Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Rz 43/26

I SA/Rz 43/26 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2026-04-21

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
21 kwietnia 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 17 listopada 2025 r., nr SKO.409.RÓ.787.59.2025 w przedmiocie zwrotu dotacji do budżetu Powiatu Stalowowolskiego na 2022 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu na rzecz skarżącej S. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 13.193 (trzynaście tysięcy sto dziewięćdziesiąt trzy) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: SKO/organ odwoławczy/Kolegium) z dnia 17 listopada 2025r. nr SKO.409.RÓ.787.59.2025, utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...](dalej: Starosta/organ I instancji/organ dotujący) z dnia 24 kwietnia 2025r. nr K.1711.2.2023/2024.D w przedmiocie zwrotu dotacji za rok 2022 do budżetu Powiatu [...]. Z zaskarżonej decyzji i akt sprawy wynika, że Starosta Powiatu [...]udzielił S. Sp. z o.o. (dalej: spółka/skarżąca/podmiot dotowany) - organowi prowadzącemu Niepubliczną Policealną Szkołę w [...] oraz Niepubliczną Medyczną Szkołę Policealną w [...] - dotacji na rok 2022. W toku kontroli wykorzystania przyznanej dotacji zakwestionowano pokrycie dotacją wydatków na wynagrodzenia dwojga z trzech zastępców dyrektora ww. szkół, wydatków na obsługę prawną i czynsz za lokal w K. Zdaniem organu brak było podstaw do sfinansowania wynagrodzeń aż trojga zastępców dyrektora, skoro statuty obu szkół przewidywały utworzenie jednego stanowiska zastępcy dyrektora. Organ zwrócił uwagę na to, że przedstawione do kontroli statuty szkół różniły się co do treści ze statutami przesłanymi do Starostwa w 2022 r. Szczególne zastrzeżenia organu wzbudziła wersja statutów przedłożona w Prokuraturze Rejonowej w [...] ze względu na odręczne adnotacje, których nie ma na statutach przedłożonych do Starostwa Powiatowego w [...]. Poza tym, zdaniem Starosty, uchwałą nr [...] Rady Pedagogicznej Niepublicznej Medycznej Szkoły Policealnej w [...] w sprawie przyjęcia do stosowania Statutu Szkoły na semestr II roku szkolnego 2021/2022 został przyjęty do stosowania Statut Niepublicznej Medycznej Szkoły Policealnej w [...] wchodzący w życie dn. 1 marca 2022 r., a nie 16 listopada 2021r. Tak samo w Niepublicznej Szkole Policealnej w [...] - uchwałą nr [...] Rady Pedagogicznej Niepublicznej Szkoły Policealnej w [...] w sprawie przyjęcia do stosowania Statutu Szkoły na semestr II roku szkolnego 2021/2022 został przyjęty Statut Niepublicznej Szkoły Policealnej w [...] wchodzący w życie dn. 1 marca 2022 r., a nie 16 listopada 2021 r. Ww. uchwały dotyczą semestru II roku szkolnego 2021/2022, zatem nie mogą dotyczyć statutu, który wchodził w życie 16 listopada 2021 r., czyli semestru I. Zgodnie z § 15 każdego ze statutów szkół zawarta jest informacja, że rok szkolny rozpoczyna się 1 września każdego roku, a kończy z dniem 31 sierpnia następnego roku i dzieli się na dwa semestry. Statuty obu szkół, które weszły w życie z dniem 1 marca 2022 r. w ogóle nie zostały przekazane do prokuratury, ani nie zostały przedłożone do kontroli Kuratorowi Oświaty, zaś do Starostwa wpłynęły 18 maja 2022 r. Natomiast statuty z dnia 16 listopada 2021 r. wpłynęły 30 maja 2023 r. (po kontroli przeprowadzonej przez pracowników Starostwa). W § 10 ust. 4 i 7 statutów z 16 listopada 2021 r. został wprowadzony zapis dotyczący powołania zastępcy dyrektora i wicedyrektorów ds. pedagogicznych oraz ds. kształcenia zawodowego. Do ww. statutów z listopada 2021r., spółka nie dostarczyła uchwał, ani protokołów Rady Pedagogicznej, mimo wielokrotnych wezwań organu. Zdaniem Starosty, statuty te nigdy nie weszły w życie, co oznacza, że nie istnieją i nie powinny być brane pod uwagę przy badaniu prawidłowości wykorzystania dotacji udzielonej przez Powiat [...]w 2022 r. Organ zwrócił przy tym