Sygnatura
I SA/Bd 415/25
Wyrok WSA w Bydgoszczy z 9 października 2025 r., I SA/Bd 415/25
Wynik
oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
- Data orzeczenia
- 9 października 2025
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant starszy sekretarz sądowy Natalia Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2025 r. sprawy ze skargi S. [...] "D. R." na decyzję Zarządu Województwa Kujawsko - Pomorskiego z dnia 26 maja 2025 r. nr WR-IV-L.433.30.2.2024 w przedmiocie zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur oddala skargę
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
D.R. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca") złożyła w dniu [...] kwietnia 2019 r. wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Wsparcie w zakresie kosztów bieżących i animacji D.R. w latach 2019-2022". W wyniku przeprowadzonej oceny formalno-merytorycznej wniosek został oceniony pozytywnie i przyjęty do dofinansowania. W związku z tym w dniu [...] czerwca 2019 r. pomiędzy Województwem Kujawsko-Pomorskim pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 (reprezentowanym przez Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego) a D.R. (reprezentowanym przez G. G. pełniącego funkcję Prezesa Zarządu oraz P. B. pełniącego funkcję Wiceprezesa Zarządu) została zawarta umowa o dofinansowanie projektu. Zawiera ona regulacje dotyczące szczegółowych zasad i warunków, na jakich miało być dokonywane przekazywane dofinansowanie, jego wykorzystanie i rozliczanie wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez Stronę na realizację projektu, w tym unormowania, które określają m.in. całkowitą wartość realizacji projektu, wydatki kwalifikowalne, okres realizacji projektu, wkład własny Strony, zasady kwalifikowalności wydatków, zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy, a także zasady ponoszenia wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi udzielania zamówień publicznych oraz ponoszenia wydatków zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji. Ponadto umowa zawiera regulacje dotyczące kontroli realizacji projektu, skutków prawnych nieprawidłowości przy wykorzystaniu dofinansowania oraz odpowiedzialności Strony za dysponowanie środkami publicznymi. W umowie o dofinansowanie projektu podkreślono również, że nakłada ona na Stronę obowiązek zrealizowania i rozliczenia projektu według zasad w niej określonych, których to zasad Strona zobowiązuje się przestrzegać, poddając się ich rygorowi poprzez podpisanie przedmiotowej umowy. Okres realizacji projektu ustalony został pierwotnie: od [...] kwietnia 2019 r. do [...] czerwca 2022 r., ostatecznie zmieniony na okres od 1 kwietnia do [...] września 2022 r. Dofinansowanie, zgodnie z § 8 umowy, było przekazywane transzami. W wyniku kontroli planowej projektu przeprowadzonej przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020, zostały stwierdzone nieprawidłowości w zakresie błędnie wykazanych kwot wydatków kwalifikowalnych w zestawieniu dokumentów w zatwierdzonych wnioskach o płatność oraz braku przeprowadzenia postępowania w ramach zasady konkurencyjności. Strona wniosła zastrzeżenia do Informacji pokontrolnej. Uznała ustalenia odnośnie błędnie wykazanych kwot w zestawieniu dokumentów w wysokości [...] zł. Nie zgodziła się jednak z ustaleniami kontroli odnośnie niekwalifikowalności wydatków dotyczących kosztów wynajmu powierzchni biurowych. Instytucja Zarządzająca pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. poinformowała Stronę o podtrzymaniu wcześniejszego stanowiska, tj. stwierdzeniu nieprawidłowości w zakresie braku przeprowadzenia postępowania w ramach zasady konkurencyjności oraz uznaniu kosztów dotyczących wynajmu powierzchni biurowych za niekwalifikowalne. Strona, pismem z dnia [...] stycznia 2024 r. podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] grudnia 2023 r. Pismem z dnia [...] marca 2024 r. Strona została wezwana do zwrotu środków w kwocie [...]zł w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania wraz z odsetkami naliczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia przekazania przez IZ RPO WK-P na rachunek projektowy środków, z których zostały sfinansowane poszczególne wydatki do dnia przekazania środków na rachunek Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko- Pomorskiego. Strona w dniu [...] kwietnia 2024 r. dokonała zwrotu kwoty [...]zł dotyczącej błędnie wykazanych kwot wydatków kwalifikowalnych z list płac w zestawieniu dokumentów w zatwierdzonych wnioskach o płatność. W związku z tym, że termin wyznaczony na dokonanie zwrotu środków dotyczących kosztów wynajmu powierzchni biurowych uznanych za niekwalifikowalne upłynął bezskutecznie, pismem z dnia [...] listopada 2024 r. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wynikającej z umowy o dofinansowanie projektu w przedmiocie kwoty przypadającej do zwrotu i terminu, od którego nalicza się odsetki. Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. zobowiązał Stronę do zwrotu dofinansowania w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego na rachunek projektowy środków, z których zostały sfinansowane poszczególne wydatki do dnia przekazania środków na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Strona nie zgadzając się z ww. decyzją oraz ustalonym stanem faktycznym, przedłożyła wniosek z dnia [...] lutego 2025 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu przedstawiła zarzuty, które zostały poddane analizie przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Decyzją z dnia [...] maja 2025 r. Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego w T. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2025 r. Odnośnie do zarzutu Strony, że w ramach pokrywania kosztów najmu nie zachodziła konieczność stosowania zasady konkurencji, a tym samym nie nastąpiło naruszenie przez Stronę Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, organ podkreślił, że Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego nie ingeruje w stosunki cywilnoprawne, czy też gospodarcze łączące beneficjentów, w tym Strony z innymi podmiotami, ani też nie kreuje tych stosunków. Organ wskazał, że dokonał ponownej analizy przedmiotowej sprawy. W tym celu posłużył się takimi kryteriami jak podobieństwo przedmiotowe i funkcjonalne zamówienia, tożsamość czasowa zamówienia i możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę (tożsamość podmiotowa). Odrębne zamówienia wystąpią w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie lub nie jest możliwe jego nabycie u tego samego wykonawcy. Natomiast, gdy udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie oraz istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy, wówczas należy uznać, że mamy do czynienia z jednym zamówieniem. Jeżeli przedmioty zamówienia mają takie same lub podobne przeznaczenie i nabywane są w celu realizacji z góry przyjętego założenia, to można mówić o tożsamości rodzaju zamówienia. W sprawie, jak podał organ, Strona zawarła umowy z różnymi podmiotami, jednak wszystkie dotyczyły najmu powierzchni biurowych wykorzystywanych w tym samym celu, zatem bezsprzecznie - zdaniem organu - kryterium dotyczące podobieństwa przedmiotowego i funkcjonalnego zostało spełnione. Umowa najmu lokalu była projektowana już na etapie wniosku o dofinansowanie, a jej czas wykonania był z góry zaplanowany i określony. Strona posiadała więc wiedzę na temat perspektywy czasowej realizacji zamówienia, zatem w opinii organu wystąpiła także tożsamość czasowa. Organ poddał analizie trzecią przesłankę, która dotyczy możliwości wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę. Wobec powyższego organ stwierdził, że w omawianym przypadku spełnione zostały wszystkie kryteria wskazujące na konieczność zsumowania wartości wydatków poniesionych w ramach najmu lokalu wszystkich trzech umów. Dalej organ zauważył, że zapisy Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, związanych z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 pn. "Wsparcie w zakresie kosztów bieżących i animacji D.R. w latach 2019-2022", nr umowy [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. (dalej też jako: "Wytyczne") wprost określają, że zasady konkurencyjności nie stosuje się m.in. do udzielania zamówień, których przedmiotem jest nabycie własności lub innych praw do istniejących budynków lub nieruchomości, przy czym pominięcie zasady konkurencyjności jest możliwe w przypadku braku powiązań osobowych i kapitałowych (w celu uniknięcia konfliktu interesów). Tym samym, w ocenie Organu, Strona przy udzielaniu zamówienia na najem nieruchomości w ramach projektu mogła pominąć zasadę konkurencyjności, o ile nie byłaby powiązana z wykonawcą osobowo lub kapitałowo. Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podniosła, że nie zgadza się z ustaleniami IZ RPO WK-P odnośnie powiązań kapitałowych w zakresie dwóch umów najmu tj.: - umowy najmu lokalu z dnia [...] czerwca 2018 r. pomiędzy Stroną a wynajmującym R. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A. A. i D. P. P. S. G. R. K.; umowy najmu lokalu z dnia [...] lipca 2020 r. pomiędzy Stroną a wynajmującym W. z siedzibą w B.. Strona wskazała, że w zakresie domniemanego powiązania z R. K., Zarząd w decyzji nie wykazał naruszenia zasady konkurencyjności poprzez istniejące powiązanie. Zarząd wydając decyzję powielił ustalenia Zespołu kontrolującego opierając twierdzenie o istnieniu rzekomych powiązań wyłącznie na podstawie oświadczenia R. K. z dnia [...] czerwca 2018 r., stanowiącego załącznik do umowy najmu z tego samego dnia, przyznając przy tym, że sama umowa nie wskazuje na bezpośrednie powiązania osobowe. Strona podkreśliła, że z treści przywołanego oświadczenia wynika jedynie, iż dysponuje on pomieszczeniami biurowymi na mocy zawartej umowy z P. w B. (dalej też: P. ). Ponadto Zespół kontrolujący nie wykazał jaki niedozwolony stosunek łączył R. K. z P., ani w jaki sposób przekładało się to na powiązanie z [...] i na czym rzekomy konflikt miałby polegać. Odpowiadając na powyżej sformułowane zastrzeżenia, Organ stwierdził, że w przypadku umowy najmu lokalu z dnia [...] czerwca 2018 r. ustalono, iż R. K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą A. A. i D. P. P. S. G. R. K., dysponował pomieszczeniami biurowymi w budynku przy ul. [...] w B. na mocy umowy użyczenia, tj. umowy nieodpłatnej zawartej z [...] T. E. - Oddział w B. (jak wynika z załączonej przez Stronę umowy - właścicielem lokalu). Organ powołując się na dane wynikające z Krajowego Rejestru Sądowego podał, że G. G. był Prezesem Z. P. T. E. - Oddział w B., które podpisało umowę użyczenia lokalu przy ul. [...] w B. w dniu [...] maja 2018 r. jako użyczający, z A. A. i D. P. P. S. G. R. K., a także Prezesem Zarządu D.R., które podpisało umowę najmu przedmiotowego lokalu jako najemca z A. A. i D. P. P. S. G. R. K.. Zdaniem organu, G. G. pełniący funkcję Prezesa Zarządu w obu Stowarzyszeniach miał pełną świadomość, że przedmiotowy lokal jest potrzebny D.R. na biuro projektu i tym samym do realizacji projektu (osobiście uczestniczył w procesie negocjacji do wniosku, podpisał ostateczne stanowisko negocjacyjne oraz umowę o dofinansowanie projektu). Gdyby przedmiotowe umowy miały rzetelny charakter, wówczas - zdaniem Organu - P. zawarłoby umowę użyczenia bezpośrednio ze D.R.. Przez zawarcie przez Stronę umowy najmu z A. A. i D. P. P. S. G. R. K., tj. podmiotem, który użytkował przedmiotowy lokal w ramach umowy nieodpłatnej nastąpiło zawyżenie wydatków rozliczanych w ramach projektu. W przypadku drugiej umowy najmu z dnia [...] lipca 2020 r. z W. z siedzibą w B. (dalej też: W. ), Strona podniosła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, że Zarząd w decyzji nie wykazał istnienia powiązania osobowego. Strona wskazała, że W. nie jest podmiotem podlegającym wpisowi do KRS, a jako uczelnia wyższa jest wpisana do Ewidencji Uczelni Wyższych, prowadzonej przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. Przedmiotowy rejestr wskazuje wyłącznie osobę Rektora. Umowę najmu lokalu podpisał Kanclerz Uczelni, F. S.. Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów Organ odwoławczy podał, że w dniu [...] lipca 2020 r. zawarto umowę pomiędzy wynajmującym, tj. W. z siedzibą w B., reprezentowaną przez Kanclerza W. F. S., a Stroną, której przedmiotem były 2 pomieszczenia położone w B.. Wynajęte pomieszczenia były przeznaczone na prowadzenie działalności statutowej Strony. Organ dokonał analizy danych Krajowego Rejestru Sądowego w celu ustalenia organów, w skład których wchodził F. S.. Ponadto przeprowadził dowód z dokumentów, tj. Statutu D.R. oraz regulaminu, na który powołała się Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W analizowanym przypadku F. S. został wybrany zgodnie ze Statutem D.R. w dniu [...] lipca 2020 r. na Walnym Zebraniu C., na członka Komisji Rewizyjnej, co zostało potwierdzone stosowną uchwałą nr [...] z tego samego dnia, która weszła w życie z dniem jej uchwalenia, tj. z dniem [...] lipca 2020 r. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że F. S. pełnił mandat członka komisji rewizyjnej D.R. od dnia jego wyboru przez Walne Zebranie C., tj. od [...] lipca 2020 r. do dnia jego pisemnej rezygnacji z [...] czerwca 2022 r., a tym samym był członkiem statutowych władz Stowarzyszenia i co za tym idzie, wbrew twierdzeniom Strony, wpisuje się w definicję zawartą w sekcji 6.5.2 pkt. 3 lit. a-d Wytycznych. Jeżeli chodzi o podnoszone przez Stronę wątpliwości, co do umocowania Kanclerza F. S. do podpisania umowy najmu, to organ podkreślił, że nie jest władny do badania stosunków cywilnoprawnych czy też gospodarczych łączących Stronę z innymi podmiotami pod kątem ich legalności. Jednocześnie zwrócił uwagę, że z § 34 Statutu W wynika, że Kanclerz jest organem jednoosobowym Uczelni. W przypadku umowy najmu lokalu z dnia [...] kwietnia 2021 r. Zarząd wskazał, że w chwili podpisania umowy M. M. pełnił funkcję Prezesa zarządu w spółce A. Sp. z o. o. oraz pełnił funkcję Prezesa zarządu w Stowarzyszeniu B. [...] "D. R.". W związku z powyższym Zarząd stwierdził, że Strona dopuściła się niepoprawnego udzielenia zamówienia poprzez występowanie powiązania osobowego. Strona zgodziła się z ustaleniami Zarządu, że takie powiązanie w okresie obowiązywania umowy najmu nastąpiło, natomiast podniosła, iż wartość tego zamówienia nie skutkowała koniecznością badania tego faktu i nie było to zabronione (z uwagi na fakt, że dokonywano zamówień o wartości poniżej 50 tys. zł netto). Strona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreśliła, że umowa z A. zawarta została, jak pozostałe dwie, w ramach odrębnego zamówienia, co skutkowało brakiem konieczności badania powiązania pod kątem zasady konkurencyjności. Ponadto Strona wskazała, że w okresie obowiązywania ostatniej umowy, [...] wystąpiło o zgodę na wydłużenie okresu realizacji projektu i ze strony IZ ją otrzymało, co z pewnością należy określić jako nowe zamówienie, nie łączące się w czasie z pozostałymi. Ten fakt nie był brany pod uwagę przez Zespół kontrolujący, a bezspornie jest to bardzo istotna kwestia dla dokonania ostatecznej oceny całej sytuacji. Odpowiadając na powyższe, zdaniem organu spełnione zostały wszystkie kryteria wskazujące na konieczność zsumowania wartości wydatków poniesionych w ramach najmu lokalu wszystkich trzech umów. W związku z powyższym za błędne organ uznał twierdzenie Strony, że dokonywała zamówień o wartości poniżej [...] zł netto. Organ odwoławczy dokonał również analizy stanu faktycznego pod kątem wpływu wydłużania okresu realizacji projektu na obowiązek stosowania zasady konkurencyjności. Organ podkreślił, że pomiędzy zamawiającym a wszystkimi trzema oferentami zachodziły powiązania osobowe. Definicja powiązań osobowych i kapitałowych zawarta w Wytycznych bezspornie – zdaniem organu – wskazuje, że dotyczą one beneficjenta ([...] "D. R.) oraz wykonawców (A. A. i D. P. P. S. G. R. K., W. z siedzibą w B., A. Sp. z o.o.) - wynajmujących. Tym samym w sposób nieuprawniony skorzystano z możliwości wyboru wykonawców z pominięciem zasady konkurencyjności. Po dokonaniu analizy stanu faktycznego, organ odwoławczy stwierdził, że Strona przed podpisaniem umów najmu nie wystąpiła do Instytucji Zarządzającej z wnioskiem o wyrażenie zgody na udzielenie zamówienia podmiotom osobowo powiązanym ze Stroną zapytaniem, nie wystąpiła również z żadnym pismem ani prośbą dotyczącą przedmiotowego zamówienia. Podpisanie umów najmu nie zostało też poprzedzone żadnymi innymi czynnościami, które potwierdziłyby zasadność ich zawarcia bez zastosowania zasady konkurencyjności, do której stosowania Strona była zobowiązana. Zawarcie umów z podmiotami powiązanymi osobowo ze Stroną nastąpiło bez wymaganej zgody Instytucji Zarządzającej RPO WK-P. Organ odwoławczy potwierdził stanowisko Zarządu, że Strona dopuściła do powstania nieprawidłowości finansowej w rozumieniu przepisów prawa unijnego stosownie do art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Zgodnie ze wskazanym artykułem "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. W przedmiotowej sprawie w sposób oczywisty doszło do braku zastosowania zapisów Wytycznych poprzez naruszenie zasady konkurencyjności, co stanowi nieprawidłowość zgodnie z definicją zawartą art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. W ocenie organu obowiązkiem Strony było takie przeprowadzenie procedury wyboru wykonawcy, aby bezwzględnie zapewnić zachowanie zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych wykonawców. Zgodnie z umową o dofinansowanie Strona