I SA/Rz 68/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej IV raty za 2014 r. i za 2015 r. w podatku rolnym postanawia I. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, II. umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.

Sygn. I SA/Rz 68/17 U Z A S A D N I E N I E W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika adwokata wskazując, że jest osobą starszą, ma 76 lat, dysponuje skromna rentą w kwocie 700 zł, która jest jedynym dochodem, mieszka wraz z żoną, która również pobiera rentę w kwocie 600 zł, jest chora. Argumentując wniosek skarżący podniósł, że mizerne środki pieniężne są pochłaniane przez bieżące wydatki jak wyżywienie, utrzymanie domu, rachunki. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności. Nie był w stanie przygotować się na opłatę. Jako majątek oświadczył dom o pow. ok. 40 m², o wartości ok. 30.000 zł oraz budynek gospodarski – stajnię o wartości ok. 1000 zł. Referendarz sądowy, w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) – zwana dalej P.p.s.a., wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień dotyczących sytuacji materialnej, tj. do udokumentowania wysokości pobieranych świadczeń z tytułu renty/emerytury przez skarżącego i jego żonę, podania rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, a w szczególności na: żywność, odzież, obuwie, przedłożenie kserokopii rachunków za energię elektryczną, gaz, telefon, inne opłaty, podania informacji o ewentualnym pobieraniu płatności bezpośrednich, udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną itp. jeśli takowe są w posiadaniu strony oraz do podania wszystkich innych informacji, mających znaczenie w kwestii postępowania o przyznanie prawa pomocy, a nie ujętych we wniosku złożonym na formularzu. Skarżący w odpowiedzi wskazał, że żona pobiera świadczenie w kwocie 850 zł, opłaty za energię elektryczną wynoszą miesięcznie 61 zł, ponoszą ponadto koszty gazu 700 zł, telefon 100 zł, zaś resztę wydatkują na żywność, odzież, leki, dojazd do lekarzy. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Odnosząc się na wstępie do żądania skarżącego w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, stwierdzić należy, że w tej kwestii rozpoznanie niniejszego wniosku jest zbędne i na mocy przepisu art. 249a P.p.s.a. podlega umorzeniu w tej części. Skarżący nie ma bowiem na obecnym etapie sprawy obowiązku ponoszenia jakichkolwiek kosztów; Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. (sygn. I SA/Rz 68/17) uwzględnił bowiem skargę strony i uchylił zaskarżoną decyzję. Od wyroku tego skargę kasacyjną wniósł organ. Zatem rozważeniu podlega według rozpoznającego sprawę referendarza wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika z wyboru, który mógłby ewentualnie reprezentować skarżącego przed sądem odwoławczym. Dodać w tym miejscu także należy, że prawo pomocy nie działa wstecz i skoro skarżący uiścił należną opłatę sądową od skargi, nie jest możliwy jej zwrot nawet w przypadku ewentualnego zastosowania instytucji prawa pomocy i zwolnienia od kosztów sądowych skarżącego, gdyby etap sprawy na to pozwalał. Przechodząc do dalszych rozważań, stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., osobie fizycznej przyznane zostaje prawo pomocy z jej wniosku w zakresie częściowym (taki zakres wniosku znajdzie zastosowanie w sprawie) jeżeli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. W ocenie rozpoznającego wniosek referendarza skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych; ponieważ dostrzeżono różnicę w wysokości dochodów zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku PPF a w informacji udzielonej na wniosek organu rozpoznającego sprawę o ulgę (k. 7 akt administracyjnych), dlatego zwrócono się do wnioskodawcy o wyjaśnienia, które pozwoliłyby na poznanie jego sytuacji i podjęcie rozstrzygnięcia, tj. m.in. o przedłożenie dokumentacji, z której wynikałaby kwota deklarowanych dochodów i podstawowe wydatki na utrzymanie domu. Skarżący nie wywiązał się z nałożonego w wezwaniu obowiązku i nie nadesłał wyjaśnień i żądanych dokumentów, które wymieniono na wstępie. Milczenie skarżącego w takiej sytuacji należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący, faktycznie potrzebuje udzielenia prawa pomocy, w sytuacji, gdy był w stanie na wezwanie o wpis uiścić kwotę 500 zł. W oparciu o dane zawarte we wniosku i aktach sprawy, w tym o wyjaśnienia nadesłane na wezwanie do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, brak jest podstaw według rozpoznającego sprawę referendarza do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika i dlatego na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2, art. 249a w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.