I SA/Po 1414/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi X. S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009 oraz odmowy rozłożenia na raty zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008 i 2009 postanawia: 1. podjąć zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne, 2. dopuścić tymczasowo do czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym X. S.A., reprezentowaną przez pełnomocnika w osobie członka Rady Nadzorczej T. K., 3. wyznaczyć termin trzech miesięcy, od dnia doręczenia pełnomocnikowi spółki niniejszego postanowienia, do uzupełnienia braków w składzie zarządu spółki i zatwierdzenia czynności podjętych przez pełnomocnika przez powołany zarząd spółki.

X. S.A. z siedzibą w [...], reprezentowana przez pełnomocnika w osobie członka Rady Nadzorczej T. K., pismem z dnia 25 sierpnia 2016 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Do skargi załączono pełnomocnictwo podpisane przez prezesa zarządu spółki - J. S.. Uzupełniając, na wezwanie Przewodniczącego Wydziału I, braki formalne skargi pełnomocnik spółki przedłożył m.in. rezygnację z dnia 14 czerwca 2016 r. J. S. z funkcji prezesa zarządu spółki, uchwałę Rady Nadzorczej spółki z dnia 17 czerwca 2016 r. o przyjęciu rezygnacji J. S. z funkcji prezesa zarządu spółki, uchwałę Rady Nadzorczej spółki z dnia 2 sierpnia 2016 r. o upoważnieniu Przewodniczącego Rady Nadzorczej spółki T. K. do wniesienia skargi na powyższą decyzję SKO w P., postanowienie Sądu Rejonowego [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. o wykreśleniu J. S. z funkcji prezesa zarządu spółka. WSA w Poznaniu postanowieniem z dnia 13 grudnia 2016 r., na podstawie art. 124 § 1 pkt 2 ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - w skrócie: "P.p.s.a.") zawiesił postępowanie w niniejszej sprawie, uznając, że na dzień wydania orzeczenia w skarżącej spółce brak jest piastuna organu zarządczego spółki. Sąd zaznaczył, że taka sytuacja stanowi brak w składzie organu uniemożliwiający działanie jednostki organizacyjnej, jaką jest osoba prawna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, zważył co następuje: Zgodnie z art. 128 § 1 P.p.s.a. Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. W rozpoznawanej sprawie przyczyną zawieszenia postępowania było uznanie przez Sąd, że na dzień wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania (13 grudnia 2016 r.) w skarżącej spółce brak było piastuna organu - zarządu spółki, który to brak uniemożliwia działanie skarżącej. Sąd w składzie aktualnie orzekającym w sprawie zauważa, że w orzecznictwie utrwaliło się stanowisko, iż sąd jest zobowiązany do podjęcia postępowania z urzędu nie tylko, gdy ustały przyczyny zawieszenia, ale również wtedy, gdy nie było podstaw do zawieszenia postępowania (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 18 lipca 2012 r., o sygn. akt I OSK2420/11, postanowienie NSA z dnia 7 października 2011 r., o sygn. akt I OSK 1297/10 - dostępne na stronie internetowej: wwworzeczenia.nsa.gov.pl; uchwała SN z dnia 25 lutego 1985 r., o sygn. akt III CZP 86/84 - OSNC 1985 r., Nr 11, poz. 168). Mając na względzie powyższe Sąd stwierdza, że brak w składzie zarządu skarżącej spółki uniemożliwiający jej działanie istniał już w dacie wniesienia skargi z dnia 25 sierpnia 2016 r. Bezsporne jest bowiem, że jedyny członek zarządu skarżącej - J. S. złożył rezygnację z pełnionej funkcji prezesa zarządu w dniu 14 czerwca 2016 r., przed wniesieniem skargi. W związku z tym należy przyjąć, że przedmiotowa skarga nie mogła w istocie skutecznie zainicjować postępowania sądowoadministracyjnego, albowiem w dacie jej wniesienia skarżąca spółka nie posiadała zdolności procesowej. Wobec tego brak było podstaw do nadania jej biegu, a w dalszej kolejności do zawieszenia postępowania. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 128 § 1 P.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia. Jak już wyżej wskazano, skarżąca spółka w dacie wniesienia skargi nie miała zarządu, a zatem organu uprawnionego do jej reprezentacji. Stan ten, co jednoznacznie wynika z pism T. K. z dnia 24 maja 2017 r. (k. 49 akt sąd.) i z dnia 6 marca 2018 r. (k. 74 akt sąd.), nie uległ zmianie. Przepis art. 28 § 1 P.p.s.a. stanowi, że do skutecznego przeprowadzenia postępowania sądowoadministracyjnego z udziałem osoby prawnej konieczne jest, by przy każdej czynności procesowej posiadała ona zdolność procesową. Działanie osoby prawnej przez jej organy w postępowaniu sądowym nie jest związane ze zdolnością sądową tej osoby, ale z jej zdolnością procesową w tym sensie, że brak takiego organu uniemożliwia osobie prawnej korzystanie z posiadanej zdolności procesowej. Co istotne braki w zakresie zdolności procesowej Sąd musi uwzględnić z urzędu na każdym etapie postępowania i określić ich skutek. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy pełnomocnik spółki, przewodniczący Rady Nadzorczej T. K., który wniósł skargę w jej imieniu, powołał się na udzielone mu przez ówczesnego prezesa spółki J. S. pełnomocnictwo z dnia 10 czerwca 2016 r. Sąd dostrzegając brak zdolności procesowej skarżącej spółki, który istniał już w dacie złożenia skargi, i uniemożliwia jej działanie, zauważa jednak, że jest to brak, który może być uzupełniony w sposób określony w art. 31 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli braki w zakresie zdolności sądowej lub procesowej, albo w składzie właściwych organów dają się uzupełnić, sąd wyznaczy odpowiedni termin. W przypadkach, w których ustanowienie przedstawiciela ustawowego powinno nastąpić z urzędu, sąd zwraca się do właściwego sądu opiekuńczego. Przepis § 2 powyższej jednostki redakcyjnej stanowi, że sąd może dopuścić tymczasowo do czynności stronę niemającą zdolności sądowej lub procesowej albo osobę niemającą należytego ustawowego umocowania, z zastrzeżeniem, że przed upływem wyznaczonego terminu braki będą uzupełnione, a czynności zatwierdzone przez powołaną do tego osobę. Z kolei z § 3 art. 31 P.p.s.a. wynika, że jeżeli braków powyższych nie można uzupełnić, albo nie zostały one w wyznaczonym terminie uzupełnione, sąd zniesie postępowanie, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami, i w miarę potrzeby wyda odpowiednie postanowienie. W ocenie Sądu, na gruncie badanej sprawy, braki w składzie zarządu skarżącej spółki, powodujące brak zdolności procesowej, dają się uzupełnić, a do powołania zarządu skarżącej spółki jest upoważniona jej Rada Nadzorcza, na czele której stoi przewodniczący - T. K.. Uwzględniając tę okoliczność Sąd stwierdza, że możliwe jest zatem, na podstawie art. 31 § 2 P.p.s.a., dopuszczenie tymczasowe spółki X., reprezentowanej przez Przewodniczącego Rady Nadzorczej - T. K., do dokonania w toku postępowania sądowoadministracyjnego czynności procesowej w postaci wniesienia do Sądu skargi na wskazaną w sentencji niniejszego orzeczenia decyzję SKO w P., z zastrzeżeniem, że w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia odpisu niniejszego postanowienia pełnomocnikowi spółki powyższy brak w składzie organu (zarządu) spółki zostanie uzupełniony oraz, że czynność podjęta przez pełnomocnika spółki zostanie zatwierdzona przez powołany zarząd spółki. Jednocześnie Sąd podkreśla, że w przypadku braku powołania w wyżej zakreślonym terminie - trzech miesięcy - zarządu spółki, postępowanie niniejsze, w zakresie w jakim jest ono dotknięte brakami (brak zdolności procesowej), zostanie zniesione. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 31 § 2 i § 3 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 i 3 sentencji postanowienia.