uwagę, że statuty z dnia 1 marca 2022 r., które posiadają uchwały Rady Pedagogicznej i protokoły z zebrania Rady Pedagogicznej w obu szkołach, nie zawierają informacji o możliwości powołania dodatkowych 2 zastępców. W § 10 ust. 4 ww. statutów zawarta jest informacja o powołaniu zastępcy dyrektora. Zdaniem organu, brak logicznych powodów dla wprowadzania w statutach zapisu o powołaniu dwóch dodatkowych zastępców, by następnie nadać statuty bez tego zapisu, skoro przez ten okres organ prowadzący zatrudniał troje wicedyrektorów. Ponadto dokonując analizy zadań rzeczowych szkół, poprzez analizę księgi uczniów, dzienników szkolnych, list obecności oraz miesięcznych informacji o liczbie uczniów, organ uznał, że kadra kierownicza, jak i administracyjna była nadmierna. Do Niepublicznej Medycznej Szkoły Policealnej w [...] w roku 2022 zapisanych było 226 uczniów uczących się w 9 oddziałach. W I półroczu średnio uczęszczało 83 osoby, a w II półroczu 148 osób. Do Niepublicznej Szkoły Policealnej w [...] w roku 2022 zapisanych było 193 uczniów uczących się w 7 oddziałach. W I półroczu średnio uczęszczało 97 osób, a w II półroczu 56 osób. W tym okresie S. sp. z o.o. zatrudniała dyrektora i 3 zastępców dyrektora. Dodatkowo prace dyrektorów wspomagało w ciągu całego roku 13 sekretarzy. Odnosząc się przepisu art. 97 ust. 1 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym stanowisko wicedyrektora tworzy się w szkole, która liczy co najmniej 12 oddziałów, organ uznał, że przepis ten może być wzorem do regulacji zatrudniania zastępców dyrektora dla organów prowadzących szkoły niepubliczne. Organ dotujący nie decyduje o strukturze zatrudnienia (o ile jest zgodna ze statutem szkoły i limitem kwoty wynagradzania), ale kontrolując wydatkowanie środków publicznych musi kierować się przepisami ustawy o finansach publicznych i ustawy o finansowaniu zadań oświatowych, a te nakazują, aby środki publiczne wydatkowane były w sposób celowy i oszczędny. Zdaniem Starosty, zatrudnienie trzech wicedyrektorów w przypadku ustalonej liczby uczniów uczęszczających do szkół jest naruszeniem tych przepisów - jest sprzeczne z art. 44 u.f.p. Po przeanalizowaniu wszystkich udostępnionych organowi I instancji dokumentów tj. statutów szkół, uchwał Rady Pedagogicznej, protokołów z zebrania Rady Pedagogicznej, protokołów z kontroli przeprowadzonej przez PIP Okręgowy Inspektorat Pracy w K., protokołów z kontroli przeprowadzonej przez Kuratorium Oświaty w R., Starosta S. stwierdził, że wydatki poniesione na wynagrodzenia zastępców dyrektora tj. E. P. i Ł. O., sfinansowane z dotacji oświatowej, stanowią wykorzystanie jej niezgodnie z przeznaczeniem: w okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 sierpnia 2022 r. - ze względu na niezgodność ze statutem, a w całym okresie 2022r. także z powodu niezgodności z art. 44 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024r., poz. 1530 ze zm. – dalej: u.f.p.), który zobowiązuje dotowanego do celowego i oszczędnego wydatkowania środków dotacji oraz starannego dokumentowania poniesionych wydatków w celu rozliczenia dotacji. Zdaniem organu dotującego, wydatki poniesione na wynagrodzenia ww. zastępców dyrektora w rażący sposób nie spełniają tych wymogów. Z kolei wydatki na opłacenie usług kancelarii prawnych i czynszu najmu lokalu w K. zakwestionowano z uwagi na brak wykazania, że były to wydatki związane z działalnością szkół prowadzonych przez spółkę. Opisy na fakturach były lakoniczne i nie pozwalały stwierdzić czego konkretnie dotyczyły usługi prawnicze, a także jakie było przeznaczenie wynajmowanego lokalu. Wezwania spółki o udzielenie wyjaśnień w tym zakresie nie przyniosły rezultatów. Ponadto organ I instancji stwierdził, że część dotacji została pobrana w nadmiernej wysokości ze względu na zgłoszenie do dotacji uczniów, którzy nie spełnili wymogów frekwencji albo już wcześniej ukończyli szkołę. Mając na uwadze