mogła również zwrócić się do Instytucji Zarządzającej z prośbą o wyrażenie zgody na podpisanie umowy najmu z wybranym wykonawcą czego również nie uczyniła. Odnosząc się do kolejnego zarzutu Strony, że druga informacja pokontrolna została wydana z niedopełnieniem procedur, ponieważ upoważnienie Zespołu kontrolującego wygasło [...] grudnia 2023 r., organ podał, iż kontrola przedmiotowego projektu została przeprowadzona w oparciu o imienne upoważnienie nr [...] do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] czerwca 2023 r. W przedmiotowym dokumencie upoważniono do przeprowadzenia kontroli: E. D. jako Kierownika Zespołu kontrolującego oraz: A. S. i A. B.. Pierwotnie termin ważności upoważnienia ustalono od dnia [...] czerwca 2023 r. do dnia [...] grudnia 2023 r., następnie przedłużono je do dnia [...] czerwca 2024 r. Upoważnienie, jak i jego przedłużenie zostało podpisane przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Wdrażania Programów Regionalnych, T. J.. Zarówno sama kontrola, jak i czynności pokontrolne, jakimi było sporządzenie obu informacji pokontrolnych oraz wymiana korespondencji IZ ze Stroną, zostały przeprowadzone w okresie obowiązywania upoważnienia nr [...] do przeprowadzenia kontroli z dnia [...] czerwca 2023 r. Zdaniem organu, Strona jest w błędnym przekonaniu, że w chwili sporządzania informacji pokontrolnych, jak i odpowiedzi na zastrzeżenia, powinno obowiązywać upoważnienie. Organ podkreślił, że na podstawie cytowanych przepisów ustawy wdrożeniowej nie wynika, iż upoważnienie do kontroli musi obowiązywać od dnia wszczęcia kontroli do dnia przekazania Informacji pokontrolnej. Konkludując, po przeprowadzeniu ponownego rozpatrzenia sprawy, Zarząd RPO WK-P podtrzymał stanowisko własne zaprezentowane w decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r., że Strona wykorzystała środki przekazane jej na podstawie Umowy nr [...] o dofinansowanie projektu z dnia [...] czerwca 2019 r., z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach RPO WK-P, do których stosowania była zobowiązana przystępując do naboru nr [...], a następnie podpisując w dniu [...] czerwca 2019 r. umowę o dofinansowanie nr [...]. W analizowanej sprawie doszło do naruszenia przez beneficjenta zapisów § 19 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 15 Umowy, a także § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 w nawiązaniu do § 10 ust. 4 Umowy oraz zapisów Wytycznych w zakresie kwalifikowalności, a w konsekwencji część środków dofinansowania wypłaconych w dniu [...] lipca 2019 r. w kwocie [...]zł, w dniu [...] lipca 2020 r. w kwocie [...]zł oraz w dniu [...] maja 2021 r. w kwocie [...]zł, została wykorzystana z naruszeniem procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu. W związku z czym -zdaniem organu - podlegają one zwrotowi w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków na rachunek Strony do dnia zwrotu środków na rachunek Urzędu Marszałkowskiego Województwa Kujawsko-Pomorskiego. W złożonej skardze Skarżąca zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") poprzez wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. z naruszeniem prawa, tj. w treści decyzji wskazano wszystkich członków zarządu jako organ kolegialny, jednak dokument nie został podpisany przez wszystkich członków Zarządu, a brak podpisu wszystkich członków Zarządu, mimo ich imiennego wskazania, skutkuje brakiem zachowania wymogów reprezentacji organu kolegialnego; b) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ w sposób wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, polegającego na zignorowaniu istotnych twierdzeń i dowodów przedstawianych przez Skarżącą w licznych pismach, wnioskach i odwołaniach, w szczególności dotyczących charakteru kosztów jako kosztów bieżących siedziby organizacji, a nie tylko wąsko rozumianego projektu, istnienia odrębnych umów najmu, tj. zawieranych w rożnych okresach z rożnymi podmiotami (a tym samym odrębnych zamówień), szacowania kosztów najmu na poziomie poniżej [...] zł netto, wobec zobowiązania M. B. do bezpłatnego udostępnienia lokalu na siedzibę Stowarzyszenia, co wyłączało obowiązek uzyskania zgody IZ na zawarcie umów z podmiotami powiązanymi, rzeczywistego sposobu wykorzystania lokalu i celu finansowania, które nie odbiegały od zapisów umowy o dofinansowanie; c) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ, w szczególności w zakresie ustalenia rzekomych powiązań pomiędzy R. K. a Skarżącą, ograniczając się do powierzchownego uznania, że skoro pomiędzy R. K. a podmiotem trzecim istnieje nieodpłatny stosunek prawny, to stanowi to niewątpliwie pośrednie powiązanie pomiędzy R. K. a Skarżącą; d) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie przez organ uznania powiązań osobowych za istniejące, mimo braku dowodów bezpośrednich pominięto analizę zakresu uprawnień osób podpisujących umowy po stronie [...] i wynajmujących; e) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak analizy skutku uzyskania zgody Organu na wydłużenie okresu realizacji projektu, która to zgoda miała charakter konwalidujący dla nowego zakresu zamówienia dotyczącego ostatniej umowy najmu, a została zupełnie pominięta przez organ; f) art. 11 k.p.a. w ten sposób, że organ w odniesieniu do części argumentów podniesionych przez Skarżącą, ograniczył się jedynie do prostego przytoczenia treści wybranych przepisów i ustaleń z informacji pokontrolnej, bez dokonania ich rzeczywistej analizy w odniesieniu do argumentacji przedstawionej przez Stronę, co skutkuje brakiem odpowiedzi na kluczowe twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a co prowadzi do naruszenia obowiązku prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie; g) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie kontekstu w jakim Skarżąca, działając w interesie społecznym, zawierała umowy - kierując się realnymi potrzebami lokalowymi i racjonalnością kosztową oraz odmowę zaakceptowania wydatków, które były ponoszone w sposób jawny, transparentny i kontrolowany na każdym etapie, w tym za wiedzą organu; h) art. 6 k.p.a. - brak podstawy prawnej do rozpatrywania dokumentów po wygaśnięciu upoważnienia zespołu kontrolnego - informacja pokontrolna została wydana w 2024 r., mimo że upoważnienie zespołu kontrolnego wygasło [...] grudnia 2023 r., a co za tym idzie wszystkie dokumenty były wydawane i rozpatrywane poza zakresem czasowym upoważnienia; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) niewłaściwe zastosowanie Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020: - w zakresie najmu od R. K. - brak jest istnienia powiązań osobowych oraz brak konfliktu interesów, podczas gdy Organ opiera się jedynie na fakcie użyczenia nieruchomości R. K. na podstawie umowy z podmiotem trzecim, a nie na żadnych powiązaniach formalnych czy faktycznych pomiędzy Skarżącym a wynajmującym, - w zakresie najmu od W. - brak wykazania, że kanclerz W. pełnił funkcję, która rodziłaby powiązanie ze Skarżącą. Dodatkowo umowa została zawarta przed faktycznym ukonstytuowaniem się organu Skarżącej, - w zakresie najmu od Akceleratora W. - wartość zamówienia wynosiła poniżej [...] zł netto, a więc w rezultacie brak było obowiązku stosowania zasady konkurencyjności, - błędne zastosowanie art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 ustawy o finansach publicznych, podczas gdy w rzeczywistości organ nie wykazał, aby doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur. Wobec powyższych zarzutów, Skarżąca wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. w całości, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. i umorzenie postępowania w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) dalej jako: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, sąd w składzie orzekającym nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa krajowego lub unijnego, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego z [...] maja 2025 r. utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2025 r. zobowiązującą skarżące Stowarzyszenie do zwrotu dofinansowania ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020, w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych otrzymanego z tytułu realizacji projektu pn. "Wsparcie w zakresie kosztów bieżących i animacji D.R. w latach 2019-2022". Zdaniem organu wystąpiły przesłanki do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur, tj. umowy o dofinansowanie oraz Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, związanych z realizacją projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020. Przeciwne stanowisko zajmuje strona skarżąca zarzucając organowi naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego i materialnego. W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu najdalej