I SA/Go 77/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Asesor WSA Kamila Karwatowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.I. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Grażyny Staniszewskiej, Damiana Bronowickiego i Jarosława Piątka od orzekania w sprawie ze skargi M.I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. postanawia: oddalić wniosek.

Dnia 12 lipca 2018 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wpłynęła skarga M.I. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy uchylenia po wznowieniu postępowania decyzji ostatecznej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002 r. Po uchyleniu wyrokiem NSA z dnia 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt II FSK 3819/18 wyroku tutejszego Sądu z dnia 2 października 2018 r., sygn. akt I SA/Go 314/18 i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gorzowie Wlkp., sprawa została zarejestrowana ponownie pod sygn. akt I SA/Go 77/22. W ramach ponownego rozpoznawania sprawy skarżący zwrócił się z wnioskiem o wyłączenie sędziów WSA: Grażyny Staniszewskiej i Jarosława Piątka wskazując na wyjątkowo skomplikowany charakter sprawy oraz konieczność rozpoznania jej przez sędziów zajmujących się problematyką podatkową, a przede wszystkim przez inny wojewódzki sąd administracyjny. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2022 r. tutejszy Sąd oddalił wniosek o wyłączenie sędziów, a NSA postanowieniem z dnia 4 sierpnia2022r., sygn. akt II FZ 68/22 oddalił zażalenie wniesione przez skarżącego na w/w postanowienie. Następnie M.I. ponownie wniósł o wyłączenie sędziów WSA: Grażyny Staniszewskiej, Jarosława Piątka i asesora WSA Damiana Bronowickiego, z uwagi napowzięcie wątpliwości co do bezstronności i obiektywności sędziów w związku z wyrażonym przez sąd stanowiskiem, że nie zawiadomi organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa. Wniosek ten został oddalony przez WSA w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 3 listopada 2022 r. Następnie zaś postanowieniem z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II FZ 13/23 NSA oddalił zażalenie wniesione od w/w postanowienia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2023 r. M.I. ponownie zwrócił się do tutejszego Sądu o wyłączenie sędziów WSA w Gorzowie Wlkp.: Grażyny Staniszewskiej, Jarosława Piątka i Damiana Bronowickiego. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, iż wystąpił o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec całego składu sędziowskiego w związku z ich dotychczasowymi działaniami/zaniechaniami w sprawie, jako funkcjonariuszy publicznych. W ocenie skarżącego oczywistym są uzasadnione w tej sytuacji wątpliwości co do bezstronności sędziów, skoro skarżący przedstawił argumenty uzasadniające zaniechania tych sędziów. Ponadto, w ocenie skarżącego, dodatkowy argument uzasadniający wątpliwości co do bezstronności sędziów wynika z wydanego w sprawie postanowienia odmawiającego zawieszenie postępowania sądowego (postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 28 marca 2023 r.), którego sąd nie uzasadnił, bo nie jest ono zaskarżalne, jednak w okolicznościach sprawy – zdaniem skarżącego – brak uzasadnienia stanowi rażące naruszenie art. 30 i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. We wniosku o wyłączenie sędziów skarżący wyraził także obawę, iż skład orzekający sprowadzi sprawowanie wymiaru sprawiedliwości do wykonania wyroku NSA, podczas gdy zadaniem Sądu jest wydanie wyroku sprawiedliwego i słusznego, a jedynie jednym z elementów wyroku może być podporządkowanie się wskazaniom sądu wyższej instancji, ale tylko wówczas gdy sąd ten uprawniony był do dokonania przedmiotowych ocen. Według strony zadaniem Sądu jest kontrola działania administracji i ochrona praw obywatela, a nie wydawanie wyroków, gdy sprawa do tego nie dojrzała. W opinii skarżącego przedmiotowa sprawa nie jest gotowa do wydania wyroku. Dodatkowo skarżący uznał za wysoce prawdopodobne, że skład sędziów sprawowanie wymiaru sprawiedliwości w sprawie sprowadza do wykonania wyroku NSA, choć zadaniem sądu jest wydanie wyroku sprawiedliwego i słusznego. Na potwierdzenie powyższego skarżący przywołał - w zapamiętanej przez niego formie – wypowiedzi sądu z rozpraw. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, iż będący przedmiotem rozpoznania wniosek z dnia [...] kwietnia 2023 r. jest trzecim złożonym przez skarżącego wnioskiem o wyłączenie sędziów Grażyny Staniszewskiej i Jarosława Piątka i drugim wnioskiem o wyłączenie sędziego Damiana Bronowickiego. Powyższe wymagało dokonania przez Sąd oceny czy zachodzą przesłanki do odrzucenia wniosku z [...] kwietnia 2023 r. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) ponowny wniosek o wyłączenie sędziego niezawierający podstaw wyłączenia albo oparty na tych samych okolicznościach, podlega odrzuceniu bez składania wyjaśnień przez sędziego, którego dotyczy. Analiza treści wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. na tle wcześniejszych wniosków skarżącego o wyłączenie sędziów, wskazuje, że wniosek ten nie jest oparty na dokładnie tych samych okolicznościach co wnioski wcześniejsze, gdzie najpierw skarżący podniósł kwestię wyjątkowo skomplikowanego charakteru sprawy oraz konieczności rozpoznania jej przez sędziów zajmujących się problematyką podatkową, a następnie podniósł powzięcie wątpliwości co do bezstronności i obiektywności sędziów w związku z wyrażonym przez sąd stanowiskiem, że nie zawiadomi organów ścigania o możliwości popełnienia przestępstwa. W ramach obecnie rozpoznawanego wniosku jako okoliczność uzasadniająca wyłączenie sędziów wskazane zostało przez skarżącego złożenie przez niego wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził brak podstaw do odrzucenia wniosku z [...] kwietnia 2023 r. Przystępując do rozpoznania wniosku z [...] kwietnia 2023 r., wskazać należy, że poza wypadkami wyłączenia sędziego z mocy samego prawa (art. 18 § 1 p.p.s.a.), które nie wystąpiły w rozpoznawanej sprawie, wyłączenie sędziego następuje wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 p.p.s.a.), przy czym stosownie do art. 20 p.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Zdaniem Sądu z treści wniosku nie wynika by wystąpiły okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności objętych wnioskiem sędziów, a zaprezentowane przez wnioskodawcę argumenty wyrażają jedynie subiektywne przeświadczenie skarżącego o braku bezstronności tych sędziów. Należy w tym miejscu wskazać, że w orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, iż niezadowolenie strony, odnoszące się do sposobu prowadzenia sprawy sądowej, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego orzekającego w takiej sprawie. Do wyłączenia sędziego nie wystarczy bowiem subiektywne przekonanie wnioskodawcy, że sędzia, o którego wyłączenie zawnioskowano, działa niewłaściwie, a instytucja wyłączenia sędziego nie może być traktowana jako możliwość eliminowania w postępowaniu sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu jej interesów (por. np. postanowienia NSA z 22 lutego 2008 r. sygn. akt II FZ 60/08, 10 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OZ 340/14 i 10 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 130/12). Wskazywane przez wnioskodawcę w treści wniosku z [...] kwietnia 2023 r. okoliczności nie stanowią przesłanki określonej w art. 19 p.p.s.a. Przesłanki takiej nie może w szczególności stanowić fakt, że strona złożyła wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec członków składu orzekającego. Należy podkreślić, że instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć umożliwianiu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnego odczucia (por. postanowienie NSA z 8 maja 2009r., sygn. akt II FZ 128/09), a do tego prowadziłoby przyjęcie, że sam fakt złożenia przez stronę wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego wobec sędziego, prowadzi do automatycznego uwzględnienia wniosku tej strony o wyłączenie tego sędziego. Jeżeli chodzi o przywołane w treści wniosku z dnia [...] kwietnia 2023 r. wypowiedzi sądu, zacytowane przez wnioskodawcę ,,z pamięci", to nie znajdują one odzwierciedlenia w protokołach rozpraw, strona nie złożyła wniosku o sprostowanie lub uzupełnienie protokołów, a rozprawy nie były nagrywane przez sąd. Należy jednak podkreślić, iż okoliczność, że sędzia w toku rozpoznawania sprawy wyraża określone poglądy prawne, nie może stanowić sama przez się przesłanki uzasadniającej wyłączenie tego sędziego. Jednocześnie należy zauważyć, że z załączonych do akt sprawy oświadczeń sędziów z 5 kwietnia 2023 r. wynika, iż nie zachodzą żadne okoliczności dające podstawę do ich wyłączenia od rozpoznania niniejszej sprawy. W orzecznictwie zarówno sądów powszechnych jak i administracyjnych od dawna utrwalone jest stanowisko, że autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia. Jeżeli strona żąda wyłączenia sędziego, to zobowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które podważałyby wiarygodność oświadczenia sędziego (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 25 sierpnia 1971 r., sygn. akt I CZ 121/71, postanowienia NSA: z 12 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 147/12; z 30 września 2014 r., sygn. akt II OZ 1000/14). Wniosek z dnia [...] kwietnia 2023 r. nie zawiera żadnej argumentacji, która podważałaby wiarygodność złożonych przez sędziów oświadczeń, a jest on jedynie wyrazem subiektywnych odczuć wnioskodawcy. Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 22 § 1 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.