powyższe ustalenia, decyzją z dnia 24 kwietnia 2025 r. nr K.1711.2.2023/2024.D Starosta S. orzekł o: 1. Ustaleniu dotacji wykorzystanej w 2022r. niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie [...] zł, stanowiącej sumę kwot przekazanych dla: - Niepublicznej Medycznej Szkoły Policealnej w [...] w wysokości [...] zł; - Niepublicznej Szkoły Policealnej w [...] w wysokości [...] zł, przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] przez S. sp. z o.o. w K., na podstawie art. 252 ust.1 pkt 1 u.f.p. 2. Ustaleniu dotacji pobranej w 2022r. w nadmiernej wysokości w kwocie [...] zł, stanowiącej sumę kwot przekazanych dla Niepublicznej Medycznej Szkoły Policealnej w [...] w wysokości [...] zł oraz Niepublicznej Szkoły Policealnej w [...] w wysokości [...] zł, przypadającej do zwrotu do budżetu Powiatu [...] przez S. sp. z o.o. w K., na podstawie art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. 3. Określeniu terminu naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 1 decyzji, jak dla zaległości podatkowych - od dnia 1 stycznia 2023r. 4. Określeniu terminu naliczania odsetek należnych od kwoty wymienionej w pkt 2 decyzji, jak dla zaległości podatkowych - od dnia następującego po upływie terminu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Na skutek wniesionego przez spółkę odwołania sprawę rozpatrywało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu, które powołaną wyżej decyzją z dnia 17 listopada 2025r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji wskazując, że istnieją duże wątpliwości, co do rzeczywistej treści statutów szkół prowadzonych przez spółkę, bo ich wersje przedstawiane innym organom, różniły się w stosunku do pierwotnej wersji przedłożonej organowi ewidencyjnemu w 2022r., a to oznaczało, że wątpliwa była podstawa prawna powołania aż trzech zastępców dyrektora i sfinansowanie ich wynagrodzeń ze środków dotacji. SKO uznało za prawidłową ocenę organu I instancji także co do zakwestionowania wydatków na najem lokalu w K. i obsługę prawną. Potwierdziło również ustalenia organu dotującego, że dotacja została przyznana w nadmiernej wysokości w takim zakresie, w jakim uwzględniono do jej wypłaty uczniów nie spełniających wymogów frekwencyjnych oraz takich, którzy już wcześniej (w poprzednim miesiącu) zakończyli naukę na danym kierunku. W skardze do tut. Sądu na ww. decyzję spółka wniosła o jej uchylenie, zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia w sprawie, a mianowicie art 107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 i 6 u.f.p., przez orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych, przy czym organ nie określił daty początkowej oraz końcowej naliczania odsetek poprzez wskazanie jedynie, że po pierwsze odsetki należy naliczyć od daty wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem (organ nie wskazuje jednak, co jest datą przekazania dotacji), po drugie organ nie wskazuje daty, do której owe odsetki należy naliczać tj. czy są one naliczane za zamknięty okres, czy są one naliczane cały czas, ponadto czy są okresy, w których odsetki nie są naliczane; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia: a) naruszenie art. 6 k.p.a. oraz art. 75 § 1 w związku z art. 78 § 1 k.p.a., przez przeprowadzenie postępowania bez poszanowania zasady praworządności, co wyrażało się w braku uwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę, których rozpoznanie miało istotne znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie okoliczności istotnych dla sprawy; b) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7,77 § 1, 80 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a. jak również art. 10 § 1 k.p.a. przez brak podjęcia przez organy obu instancji czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz do jej załatwienia tj.: - brak przeprowadzenia postępowania dowodowego, nieuwzględnienia wniosków skarżącej o dopuszczenie