idącego, tj. naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 2025 r. z naruszeniem prawa, bowiem w treści decyzji wskazano wszystkich członków Zarządu jako organ kolegialny, jednak dokument nie został podpisany przez wszystkich członków Zarządu, a brak podpisu wszystkich członków Zarządu, mimo ich imiennego wskazania, skutkuje brakiem zachowania wymogów reprezentacji organu kolegialnego. Podać należy, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie tut. Sądu w odniesieniu do decyzji wydawanych przez Zarząd Województwa pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 1259), należy mieć na uwadze, że Zarząd Województwa, zgodnie z przepisami ustawy o samorządzie województwa, ma skład ściśle określony przepisami tej ustawy. W art. 46 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 547 dalej też: "u.s.w.") przewidziano możliwość wydawania decyzji administracyjnych przez dwa organy jednostek samorządu terytorialnego. Jest przy tym zasadą, że jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej wydaje marszałek województwa (art. 46 ust. 1 u.s.w.). Przyjmując taką regułę, nie pominięto unormowań zawartych w odrębnych ustawach, które wyjątkowo mogą czynić organem właściwym do wydawania decyzji administracyjnych zarząd województwa. Właściwość zarządu województwa do wydawania rozstrzygnięć w indywidualnych sprawach z zakresu administracji, ma miejsce przy podejmowaniu decyzji określających kwotę przypadającą do zwrotu w przypadkach przewidzianych w art. 207 ust. 1 u.f.p. W razie bowiem stwierdzenia okoliczności ujętych w tym przepisie, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego beneficjentowi do zwrotu środków - wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków (art. 207 ust. 9 u.f.p.). Jeżeli decyzję pierwszoinstancyjną wydaje instytucja zarządzająca, beneficjent może zwrócić się do tej instytucji z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 207 ust. 12 zdanie drugie u.f.p.). Odnosząc przywołane unormowania do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że organem pełniącym funkcję instytucji zarządzającej - w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - był Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego w T.. Według bowiem - zawartej w art. 5 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - definicji "instytucji zarządzającej", w przypadku regionalnego programu operacyjnego (a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie), odpowiedzialnym za jego przygotowanie i realizację jest zarząd województwa. Od decyzji Zarządu Województwa Kujawsko-Pomorskiego w T. określającej beneficjentowi kwotę przypadającą do zwrotu, adresatowi rozstrzygnięcia przysługiwał szczególny środek odwoławczy w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez ten organ, z czego Strona skorzystała. Dalej wskazać należy, że w myśl art. 46 ust. 2a u.s.w. decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek, w decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Nie budzi natomiast wątpliwości, że zaskarżona decyzja jest decyzją wydaną w sprawie z zakresu administracji publicznej. Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818) Zarząd Województwa Kujawsko-Pomorskiego pełni funkcję instytucji zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020. Przywołany przepis, tj. art. 46 ust. 2a u.s.w. wprowadzony został ustawą z dnia 21 stycznia 2000 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej (Dz. U. z 2000 r. Nr 12, poz. 136 z późn. zm.). Wskazać przede wszystkim należy, że zarząd województwa jest organem kolegialnym, podejmującym decyzje zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy składu zarządu - art. 31 ust. 4 u.s.w. Zauważyć należy, że Sejmik Województwa Kujawsko-Pomorskiego uchwałą nr 72/99 z dnia 23 marca 1999 r. przyjął statut województwa, gdzie uregulował zasady i tryb działania zarządu - rozdział III statutu (Dz. U. Woj. Kujawsko-Pomorskiego z 2019 r. poz. 1136). Z § 84 ust. 4 wynika, że decyzje wydane przez Zarząd w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje Marszałek, w decyzji wymienia się imiona i nazwiska Członków Zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji. Natomiast § 86 ust. 5 stanowi, że uchwały Zarządu zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu Zarządu w głosowaniu jawnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos Marszałka. Z kolei z § 87 ust. 2 statutu wynika, że w przypadku niemożności pełnienia obowiązków przez Marszałka zastępuje go wyznaczony przez Marszałka Wicemarszałek. Rozważania powyższe są o tyle istotne w niniejszej sprawie, że zarówno decyzja wydana przez Zarząd w pierwszej jak i w drugiej instancji nie zostały podpisane przez wszystkich członków zarządu, lecz w przypadku decyzji I instancji przez trzech, a II instancji - przez czterech jego członków. Okoliczność natomiast, że wymieniony został w decyzjach cały skład zarządu nie ma znaczenia dla oceny ważności decyzji. Zdaniem tut. Sądu, wymienienie na stronach pierwszych decyzji organu I i II instancji całego składu Zarządu, stanowi wskazanie jego składu osobowego, a nie podanie osób, które podejmowały rozstrzygnięcie. O tym kto podejmował rozstrzygnięcie przesądzają złożone podpisy. Prawdą jest, że ustawodawca nie wymaga nawet podpisów wszystkich członków zarządu uczestniczących w wydaniu decyzji, czyniąc konstytutywnym podpis marszałka. Obligatoryjne natomiast jest skonkretyzowanie członków zarządu biorących udział w wydaniu decyzji. Sytuacja, w której jednak dochodzi do złożenia podpisów przez członków zarządu, pozwala zidentyfikować osoby działające w charakterze organu kolegialnego oraz ustalić zachowanie quorum wymaganego przy podejmowaniu uchwały przybierającej formę decyzji administracyjnej (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 6 sierpnia 2013 r., III SA/Wr 315/13). Oznacza to więc, że zaskarżona decyzja jak i decyzja I instancji zostały podpisane przez członków, którzy brali udział w ich wydaniu, zachowane zostało quorum, a podanie całego składu Zarządu nie stanowi naruszenia prawa, a tym bardziej rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zobowiązującego Sąd do uwzględnienia skargi. W związku z tym niezasadny jest zarzut wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a zatem brak podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Przechodząc do dalszej oceny sprawy należy podać, że skarżące Stowarzyszenie podnosi zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., poprzez m.in. niewyjaśnienie stanu faktycznego, przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu zarzuty te są niezasadne. Wbrew stanowisku skarżącego Stowarzyszenia w sprawie został zebrany zupełny materiał dowodowy, pozwalający na ustalenie okoliczności mających istotne znaczenie dla oceny prawidłowości realizacji umowy oraz prawnych konsekwencji zaistniałych naruszeń. W ocenie Sądu, organ ustalił wszystkie okoliczności niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy i nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa procesowego, w sposób, który mógł mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. podjął wystarczające czynności do wyjaśnienia sprawy, zebrał i rozpatrzył w wyczerpujący sposób materiał dowodowy, a następnie dokonał jego właściwej oceny (art. 80 k.p.a.). W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie było podstaw do uznania zasadności zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów procesowych w tym m.in. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Podać należy, że skarżące Stowarzyszenie zawierało umowy z podmiotami powiązanymi, co potwierdzało naruszenie - przy realizacji umowy o dofinansowanie - zasady konkurencji i budziło uzasadnione zastrzeżenia co do zapewnienia właściwego kręgu oferentów. W ocenie Sądu nieuprawniony jest zarzut związany z kwestionowaniem procedur obowiązujących Stowarzyszenie. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły jak już wyżej podano m.in. przepisy ustawy o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Na podstawie art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że inne procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 pkt 2 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023r., sygn. akt I GSK 173/19, LEX nr 3520100). Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych, przy czym wykorzystanie środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., powinno być rozumiane szeroko. W prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami niemającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie zaakceptowanego wniosku o dofinansowanie i dalej umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta. Podpisana przez beneficjenta według wzoru umowa określa procedurę wykonywania przez niego projektu. Stanowisko, zgodnie z którym naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie, łączącej beneficjenta z instytucją stanowi naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., jest już ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyroki NSA: z 16 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 489/16, z 11 maja 2021 r., sygn. akt I GSK 207/21, z 3 czerwca 2022 r., sygn. akt I GSK 872/19). Pogląd ten sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela w pełni. W związku z powyższym, to m.in. umowa o dofinansowanie opracowana w ramach systemu realizacji programu operacyjnego wraz z zaakceptowanym wnioskiem o dofinansowanie, dokumenty programowe, wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków, regulamin konkursu - są dokumentami regulującymi procedury wydatkowania środków europejskich. Wyjaśnić również trzeba, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia. Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.Urz. UE L 347 z dnia 20 grudnia 2013, z późn. zmianami) - zwanego dalej także jako "rozporządzenie ogólne". Artykuł 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. należy zatem interpretować w powiązaniu z art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego, zgodnie z którym nieprawidłowością jest każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczące stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI (Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne), które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem. Pojęcie nieprawidłowości wiąże się zatem ze szkodą. Poprzez tę szkodę rozumie się nie tylko szkodę rzeczywistą, stanowiącą obiektywnie rzecz biorąc uszczerbek w budżecie Unii Europejskiej, o charakterze wymiernym, ale także szkodę potencjalną. Szkodą w interesach finansowych UE jest finansowanie z funduszy unijnych nieuzasadnionego wydatku, z kolei nieuzasadniony wydatek to taki, który poniesiony został z naruszeniem podstawowych zasad prawa wspólnotowego. W związku z tym, organ nie miał obowiązku ustalenia, że szkoda taka (konkretna wysokość) na pewno wystąpiła, obowiązek organu w tym zakresie ograniczony został do wykazania, że szkoda taka mogła potencjalnie zaistnieć. Szkoda taka zaistnieć może zawsze w sytuacji, gdy dochodzi do np. nie ogłoszenia zamówienia, w wyniku czego zawężony jest krąg oferentów, którzy nie zgłosili swoich ofert, a mogliby zaproponować korzystniejsze warunki finansowe od tych, na których ostatecznie zawarto umowy. Przewidziana konstrukcja prawna stanowi sankcję za niedochowanie przez beneficjenta środków unijnych należytej staranności w realizacji zasad obowiązujących przy wydatkowaniu takich środków. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE (por. wyrok WSA w Gliwicach z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Gl 1013/19). Stwierdzenie przy tym wystąpienia szkody "rzeczywistej" nie ma podstawowego znaczenia (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt II GSK 175/15). Podnieść należy, że w przypadku naruszenia procedur dotyczących zakazu podziału zamówienia w celu obniżenia wartości zamówień cząstkowych czy naruszenia zasady konkurencji poprzez niezastosowanie właściwego trybu ogłoszenia o zamówieniu, zawsze może dojść do ograniczenia kręgu oferentów, w wyniku którego to ograniczenia naruszona zostanie zasada uczciwej i przejrzystej konkurencji. Naruszenia tego rodzaju w oczywisty sposób mogą doprowadzić do niezłożenia ofert przez część oferentów. Oferent poszukujący zamówień w bazie konkurencyjności zapoznaje się przede wszystkim z ogłoszeniem i na jego podstawie podejmuje decyzje o zainteresowaniu danym zamówieniem. W tej sytuacji uzasadnione jest stanowisko organu, że niezachowanie zasad składania zamówień może wyeliminować zawarcie umowy z oferentem, który złożyłby ofertę najkorzystniejszą. Przeciwne działanie nie eliminuje bowiem skutecznie przesłanek odpowiedzialności jakimi są dopuszczenie się nieprawidłowości i możliwość wystąpienia szkody w budżecie środków Unii Europejskiej. Sąd stwierdza, że w realiach sprawy prawidłowo ustalono, że doszło do naruszenia przez beneficjenta procedur w postaci § 19 ust. 1, ust. 2, ust. 4 i ust. 15, oraz § 4 i ust.1, ust. 2 i ust. 4 w związku z § 10 ust. 4 umowy o dofinansowaniu projektu z dnia 28 czerwca 2019.r. (aneksy: nr 1 z 16 września 2021 r., aneks nr 2 z 6 lutego 2023 r.) i podrozdziału 6.5 pkt 8 i 11 oraz sekcji 6.5.2 pkt 2 lit. a Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020. Zauważyć należy, że na podstawie art. 37 ust. 1 z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tj. Dz.U. z 2020, poz. 818 ze zm.) – zwanej też ustawą wdrożeniową, Instytucja Zarządzająca jest zobowiązana do uwzględniania zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów oraz zapewniania przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu. Instytucja Zarządzająca RPO WK-P określa szczegółowe zasady dofinansowania projektu uregulowane w umowie zawieranej pomiędzy beneficjentem, którego projekt został wybrany do dofinansowania, a Instytucją Zarządzającą. Umowa ta określa prawa i obowiązki beneficjenta, w tym zasady zwrotu otrzymanych środków w przypadku nieprawidłowego ich wykorzystania oraz podstawy uznania, że środki są wykorzystywane nienależycie. Zasadnie organ podnosi, że treść takiej umowy nie może zostać ukształtowana w sposób dowolny, gdyż zawierana jest w warunkach związania stron systemem realizacji programu operacyjnego przyjętym przez Instytucję Zarządzającą na podstawie art. 6 ustawy wdrożeniowej. Wzór umowy w rozpatrywanej sprawie był dostępny na stronie internetowej Instytucji Zarządzającej jako załącznik do Zasad składania i wyboru projektów dotyczących udzielania wsparcia na koszty bieżące i animację nr [...], co umożliwiło Stowarzyszeniu zapoznanie się z jej treścią i ciążącymi obowiązkami, a tym samym podjęcie decyzji o przystąpieniu do naboru. W odpowiedzi na nabór nr [...] Strona złożyła [...] kwietnia 2019 r. wniosek o dofinansowanie projektu nr [...] pn. Wsparcie w zakresie kosztów bieżących i animacji D.R. w latach 2019-2022. W wyniku przeprowadzonej oceny formalno-merytorycznej ww. wniosek został oceniony pozytywnie i przyjęty do dofinansowania. W związku z tym w dniu [...] czerwca 2019 r. pomiędzy Województwem Kujawsko-Pomorskim pełniącym funkcję Instytucji Zarządzającej Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Kujawsko-Pomorskiego na lata 2014-2020 a D.R. została zawarta umowa [...] o dofinansowanie projektu pn. Wsparcie w zakresie kosztów bieżących i animacji D.R. w latach 2019-2022. Wskazana umowa zawiera regulacje dotyczące szczegółowych zasad i warunków, na jakich miało być dokonywane przekazywane dofinansowanie, jego wykorzystanie i rozliczanie wydatków kwalifikowalnych poniesionych przez Stronę na realizację projektu, w tym unormowania, które określają m.in. całkowitą wartość realizacji projektu, wydatki kwalifikowalne, okres realizacji projektu, wkład własny Strony, zasady kwalifikowalności wydatków, zabezpieczenie prawidłowej realizacji umowy, a także zasady ponoszenia wydatków zgodnie z przepisami dotyczącymi udzielania zamówień publicznych oraz ponoszenia wydatków zgodnie z zasadą uczciwej konkurencji. Ponadto umowa zawiera regulacje dotyczące kontroli realizacji projektu, skutków prawnych nieprawidłowości przy wykorzystaniu dofinansowania oraz odpowiedzialności Strony za dysponowanie środkami publicznymi. W umowie o dofinansowanie projektu podano, że nakłada ona na Stronę obowiązek zrealizowania i rozliczenia projektu według zasad w niej określonych, których to zasad Strona zobowiązuje się przestrzegać, poddając się ich rygorowi poprzez jej podpisanie. Zgodnie z § 2 ww. umowy nr [...] przyznano Stronie dofinansowanie w łącznej kwocie nieprzekraczającej [...] zł i obejmującej dofinansowanie z Funduszu w kwocie nie większej niż: [...] zł, co stanowiło nie więcej niż 95% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Strona zobowiązała się natomiast do wniesienia wkładu własnego (prywatnego) w kwocie [...] zł, co stanowiło nie mniej niż 5% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych Projektu. W dniu [...] września 2021 r. pomiędzy Województwem Kujawsko-Pomorskim a D.R. został zawarty Aneks nr [...] do ww. Umowy [...] o dofinansowanie projektu [...]. Na jego podstawie zwiększono wartość dofinansowania projektu do kwoty [...]zł i obejmującej dofinansowanie z Funduszu w kwocie nie większej niż: [...] zł, co stanowiło nie więcej niż 95% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych projektu. Jednocześnie Strona zobowiązała się do wniesienia wkładu własnego (prywatnego) w kwocie [...]zł, co stanowiło nie mniej niż 5% kwoty całkowitych wydatków kwalifikowalnych Projektu. Ponadto przedmiotowym aneksem uległy zmianie: § 24 umowy o dofinansowanie oraz załącznik nr 1 i załącznik nr [...] do umowy. W dniu [...] lutego 2023 r., pomiędzy Województwem Kujawsko-Pomorskim a D.R. został zawarty Aneks nr [...] do Umowy [...] o dofinansowanie projektu [...]