I SA/Bk 533/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu III i IV raty podatku od nieruchomości za 2012 r. p o s t a n a w i a: oddalić wniosek.

W złożonym 11 kwietnia 2014 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy M. W. wskazał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, a jego źródłem utrzymania jest emerytura w wysokości 997 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi: dom o powierzchni 120 m². Według oświadczenia zawartego we wniosku skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Dodatkowo wnioskodawca podniósł, że jego zadłużenie w bankach na chwilę obecną przekracza 60.000 zł, a rata miesięczna wynosi ponad 1.000 zł. Natomiast na utrzymanie rodziny (alimenty 350 zł), domu oraz swojej osoby wydaje minimum 1.500 zł miesięcznie. Postanowieniem z dnia 14 maja 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. W złożonym w terminie sprzeciwie skarżący wskazał, że jego sytuacja finansowa jest tragiczna i w świetle obowiązujących przepisów prawa powinien być zwolniony z kosztów sądowych. Stwierdził, że złożył zgodne ze stanem faktycznym oświadczenie. Do akt dołączył kserokopie następujących dokumentów: pokwitowanie emerytury za 2014 r., pismo ZUS dotyczące waloryzacji świadczenia, podsumowanie prowadzonej działalności gospodarczej (L.) na koniec kwietnia 2014 r., zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 r. (PIT-36), informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2013 (PIT/B), obliczenie podatku przez organ rentowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wobec wniesienia sprzeciwu od ww. postanowienia referendarza sądowego, złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie prawa pomocy podlegał rozpatrzeniu przez sąd stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Prawo pomocy jest wprawdzie jednym z elementów umożliwiającym realizację konstytucyjnego prawa do sądu, nie oznacza to jednak, że powinno być stosowane w każdym przypadku, gdy wnosi o to strona postępowania. Prawo pomocy zastrzeżone zostało dla przypadków uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Jako forma dofinansowania z budżetu państwa, powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Pamiętać przy tym trzeba, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Należy zwrócić uwagę, że jest to już kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tej sprawie. Poprzedni został negatywnie rozpatrzony postanowieniem WSA z dnia 19 lutego 2014 r. Powodem odmowy przyznania prawa pomocy było to, że w oparciu o złożone przez wnioskodawcę dokumenty nie można było dokładnie ustalić jego sytuacji materialnej. Rozpoznając kolejny wniosek skarżącego, należało przyjąć, że jego sytuacja majątkowa i osobista nie uległa istotnej zmianie. M. W. dołączył wprawdzie szereg dokumentów, potwierdzają one jednak głównie wysokość uzyskiwanej przez niego emerytury. Dodatkowo skarżący przedłożył kserokopię podsumowania prowadzonej działalności gospodarczej na koniec kwietnia 2014 r., z którego wynika, że w tym okresie osiągnął dochód rzędu 676,48 zł. Mimo tego nadal pozostaje aktualna uzasadniona wątpliwość co do zgodności ze stanem rzeczywistym oświadczenia skarżącego o jego sytuacji majątkowej. Zwłaszcza, że deklarowane wydatki przekraczają wykazany w oświadczeniach dochód miesięczny strony. Skoro skarżący znajduje - pomimo deklarowania niewielkich dochodów - środki na comiesięczne wydatki na utrzymanie swoje, alimenty oraz spłatę kredytu, świadczy to, że jego sytuacja majątkowa nie jest na tyle zła, jak wskazuje to we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podkreślenia wymaga ponadto, że koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania. Uzyskując kredyt w wysokości ponad 60.000 zł skarżący musiał wykazać się zdolnością kredytową. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarżący nie wykazał istnienia okoliczności uzasadniających przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Twierdzenia zawarte we wniosku są gołosłowne i nie dają możliwości odniesienia się do rzeczywistej sytuacji materialnej strony. W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy procesowej.