oraz przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, domagając się wyłącznie przedłożenia dowodów z dokumentów i wskazując, że postępowanie niniejsze ma charakter postępowania gabinetowego i jest oparte wyłącznie na dowodach z dokumentów; - oparcie wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu decyzji na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego, jak również niedostatecznym rozważeniu już zebranego w sprawie materiału dowodowego; - dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności przez dowolne i wybiórcze przeanalizowanie dokumentacji, która stanowiła jedyny dowód jaki organy zgromadziły w toku postępowania administracyjnego; - przez brak zapewnienia skarżącej czynnego udziału w sprawie m. in. nieumożliwienie wypowiedzenia się co do przeprowadzonego postępowania, niewyznaczenie rozprawy administracyjnej oraz niepoinformowanie o zamiarze wydania decyzji przez organ odwoławczy, co uniemożliwiło stronie zajęcie końcowego stanowiska w sprawie; c) naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. przez naruszenie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, przez nieprzeprowadzenie samodzielnie w niniejszej sprawie postępowania dowodowego i oparcie się głównie na ustaleniach poczynionych przez Starostę [...], podczas gdy obowiązkiem organu II instancji było nie tylko formalne wydanie decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji organu I instancji, lecz winno ono zostać poprzedzone merytorycznym zbadaniem okoliczności faktycznych i prawnych sprawy; 3. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 35 ust. 1 pkt 1b ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 10 ust. 1 Prawa oświatowego w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 1 u.f.p., przez ich błędną wykładnię i uznanie, że wypłacona dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy w rzeczywistości została ona wydatkowana na cele wskazane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oraz na zadania organu prowadzącego dotyczące zapewnienia obsługi administracyjnej jednostki, które mogą być finansowane z dotacji oświatowej (co wynika expressis verbis z dyspozycji art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych), a tym samym dotacja została przeznaczona na pokrycie wydatków bieżących, które mogą być pokryte dotacją oświatową w związku z realizacją celów z zakresu kształcenia, wychowania i opieki w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej; 4. obrazę przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 34 ust. 1 i 2 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych w zw. z art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p., przez ich "błędną wykładnię i nieprawidłowe uznanie, że wypłacona skarżącej dotacja za rok 2022 została pobrana w nadmiernej wysokości, podczas gdy dotacja została pobrana na rzeczywistą liczbę uczniów, zgodną z dokumentacją przebiegu nauczania; 5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 252 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez jednoczesne orzeczenie o obowiązku zwrotu dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, podczas gdy w zakresie kwoty [...] złotych nastąpiło wzajemne wykluczenie się, albowiem przesłanka "dotacji pobranej w nadmiernej wysokości" konsumuje przesłankę "dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, że tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w powyższych granicach Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty zasługują na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonych decyzji jest m.in. przepis art. 252 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1530 ze zm. – dalej: u.f.p.), który stanowi, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2. W niniejszej sprawie Starosta uznał, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości, a także, że w części