. Na jego podstawie wprowadzono w komparycji umowy zmianę adresu Strony. Ponadto przedmiotowym aneksem uległy zmianie: § 24 umowy o dofinansowanie oraz załącznik nr 1 i załącznik nr [...] do umowy. W tej sytuacji skarżące Stowarzyszenie obowiązane było do zachowania procedur. W tym kontekście podać należy, że w dokumencie Zasady składania i wyboru projektów dotyczących udzielania wsparcia na koszty bieżące i animację [...] (dalej też: Zasady) wskazano, iż Informacje zawarte w Zasadach wraz z załącznikami (w tym Instrukcją) zawierają wytyczne, którymi wnioskodawca musi się kierować na etapie tworzenia i składania wniosku o dofinansowanie projektu. W związku z powyższym, IZ RPO WK-P będzie wymagała od wnioskodawców stosowania zapisów określonych w niniejszych Zasadach. Dokument wskazał 9 dokumentów programowych i horyzontalnych, w tym Wytyczne w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. oraz 23 inne akty normatywne, nieznajomość których skutkować mogłaby niewłaściwym przygotowaniem projektu, nieprawidłowym wypełnieniem formularza wniosku o dofinansowanie projektu, opracowaniem budżetu itp. Podkreślono, że odpowiedzialność za znajomość podstawowych aktów prawnych związanych z przygotowaniem wniosku o dofinansowanie projektu spoczywa na wnioskodawcy. Zgodnie z § 19 ust. 2 umowy o dofinansowanie Projektu: "Beneficjent zobowiązuje się do udzielania zamówień w ramach Projektu, zgodnie z ustawą Pzp albo zasadą konkurencyjności albo rozeznaniem rynku na warunkach określonych w podrozdziale 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków (...)". Zgodnie z ww. Wytycznymi "w przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, o których mowa w lit. a-e lub h-k, nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo w sposób określony w pkt 3 sekcji 6.5.2 bez zgody właściwej instytucji będącej stroną umowy." Zgodnie z ww. "Wytycznymi (...)" procedur określonych w sekcjach 6.5.1 (rozeznanie rynku) i 6.5.2 (zasada konkurencyjności) nie stosuje się do: "a) zamówień określonych w art. 9-14 Pzp, przy czym udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest nabycie własności lub innych praw do istniejących budynków lub nieruchomości przez podmiot niebędący zamawiającym w rozumieniu Pzp z pominięciem zasady konkurencyjności jest możliwe jedynie w przypadku braku powiązań osobowych i kapitałowych, o których mowa w sekcji 6.5.2 pkt 2 lit. a., tj. w przypadku beneficjenta, który nie jest zamawiającym w rozumieniu Pzp, zamówienia nie mogą być udzielane podmiotom powiązanym z nim osobowo lub kapitałowo, z wyłączeniem zamówień sektorowych, zamówień określonych w podrozdziale 6.5 pkt 7 lit. f lub g oraz przypadków wskazanych poniżej: i. w przypadku celu tematycznego 1 (zgodnie z art. 9 rozporządzenia ogólnego) udzielanie zamówień podmiotom powiązanym jest możliwe za zgodą IZ PO, która również może wyrazić zgodę na udzielenie tego zamówienia z pominięciem zasady konkurencyjności, ii. wyjątkowo w przypadku, w którym umożliwienie podmiotowi powiązanemu wzięcia udziału w postępowaniu jest uzasadnione ze względu na specyfikę projektu lub typ beneficjenta, a wybór wykonawcy będącego podmiotem powiązanym będzie dokonany zgodnie z procedurą opisaną w niniejszym podrozdziale, IZ PO może wyrazić zgodę na wyłączenie zakazu w odniesieniu do danego postępowania przed jego przeprowadzeniem." W treści podrozdziału 2.5 przedmiotowych Zasad określono również zasady udzielania zamówień, zgodnie z którymi zobowiązano Beneficjenta do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w ramach projektu w sposób zapewniający w szczególności zachowanie uczciwej konkurencji i równe traktowanie wykonawców wskazując, iż udzielanie zamówień w ramach projektu następuje zgodnie z: 1) ustawą Pzp - w odniesieniu do beneficjenta będącego podmiotem zobowiązanym zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy Pzp do jej stosowania, 2) zasadą konkurencyjności, 3) rozeznaniem rynku, a szczegółowe informacje dotyczące zasad udzielania zamówień określa podrozdział 6.5 Wytycznych w zakresie kwalifikowalności. W rozdziale V Zasad zaakcentowano, że podstawą zobowiązania wnioskodawcy do realizacji projektu jest umowa o dofinansowanie projektu, której załącznikiem jest zatwierdzony wniosek o dofinansowanie projektu złożony w odpowiedzi na konkurs. Ponadto zgodnie z § 5 ust. 6 Umowy nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. o dofinansowanie projektu, Strona zapoznała się z treścią Wytycznych, o których mowa w § 5 ust. 4 i na podstawie § 5 ust. 7 ww. umowy zobowiązała się do stosowania aktualnie obowiązującej treści Wytycznych przy wydatkowaniu środków przyznanych w ramach projektu, zatem dokument ten ma charakter wiążący. Dodatkowo, zgodnie z zapisami punktu 1 Podrozdziału 6.5 Wytycznych beneficjent zobowiązany jest do przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia o wartości szacunkowej przekraczającej 50 tys. PLN netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT) w sposób zapewniający przejrzystość oraz zachowanie uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców. Spełnienie powyższych wymogów następuje w drodze zastosowania PZP albo zasady konkurencyjności. Jednocześnie stosownie do zapisów punktu 7 lit. a Podrozdziału 6.5 Wytycznych, ww. procedur nie stosuje się do zamówień określonych w art. 9-14 Pzp, przy czym udzielenie zamówienia, którego przedmiotem jest nabycie własności lub innych praw do istniejących budynków lub nieruchomości przez podmiot niebędący zamawiającym w rozumieniu Pzp z pominięciem zasady konkurencyjności jest możliwe jedynie w przypadku braku powiązań osobowych i kapitałowych, o których mowa w sekcji 6.5.2 pkt 2 lit. a oraz do zamówień określonych w art. 4d Pzp. Zgodnie z Wytycznymi (6 Rozdział, Podrozdział 6.5, pkt 11) podstawą ustalenia wartości zamówienia jest całkowite szacunkowe wynagrodzenie wykonawcy, bez podatku od towarów i usług, ustalone z należytą starannością, z uwzględnieniem ewentualnych zamówień, o których mowa w pkt 8 lit. h. Szacowanie jest dokumentowane w sposób zapewniający właściwą ścieżkę audytu. Zabronione jest zaniżanie wartości szacunkowej zamówienia lub jego podział skutkujący zaniżeniem jego wartości szacunkowej, przy czym ustalając wartość zamówienia należy wziąć pod uwagę konieczność łącznego spełnienia następujących przesłanek: a) usługi, dostawy oraz roboty budowlane są tożsame rodzajowo lub funkcjonalnie, b) możliwe jest udzielenie zamówienia w tym samym czasie, c) możliwe jest wykonanie zamówienia przez jednego wykonawcę. W przypadku udzielania zamówienia w częściach (z określonych względów ekonomicznych, organizacyjnych, celowościowych), wartość zamówienia ustala się jako łączną wartość poszczególnych jego części. Wartość szacunkowa zamówienia jest wartością netto, tj. bez podatku od towarów i usług (VAT). Wskazane przesłanki należy interpretować zgodnie z wykładnią przepisów Pzp dotyczących szacowania wartości zamówienia. Przenosząc powyższe regulacje na grunt niniejszej sprawy podać należy, że na podstawie przedstawionej przez Stronę dokumentacji dotyczącej najmu lokalu organ stwierdził, że zostały zawarte 3 umowy: 1) umowa najmu zawarta w dniu [...].06.2018 r. z R. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A. A. i D. P. P. S. G. R. K. z siedzibą w B.; 2) umowa najmu lokalu zawarta w dniu [...].07.2020 r. z W. z siedzibą w B., 3) umowa najmu lokalu zawarta w dniu [...].04.2021 r. z A. Sp. z o. o. Mając powyższe na uwadze należy rozważyć, czy w przypadku najmu lokalu przeznaczonego na biuro projektu, zachodziła przesłanka wyłączająca stosowanie zasady konkurencyjności, jak podnosi Strona. Zdaniem tut. Sądu zasadnie organ dokonał oceny tych trzech umów pod kątem braku podstaw do traktowania ich jako odrębne projekty, jak żądała tego strona. W tym kontekście słusznie organ posłużył się takimi kryteriami jak podobieństwo przedmiotowe i funkcjonalne zamówienia (kryterium to powinno prowadzić do wyodrębnienia nie tylko zbliżonych przedmiotowo zamówień, ale także zamówień, które mimo braku przedmiotowego podobieństwa tworzą funkcjonalną całość), tożsamość czasowa zamówienia (możliwe udzielenie zamówienia w tym samym czasie, ewentualnie możliwość realizacji zamówienia w tym samym czasie) i możliwość wykonania zamówienia przez jednego wykonawcę (tożsamość podmiotowa). Odrębne zamówienia wystąpią w sytuacji, gdy przedmiot zamówienia ma inne przeznaczenie. Natomiast, gdy udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie oraz istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy, wówczas należy uznać, że mamy do czynienia z jednym zamówieniem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2019 r. sygn. I GSK 367/18). Jeżeli przedmioty zamówienia mają takie same lub podobne przeznaczenie i nabywane są w celu realizacji z góry przyjętego założenia, to można mówić o tożsamości rodzaju zamówienia. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z dnia 29 maja 2013 r. w sprawie T-384/10, Trybunał jednoznacznie wskazał, że jeżeli poszczególne części zamówienia pełnią tę samą rolę gospodarczą lub techniczną należy łącznie szacować wartość zamówienia i stosować w postępowaniu odpowiednie przepisy. Trybunał wskazał, że wystarczy, by roboty te pełniły albo tę samą rolę gospodarczą albo tę samą rolę techniczną. Stwierdzenie tożsamości gospodarczej i tożsamości technicznej ma więc charakter alternatywny, a nie kumulatywny. Rację ma organ, że mimo, iż wnioski Trybunału odnoszą się do robót budowlanych, to są także adekwatne do wynajmu lokalu. Faktem jest, że w przedmiotowej sprawie Strona zawarła umowy z różnymi podmiotami, jednak wszystkie dotyczyły najmu powierzchni biurowych wykorzystywanych w tym samym celu, zatem bezsprzecznie kryterium dotyczące podobieństwa przedmiotowego i funkcjonalnego zostało spełnione. Ponadto umowa najmu lokalu była projektowana już na etapie wniosku o dofinansowanie, a jej czas wykonania był z góry zaplanowany i określony, zatem Stowarzyszenie posiadało wiedzę na temat perspektywy czasowej realizacji zamówienia, zatem wystąpiła także tożsamość czasowa. Organ zasadnie także wykazał w decyzji, że nawet pobieżna analiza rynku nieruchomości wskazuje iż w obrocie gospodarczym funkcjonują podmioty oferujące wynajem powierzchni biurowych. Wobec powyższego na akceptację zasługuje stanowisko Organu, że spełnione zostały wszystkie kryteria wskazujące na konieczność zsumowania wartości wydatków poniesionych w ramach wszystkich trzech umów najmu lokalu (por. wyrok WSA w Krakowie z 28 lutego 2018 r. I SA/Kr 15/18). Jeżeli udzielane zamówienia mają to samo przeznaczenie, te same komponenty i istnieje możliwość ich uzyskania u jednego wykonawcy, to mamy do czynienia z jednym zamówieniem i należało rozważyć taki sposób wyłaniania wykonawcy przedmiotu zamówienia, który nie naruszy zasad konkurencyjności i przejrzystości. Nie budzi wątpliwości, że w sprawie mamy do czynienia z jednym wnioskiem, jedna umową, która była aneksowana. Wypłata była dokonywana w trzech transzach. W związku z tym nie było podstaw do przyjęcia, że mamy do czynienia z trzema projektami, co wiązałby się z ustalaniem odrębnie wartości dofinansowania do każdej umowy najmu, która wynosiłaby (do każdej z umów) poniżej [...] zł. Wbrew twierdzeniom skargi spełnione zostały wszystkie kryteria wskazujące na konieczność zsumowania wartości wydatków poniesionych w ramach najmu lokalu wszystkich trzech umów, bowiem nie mamy do czynienia z odrębnymi projektami, zadaniami. Zatem brak było podstaw do dzielenia przedmiotu zamówienia. Zauważyć należy, że okres realizacji projektu ustalony został pierwotnie od dnia [...] kwietnia 2019 r. do dnia [...] czerwca 2022 r., następnie zmieniony na okres od [...] kwietnia 2019 r. do [...] września 2022 r. Dofinansowanie, stosownie do § 8 umowy, było przekazywane transzami. Należy mieć na uwadze, że zgodnie z zatwierdzonym wnioskiem o dofinansowanie projektu, Strona założyła koszty utrzymania/najmu biura wraz z mediami na poziomie [...] zł brutto, [...] zł netto, przy stawce VAT 23% (w latach 2019 - 2021 miesięczne koszty szacowane na około [...] zł, a w 2022 r. na około [...] zł). Dane te dotyczące terminu i kosztów najmu wraz z mediami wynikają z wniosku o dofinansowanie - s. 3 i 17. Organ przedstawił ich analizę na s. 24 zaskarżonej decyzji, a wyliczenia te zasługują na aprobatę. Za niekwalifikowalne uznano wydatki dotyczące ww. usługi w wysokości [...] zł (w całości poniesione z dofinansowania). Ponadto z umów zawieranych z Wynajmującymi wynika, że czynsz obejmował także koszt mediów. Okoliczność natomiast przedłużenia czasu obowiązywania umowy nie ma znaczenia dla sprawy, ponieważ ocenę zasady konkurencyjności organ odnosił do wartości i czasu trwania umowy wskazanych w pierwotnym wniosku, co wynika z wyżej podanych kwot. Wobec wykazania, że nie można traktować ww. trzech umów jako oddzielnych zamówień, kolejną przesłanką orzeczenia o zwrocie było wykazanie przez organ istnienia powiązań osobowych lub kapitałowych. W tym miejscu podkreślenia wymaga, że Wytyczne wprost określają, iż zasady konkurencyjności nie stosuje się m.in. do udzielania zamówień, których przedmiotem jest nabycie własności lub innych praw do istniejących budynków lub nieruchomości, jednak pominięcie zasady konkurencyjności jest możliwe w przypadku braku powiązań osobowych i kapitałowych (w celu uniknięcia konfliktu interesów). Tym samym, Strona przy udzielaniu zamówienia na najem nieruchomości w ramach projektu mogła pominąć zasadę konkurencyjności, o ile nie byłaby powiązana z poszczególnymi wykonawcami/wynajmującymi osobowo lub kapitałowo. W tym kontekście zasadnie organ wskazuje na następujące okoliczności w odniesieniu do poszczególnych umów, a mianowicie: 1) Umowa najmu zawarta w dniu [...] czerwca 2018 r. z R. K. prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą A. A. i D. P. P. S. G. R. K. z siedzibą w B.. W tym zakresie ustalono, że R. K. dysponował pomieszczeniami biurowymi w budynku przy ul. [...] w B. na mocy umowy użyczenia, tj. umowy nieodpłatnej, zawartej z P. - Oddział w B. (jak wynika z załączonej przez Stronę umowy - właścicielem lokalu). Zgodnie z danymi w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) G. G. w P. - Oddział w B. w okresie od [...] lipca 2010 r. do [...] lipca 2015 r. pełnił funkcję C. Zarządu, ponadto od [...] lipca 2015 r. pełni nieprzerwanie funkcję Prezesa Zarządu. Z kolei w Stowarzyszeniu B. [...] "D. R." zgodnie z KRS, G. G. pełnił funkcję: Prezesa Zarządu (w okresie od [...] grudnia 2015 r. do [...] lipca 2020 r.), członka zarządu (w okresie od [...] lipca 2020 r. do [...] listopada 2022 r.), a od [...] listopada 2022 r. pełni nieprzerwanie funkcję Wiceprezesa Zarządu. Zgodnie z danymi z KRS, Stowarzyszenie B. [...] "D. R." miało swoją siedzibę przy ulicy [...] w B. w okresie od [...] grudnia 2015 r. do [...] lipca 2020 r. W związku z powyższym zasadnie Organ stwierdził, że w dniu podpisania ww. Strona posiadała siedzibę pod tym właśnie adresem. Rację ma organ, że wprawdzie przedmiotowa umowa najmu nie wskazuje na bezpośrednie powiązania osobowe pomiędzy Stroną a R. K., jednak istotna jest dokumentacja przedstawiona przez Stronę. I tak oświadczenie R. K. z dnia [...] czerwca 2018 r. oraz umowa użyczenia lokalu nr [...] z [...] maja 2018 r., będące załącznikiem do przedmiotowej umowy najmu lokalu, wskazują na powiązanie osobowe Strony z [...] T. E. - Oddział w B.. Otóż G. G. był Prezesem Zarządu [...] T. E. - Oddział w B., które podpisało umowę użyczenia lokalu przy ul. [...] w B. w dniu [...] maja 2018 r. jako użyczający z A. A. i D. P. P. S. G. R. K., a także Prezesem Zarządu D.R., które podpisało umowę najmu przedmiotowego lokalu jako najemca z A. A. i D. P. P. S. G. R. K.. Wobec tych powiązań osobowych (fakt podpisania obu umów bez udziału R. G. nie stanowi o ich braku) rację ma organ odwoławczy, że nie ma racjonalnych powodów, dla których najem lokalu przez D.R. poprzedziło użyczenie tego lokalu od [...] T. E. - Oddział w B.. R. G., pełniący funkcję Prezesa Zarządu w obu Stowarzyszeniach miał pełną wiedzę, że przedmiotowy lokal jest potrzebny D.R. na biuro projektu i tym samym do realizacji projektu (osobiście uczestniczył w procesie negocjacji do wniosku, podpisał ostateczne stanowisko negocjacyjne oraz umowę o dofinansowanie projektu). Gdyby przedmiotowe umowy miały charakter rynkowy, wówczas niewątpliwie P. zawarłoby umowę użyczenia bezpośrednio ze D.R. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11 lutego 2025 r., sygn. I SA/Rz 602/24). Natomiast przez zawarcie przez Stronę umowy najmu z A. A. i D. P. P. S. G. R. K., tj. z podmiotem, który użytkował przedmiotowy lokal w ramach umowy nieodpłatnej, nastąpiło zawyżenie wydatków rozliczanych w ramach projektu. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że organy słusznie kwestionują zawarcie umowy najmu lokalu, z podmiotem, który stał się ich dysponentem na podstawie bezpłatnej umowy użyczenia lub umowy przewidującej symboliczna stawkę opłaty. Organy trafnie wskazują na brak przeciwwskazań do tego, aby skarżąca sama podjęła rozmowy z dysponentem lokalu, udostępniającym go za darmo lub za symboliczną opłatą. Poniesienie w tej sytuacji kosztów wynajmu lokali od podmiotów, które uzyskały prawo do korzystania z nich, zamiast od właścicieli (pierwszych dysponentów) lokali, niewątpliwie jest narażeniem budżetu unijnego na szkodę. Organy zasadnie stwierdzają, że w takich okolicznościach strona skarżąca mogła zawrzeć umowę, na podstawie której dysponowałaby lokalami za darmo lub za symboliczną opłatą. Zawarcia takich umów prawidłowo zostaje przez organ ocenione, jako narażające budżet unijny na szkodę (zob. wyrok WSA w Gdańsku z 16 listopada 2022 r., sygn. III SA/Gd 1162/21). Zdaniem tut. Sądu, w tej sytuacji nie narusza prawa ustalenie organu, że w ramach umowy z dnia [...] czerwca 2018 r. zachodzi powiązanie wypełniające definicję sekcji 6.5.2 pkt 3 Wytycznych, a dodatkowo wydatkom pochodzącym z umowy zawartej z podmiotem, który był dysponentem lokalu na podstawie umowy użyczenia, nie można przypisać racjonalności. W związku z tym słuszne jest stanowisko organu, że wydatki dotyczące najmu lokalu na podstawie tej umowy są niekwalifikowalne w ramach przedmiotowego projektu. 2) W przypadku drugiej umowy najmu lokalu organ ustalił, że została zawarta w dniu [...] lipca 2020 r. pomiędzy wynajmującym, tj. W. z siedzibą w B., reprezentowaną przez Kanclerza W. F. S., a D.R. reprezentowanym przez Zarząd: M. B. (wiceprezesa Zarządu) i G. G. (członka Zarządu). Przedmiotem najmu były 2 pomieszczenia położone w B. przy ul. [...]. Wynajęte pomieszczenia były przeznaczone na prowadzenie działalności statutowej Stowarzyszenia. Na podstawie Krajowego Rejestru Sądowego ustalono, że F. S. wchodził w skład organu nadzoru, tj. komisji rewizyjnej w D.R. w okresie od [...] lipca 2020 r. do [...] sierpnia 2022 r. Natomiast z Uchwały nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r. Zwyczajnego Walnego Zebrania C. D.R. w sprawie wyboru członków Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia wynika, iż F. S. pełnił funkcję członka Komisji Rewizyjnej Stowarzyszenia od dnia wejścia w życie uchwały, tj. od dnia [...] lipca 2020 r., a rezygnację ze stanowiska Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej złożył w dniu [...] czerwca 2022 r. Strona podniosła natomiast, że komisja rewizyjna jako kolegialny organ nadzoru ukonstytuowała się prawnie (zgodnie z regulaminem) dopiero we wrześniu 2020 r. Tymczasem organ odwoławczy ustalił, że zgodnie z rozdziałem IV, § 14 przedłożonego Statutu, Władzami Stowarzyszenia są: 1. Walne Zebranie C.; 2. Zarząd; 3 Rada; 4. Komisja Rewizyjna. Natomiast zapisy § 2 Regulaminu Funkcjonowania Komisji Rewizyjnej D.R. wskazują, że Komisja Rewizyjna [...] składa się od 3 do 5 członków [...] wybranych w tajnym głosowaniu na WZC (Walnym Zebraniu C.) (§ 2 ust. 1) oraz członkowie Komisji Rewizyjnej wybierają w jawnym głosowaniu przewodniczącego, wiceprzewodniczącego oraz sekretarza (§ 2 ust. 3). Regulamin nie wskazuje, że Komisja Rewizyjna konstytuuje się z chwilą wybrania przewodniczącego, wiceprzewodniczącego oraz sekretarza czy też od pierwszego posiedzenia. F. S. został wybrany zgodnie ze Statutem D.R. w dniu [...] lipca 2020 r. na Walnym Zebraniu C. na członka Komisji Rewizyjnej, co zostało potwierdzone stosowną uchwałą nr [...] z tego samego dnia, która weszła w życie z dniem jej uchwalenia, tj. z dniem [...] lipca 2020 r. Mając to na uwadze, organ odwoławczy zasadnie stwierdził, że F. S. pełnił mandat członka komisji rewizyjnej D.R. od dnia wyboru jego osoby przez Walne Zebranie C., tj. od [...] lipca 2020 r. do dnia jego pisemnej rezygnacji z [...] czerwca 2022 r., a tym samym był członkiem statutowych władz Stowarzyszenia i co za tym idzie, wpisuje się w definicję zawartą w sekcji 6.5.2 pkt 3 lit. a-d Wytycznych. Jeżeli chodzi o podnoszone przez Stronę wątpliwości, co do umocowania Kanclerza F. S. do podpisania umowy najmu, to Organ zasadnie podkreśla, iż nie jest władny do badania stosunków cywilnoprawnych czy też gospodarczych łączących Stronę z innymi podmiotami pod kątem przekroczenia bądź nie przekroczenia przez osoby podpisujące umowy zakresu reprezentacji. [...] jednak odnośnie do Kanclerza W. , to prawidłowo organ powołuje się na § 34 Statutu tej Szkoły, na podstawie którego organami jednoosobowymi Uczelni są: Rektor, Prezydent i Kanclerz. Ponadto § 37 Statutu stanowi, że Kanclerz jest organem odpowiedzialnym za rozwój i zarządzanie Uczelnią, w tym politykę finansową. Zgodnie z ust. 3 pkt 9 tego paragrafu do kompetencji Kanclerza należy podejmowanie decyzji dotyczących mienia i gospodarki Uczelni w zakresie zwykłego zarządu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2020 r. sygn. akt VIII SA/Wa 82/20). W konsekwencji powyższego uprawnione jest stanowisko organu, że doszło do naruszenia Wytycznych w sekcji 6.5.2. pkt 3 lit. c, zgodnie z którym przez powiązania kapitałowe lub osobowe rozumie się wzajemne powiązania między beneficjentem lub osobami upoważnionymi do zaciągania zobowiązań w imieniu beneficjenta lub osobami wykonującymi w imieniu beneficjenta czynności związane z przeprowadzeniem procedury wyboru wykonawcy a wykonawcą, polegające w szczególności na pełnieniu funkcji członka organu nadzorczego lub zarządzającego, prokurenta, pełnomocnika. 3) Umowa najmu lokalu z [...] kwietnia 2021 r. została zawarta przez skarżące Stowarzyszenie z A. Sp. z o. o. Wprawdzie strona skarżąca nie kwestionuje powiązań z tym podmiotem, jednak dla porządku podać należy, że na podstawie danych w KRS ustalono, iż M. M. od [...].01.2020 r. pełnił funkcję Prezesa zarządu w spółce A. i Sp. z o. o. Ponadto M. M. pełnił funkcję Prezesa zarządu w Stowarzyszeniu B. [...] "D. R." zgodnie z KRS od dnia [...].07.2020 r. do [...].08.2022 r. (według uchwały nr [...] z [...].07.2020 r. - od [...].07.2020 r. do dnia rezygnacji ze stanowiska Prezesa zarządu z dniem [...].06.2022 r.). W związku z tym zasadne jest stanowisko organu, że spółka A. Sp. z o. o. była na dzień podpisania wskazanej umowy powiązana osobowo ze Stroną, tj. Stowarzyszeniem B. [...] "D. R.". Stąd wydatki dotyczące najmu lokalu na podstawie umowy z dnia [...] kwietnia 2021 r. są niekwalifikowalne w ramach przedmiotowego Projektu. Zdaniem tut. Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 60 pkt 6 i art. 67 u.f.p. Przepis art. 67 u.f.p. stanowi m.in., że do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Wbrew stanowisku zawartemu w skardze, organy właściwie oceniły przedstawiony w sprawie materiał dowodowy, poprzedziły wydanie zaskarżonych decyzji wszechstronnym i szczegółowym badaniem materiału dowodowego, co znalazło swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Sąd nie podziela również zarzutów opisanych w pkt 1 lit. h skargi. Kwestia prowadzenia czynności kontrolnych została skarżącemu Stowarzyszeniu trafnie wyjaśniona na str. 44-45 uzasadnienia decyzji. Organ prawidłowo wykazał, że sama kontrola jak i czynności pokontrolne jakimi było sporządzenie i wysłanie informacji pokontrolnych zostało przeprowadzone w okresie obowiązywania upoważnienia do przeprowadzenia kontroli (data wygaśnięcia upoważnienia [...] czerwiec 2024, data wysłania do skarżącego informacji pokontrolnej – [...] stycznia 2024 r.). Dalsze natomiast postępowanie nie wymagało upoważnienia do kontroli. Podsumowując – w ocenie Sądu - słusznie wskazały organy, że strona naruszyła postanowienia Umowy o dofinansowanie projektu i ww. Wytyczne – czyli w zakresie obowiązku przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w drodze zastosowania zasady konkurencyjności. Naruszenia te stanowią nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 rozporządzenia nr 1303/2013. Zatem niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., gdyż doszło do wykorzystania środków z naruszeniem procedur. W ocenie Sądu, naruszenie zarówno Wytycznych, jak i postanowień umowy stanowi naruszenie obowiązujących przy wydatkowaniu środków projektowych procedur, o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p. i w konsekwencji stanowi podstawę do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. W tej sytuacji, wobec prawidłowo dokonanych przez organy ustaleń dotyczących okoliczności faktycznych oraz ich oceny prawnej w świetle znajdujących zastosowanie przepisów europejskiego oraz krajowego prawa materialnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako niezasadną. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 4 sierpnia 2025
- Symbol z opisem
- 6559
- Hasła tematyczne
- Administracyjne postępowanie Finanse publiczne Środki unijne
- Skarżony organ
- Zarząd Województwa
- Sędziowie
- Halina Adamczewska-Wasilewicz /sprawozdawca/ Mirella Łent /przewodniczący/ Urszula Wiśniewska
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
art. 6, art.7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80 · Dz.U. 2022 poz. 2000
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
art. 207 ust. 1 pkt 2, art. 184 ust. 1 · Dz.U. 2024 poz. 1530
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny