławczy stwierdził, że do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez NSA pozostaje on bez wpływu na prowadzone postępowanie zabezpieczające. Odnosząc się do kolejnych zarzutów podniesionych w skardze, tj. niedopuszczalności egzekucji administracyjnej ze względu na zobowiązanego oraz niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, w ocenie sądu słusznie organ odnosząc się do niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, w tym ze względu na zobowiązanego, wskazał, że postępowanie zabezpieczające prowadzone jest na podstawie decyzji zabezpieczającej Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z 8 listopada 2024 r. nr 3209- SEW.4251.15.2024, która do czasu rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej przez NSA, nadal jest w obiegu prawnym, co oznacza, że należności objęte zabezpieczeniem są wymagalne, nie zostały umorzone, nie wygasły z innego powodu i dalej istnieją. Co do kwestii niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym prawidłowo organ stwierdził, że przedmiotowe postępowanie dotyczy zabezpieczenia należności pieniężnych, więc powyższy zarzut nie ma zastosowania w sprawie. W skardze zarzucono także naruszenie art. 54 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. oraz podniesiono kwestie związane z dokonaniem zabezpieczenia należności pieniężnej. Sąd zgodził się z organem odwoławczym, że kwestie skargi na czynność były przedmiotem innego postępowania, w którym organ odwoławczy postanowieniem z 13 sierpnia 2025 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego. To orzeczenie zostało 17 września 2025 r. zaskarżone do WSA w S.. Natomiast kwestie dotyczące decyzji zabezpieczającej są przedmiotem postępowania przed NSA. Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że w świetle zgromadzonego i wszechstronnie rozpoznanego przez organ materiału dowodowego, w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek z art. 59 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. umożliwiających umorzenie postępowania zabezpieczającego prowadzonego do majątku skarżącego na podstawie ww. zarządzeń zabezpieczenia należności pieniężnych. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.