została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu zasadne było uznanie, że dotacja oświatowa na 2022r. została pobrana przez skarżącą w nadmiernej wysokości. Stosownie do art. 26 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz.U. z 2025, poz.439 - dalej: u.f.z.o.), niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego (ust. 1). Niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Uczestnictwo uczniów w obowiązkowych zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w ust. 2, potwierdza się na tych zajęciach ich własnoręcznymi podpisami na listach obecności (ust. 3). Z kolei w myśl art. 34 ust. 1 u.f.z.o., dotacje (...) są przekazywane na rachunek bankowy przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego, szkoły lub placówki, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, lub zespołu szkół lub placówek, w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego; w przypadku dotacji, o której mowa w art. 31 ust. 1, liczba części należnej dotacji jest równa liczbie miesięcy, w których prowadzony jest dany kwalifikacyjny kurs zawodowy. Dotacje te są przekazywane na każde dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju, ucznia, wychowanka, uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchacza kwalifikacyjnego kursu zawodowego, będącego w danym miesiącu roku budżetowego odpowiednio dzieckiem objętym wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniem, wychowankiem, uczestnikiem zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczem kwalifikacyjnego kursu zawodowego odpowiednio w placówce wychowywania przedszkolnego, szkole lub placówce, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe (ust.2). Jeżeli faktyczna liczba uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, jest inna niż liczba uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, część dotacji na następny miesiąc jest przekazywana na liczbę uczniów skorygowaną o różnicę między liczbą uczniów, na których zgodnie z ust. 2 przekazano część dotacji na dany miesiąc, a faktyczną liczbą uczniów szkoły, o której mowa w art. 26 ust. 2, spełniających warunek uczestniczenia w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty (ust.3). Kontrola dokumentacji dotyczącej Niepublicznej Medycznej Szkoły Policealnej w [...] i Niepublicznej Szkoły Policealnej w [...] wykazała, że część dotacji w kwocie [...]zł została pobrana w nadmiernej wysokości, z powodu zgłoszenia do dotacji uczniów, którzy nie spełnili wymogów uczestnictwa w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych oraz uczniów, którzy ukończyli szkołę w styczniu 2022 r., a zostali wpisani do rozliczenia za luty 2022 r. Na uczniów, którzy rozpoczęli w lutym nowy kierunek (ze stawką [...]zł), pobrano dotację w wysokości właściwej dla kierunku dotychczas realizowanego, zakończonego w styczniu 2022r. (ze stawką [...]zł). Wyliczona przez organ różnica stanowiła dotację pobraną w nadmiernej wysokości. Sąd nie stwierdził, aby rozstrzygnięcie zobowiązujące do zwrotu nadmiernie wypłaconej dotacji naruszało przepisy art. 252 ust.1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 34 ust .1 i 2 u.f.z.o. Brak zatem podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi w tym zakresie, zwłaszcza że są one ogólnikowe i odnoszą się do "niepełnych okoliczności faktycznych", bez wskazania jakie konkretnie okoliczności nie zostały uwzględnione. Natomiast rozstrzygnięcie odnoszące się do zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, jest tylko częściowo zasadne. W myśl art. 35 ust. 1 i 3 u.f.z.o. dotacje są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań placówek wychowania przedszkolnego, szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących wymienionych w pkt 1 i 2, w tym m.in. na roczne wynagrodzenie osoby fizycznej zatrudnionej na podstawie umowy o pracę w szkole lub placówce, na sfinansowanie wydatków związanych z realizacją zadań organu prowadzącego, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe, oraz zadania, o którym mowa w art. 83 ust. 6 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212), a także na pokrycie wydatków na zakup wskazanych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych. Brzmienie cytowanego przepisu wskazuje na to, że dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków związanych z realizacją zadań szkół lub placówek w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, przy czym, aby ocenić spełnienie powyższych wymagań, wydatki powinny być w należyty sposób udokumentowane, a dowody ich poniesienia (faktury, rachunki) konkretnie opisane, tak aby bez wątpliwości można było stwierdzić związek danego wydatku z realizacją wskazanych wyżej zadań szkół. Trzeba przy tym dodać, że to na skarżącej, jako podmiocie dotowanym, spoczywał obowiązek wykazania, że środki z dotacji wydatkowane są zgodnie z obowiązującym przepisami, a przy tym w sposób celowy i oszczędny. Wbrew bowiem zarzutom skargi przepis art.44 ust.3 u.f.p. ma zastosowanie do skarżącej, która – choć nie jest jednostką sektora finansów publicznych, to w zakresie wydatkowania środków publicznych, w tym dotacji udzielanej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, podlega odpowiednio takim rygorom jak te jednostki. Sąd podziela stanowisko organów, że wydatki na obsługę prawną i pokrycie kosztów najmu lokalu w K. nie spełniały powyższych wymogów. Nie kwestionując co do zasady możliwości ponoszenia tego rodzaju wydatków, trzeba stwierdzić, że faktury wystawiane przez kancelarie prawne powinny wskazywać czego konkretnie dotyczyły wykonane usługi, podobnie jak faktury za najem lokalu. Wobec nieprecyzyjnych opisów zawartych na fakturach przedstawionych do kontroli, obowiązkiem skarżącej było złożenie pełnych wyjaśnień, których domagał się organ, tak aby mógł on ocenić, czy wydatki służyły działalności szkół, czy działalności spółki w innym zakresie, zwłaszcza że nie było zawartych pisemnych umów dotyczących najmu lokalu, ani umów o obsługę prawną. Wbrew twierdzeniom pełnomocnika spółki, nie było przy tym konieczności naruszania tajemnicy adwokackiej. Skarżąca nie wyjaśniła do jakich zadań realizowanych przez szkoły prowadzące nauczanie w [...] potrzebny był jej lokal położony w K., a w sytuacji, gdy skarżąca miała swoją siedzibę w K. i prowadziła działalność wykraczającą poza prowadzenie ww. szkół, istotne jest sprecyzowanie, czy lokal służył spółce czy wyłącznie działalności realizowanej przez szkoły. Zachowanie skarżącej w tym względzie, odmawiającej udzielenia konkretnych informacji, czy przedkładającej ogólnikowe oświadczenia adwokatów wykonujących usługi prawne, nie przyczyniło się do wyjaśnienia istniejących wątpliwości w sprawie, a braki w tym zakresie obciążają podmiot dotowany. Z tych względów zasadnie uznano, że skarżąca nie wykazała, aby wykorzystanie dotacji w tym zakresie było zgodne z jej przeznaczeniem. Za zasadne Sąd uznał natomiast zarzuty odnoszące się do oceny wykorzystania dotacji na pokrycie wynagrodzenia dla dwojga osób zatrudnionych na stanowiskach zastępców dyrektora szkół. Nie ulega wątpliwości, że wydatki na wynagrodzenia pracowników szkół, w tym zastępców dyrektora, należą do wydatków bieżących wymienionych w art.35 ust.1 pkt 1 u.f.z.o., podlegających finansowaniu z dotacji oświatowej. Kwestionowane przez Starostę umowy o pracę z E. P. i Ł. O. zostały ważnie zawarte, zostały zgłoszone do ZUS, a wysokość wynagrodzeń nie przekraczała limitów określonych w ww. przepisie. Legalność zatrudnienia tych osób badała Państwowa Inspekcja Pracy stwierdzając, że zawarte umowy o pracę są zgodne z przepisami prawa pracy i statutem (statutami) szkół. Organ nie kwestionował, że osoby te faktycznie wykonywały czynności określone w umowie o pracę. Odmowa finansowania wydatków na te wynagrodzenia z powodu treści statutów obu szkół, które, jak twierdzą organy, w okresie od 1 stycznia do 30 września 2022r. nie przewidywały możliwości zatrudnienia trzech zastępców, a tylko jednego, jest bezpodstawna. Wprawdzie w aktach sprawy zalegają statuty różniące się zapisami m.in. w tym spornym zakresie, lecz w postępowaniu nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca dopuściła się celowych nieprawidłowości, nie zostało stwierdzone popełnienie przestępstwa przeciwko dokumentom, choć sprawę badała prokuratura. Kwestia prawidłowości statutów była też przedmiotem kontroli Kuratora Oświaty, który nie stwierdził żadnych uchybień. To skarżąca jako organ prowadzący szkołę miała kompetencje do nadania szkołom statutów, a także dokonywania zmian w ich treści. Dla ważności statutów nadanych szkołom przez spółkę jako organ prowadzący, nie było wymagane ich zatwierdzenie przez Starostę, czy Radę Pedagogiczną szkoły, albo inny organ. Organy prowadzące niepubliczne szkoły samodzielnie nadają te statuty, dokonują w nich ewentualnych zmian, a następnie przedstawiają Radzie Pedagogicznej do realizacji, a organowi ewidencyjnemu (staroście) do wiadomości. To organ prowadzący decyduje więc o obsadzie kadrowej, w tym kierowniczej, prowadzonych przez siebie szkół, a organ dotujący może dokonywać oceny ponoszonych wydatków w świetle przepisów art.35 ust.1 u.f.z.o. i art.44 ust.3 u.f.p., czyli ich zgodności z realizacją zadań szkół oraz celowości i oszczędności. Zdaniem Sądu, organy nie wykazały, aby wydatki na przedmiotowe wynagrodzenia naruszały ww. przepisy. Jak zasadnie twierdzi skarżąca, obowiązujące przepisy nie zakazują zatrudniania więcej niż jednego zastępcy dyrektora, a zatrudnienie w sumie czterech osób na stanowiskach kierowniczych w dwóch szkołach nie musi być uznane za nadmierne, nie spełniające wymogów celowości i oszczędności przy wydatkowaniu środków publicznych. Istotne jest przecież aby zatrudnione osoby wykonywały czynności realizujące zadania szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, a ich wynagrodzenia nie przekroczyły limitów określonych w przepisach – te okoliczności nie były kwestionowane. Nieznany jest przy tym powód, dla którego organy kwestionowały wynagrodzenia akurat tych dwojga ww. osób, a nie miały zastrzeżeń co do trzeciego zastępcy dyrektora – W.G.. W odniesieniu do omawianej kwestii organy niezasadnie odmawiały przeprowadzenia dowodów z przesłuchania świadków. W postępowaniu administracyjnym obowiązuje otwarty katalog dowodów. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania, które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 1 i 2 k.p.a.). Z kolei z art. 77 § 1 i 2 K.p.a. wynika, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Na podstawie art. 80 K.p.a. organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Z powyższego wynika, że organ ma obowiązek przeprowadzenia, na wniosek strony, tylko takich dowodów, które są istotne z punktu widzenia załatwianej sprawy, nie jest zaś zobowiązany do realizowania wszelkich wniosków zgłaszanych przez stronę. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ powinien dopuścić dowód z przesłuchania świadków i strony, skoro wskazywał na brak możliwości ustalenia okoliczności faktycznych w oparciu o przedstawioną dokumentację i na istniejące wątpliwości co do prawidłowości wykorzystania dotacji. Bo choć istotnie dla celów rozliczenia dotacji podstawowe znaczenie mają dowody z dokumentów – istnieje wszak obowiązek dokumentowania ponoszonych przez dotowanego wydatków i okazywania dokumentacji na żądanie organu kontrolnego, to nie ma prawnego zakazu dopuszczania dowodów osobowych w sytuacjach wątpliwych, gdy treść dokumentów jest niewystarczająca dla ustalenia okoliczności faktycznych. Zasadnie więc skarżąca zarzuca, że organ zaniechał przeprowadzenia na żądanie strony dowodów z przesłuchań świadków i strony – na okoliczność faktycznego realizowania zadań przez zatrudnionych pracowników – zastępców dyrektora, a więc okoliczności istotnych z punktu widzenia prawidłowości wykorzystania dotacji. Sąd nie podziela zarzutu skargi co do naruszenia przepisów k.p.a. z powodu nie przeprowadzenia rozprawy, ponieważ strona miała możliwość udziału w postępowaniu na każdym etapie, w tym wypowiedzenie się co do zakwestionowanych okoliczności i z tego prawa korzystała, czego dowodem są liczne pisma procesowe. Zasadny jest natomiast zarzut naruszenia art. 107 § 3 k.p.a., bo w decyzjach brak jest logicznego i spójnego wyjaśnienia dla odmowy uwzględnienia wniosków dowodowych strony, pomimo istnienia wątpliwości co do stanu faktycznego. Częściowo zasadny jest zarzut naruszenia przepisów art.107 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 252 ust. 1 i ust. 6 u.f.p., przez nieprecyzyjne określenie okresu naliczania odsetek. Zgodnie z art. 252 ust.6 u.f.p., odsetki od dotacji podlegających zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego nalicza się począwszy od dnia: 1) przekazania z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem; 2) następującego po upływie terminów zwrotu określonych w ust. 1 i 2 w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Ww. przepis stanowi o początkowym terminie naliczania odsetek, co oznacza, że w decyzji wydawanej na ww. podstawie wskazuje się jedynie początkowy dzień, natomiast nie ma obowiązku rozstrzygania o szczegółowym sposobie naliczania odsetek (dacie końcowej, o okresach przerw, w których odsetki nie są naliczane), gdyż ten wynika z przepisów prawa. W wydanej decyzji Starosta wskazał w sposób konkretny termin początkowy jedynie co do dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem – 1 stycznia 2023r., zaś co do dotacji pobranej w nadmiernej wysokości termin nie został dokładnie wskazany, bowiem nie wyjaśniono, jaką datę organ przyjął za datę stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Tych wszystkich uchybień nie usunął organ odwoławczy, utrzymując w mocy wadliwą decyzję Starosty. Sąd nie podziela zarzutu skargi, że w zakresie kwoty [...] zł nastąpiło "wzajemne wykluczenie się, albowiem przesłanka dotacji pobranej w nadmiernej wysokości konsumuje przesłankę dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem". Rozstrzygnięcia w odniesieniu do obu kwot mają odmienną podstawę faktyczną i prawną. Jak wynika z akt sprawy ogółem w 2022r. Powiat [...] przekazał skarżącej (na obie szkoły) dotację w wysokości [...] zł. Z tej kwoty wg decyzji kwota [... zł została pobrana nadmiernie (art.252 ust.1 pkt 2 u.f.p.). Natomiast z pozostałej kwoty pobranej w należnej wysokości, część tj. [...] zł została uznana za wykorzystaną w sposób niezgodny z przeznaczeniem (art.252 ust.1 pkt 1 u.f.p.). W tym zakresie należy zgodzić się z organem odwoławczym, że strona nie została obciążona podwójnym obowiązkiem zwrotu tej samej kwoty. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że wydana w sprawie decyzja narusza przepisy prawa materialnego tj. art.252 ust.1 pkt 1 u.f.p., w zw. z art.35 ust.1 i 3 u.f.z.o. i w zw. z art.44 ust.3 u.f.p., a także wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego, dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na mocy art.200 i art.205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 2 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023r., poz.1964 ze zm.), Sąd zasądził na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania, na które złożyły się: wpis od skargi w wysokości [...] zł i wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości [...] zł.

Informacje o sprawie

Data wpływu
27 stycznia 2026
Symbol z opisem
6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne
Finanse publiczne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Grzegorz Panek Małgorzata Niedobylska /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Popek

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny