I OZ 8/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.I. i J.W.-L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 175/23 w sprawie ze skargi J.I. i J.W.-L. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia 31 października 2022 r. nr NG-O.025.103.2022.JK w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z 17 października 2023 r. sygn. akt VII SA/Wa 175/23 (dalej postanowienie z 17 października 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J.I. i J.W.-L. (dalej skarżące) na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 września 2023 r. VII SA/Wa 175/23 (dalej postanowienie z 6 września 2023 r.) o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 maja 2023 r. VII SA/Wa 175/23. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowienie z 6 września 2023 r. zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i wymogach, które winno spełniać zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, m.in., że powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Zażalenie na to postanowienie zostało podpisane osobiście przez skarżące - z pominięciem przymusu adwokacko-radcowskiego. Z treści zażalenia nie wynika, że przy konstruowaniu tego środka zaskarżenia brał udział uprawniony, fachowy podmiot, a więc wskazany z imienia i nazwiska pełnomocnik należący do kategorii osób wymienionych w art. 194 § 4 i art. 175 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634, zm. poz. 1705, dalej ppsa) albo osoba wymieniona w art. 175 § 2 ppsa (k. 67, 91-104, 128-130 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 17 października 2023 r. złożyły skarżące, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego zmianę. Uzasadniając swoje stanowisko, J.I. wskazała, że zażalenie [na postanowienie] o odrzuceniu skargi kasacyjnej napisała osobiście. Skarga kasacyjna i zażalenia nie mogą być napisane przez adwokata lub radcę prawnego, ponieważ Sąd I instancji "dopuścił się wielkiego przestępstwa". Jej zdaniem, Sąd nie może wymagać, by skarga kasacyjna i zażalenia były pisane przez prawników, bo "prawnik nie ocenia prawnika" (k. 136-140 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinien sporządzić adwokat lub radca prawny. Powyższego wymogu nie stosuje się, jeżeli takie zażalenie sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka [...] (art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 ppsa). Niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej czyni wniesienie takiego zażalenia niedopuszczalnym z innych przyczyn w rozumieniu art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ppsa. Obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 ppsa ma charakter bezwzględny i nie może podlegać wyłączeniu z uwagi na jakiekolwiek szczególne okoliczności występujące po stronie strony skarżącej. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, niezachowanie przymusu adwokacko-radcowskiego w odniesieniu do zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, o którym stanowi art. 194 § 4 ppsa, stanowi brak niepodlegający uzupełnieniu w trybie art. 49 ppsa (postanowienia NSA z: 20.3.2012 r. I OZ 169/12; 2.10.2012 r. II OZ 832/12; 19.7. 2019 r. I OZ 683/19; 22.2.2022 r. III OZ 80/22; 8.4. 2022 r. I OZ 106/22; 25.1.2023 r. I OZ 5/23; 13.7.2023 r. I OZ 272/23; 17.1.2024 r. I OZ 645/23, cbosa). W niniejszej sprawie skarżące wniosły sporządzone osobiście zażalenie na postanowienie z dnia 6 września 2023 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej od wyroku z 17 maja 2023 r. VII SA/Wa 175/23 - co potwierdziły wprost w uzasadnieniu zażalenia na postanowienie z 17 października 2023 r. Skarga kasacyjna została odrzucona z uwagi na niedochowanie przez skarżące przymusu adwokacko-radcowskiego. W punkcie 5 pisma przewodniego z 7 września 2023 r., wraz z którym doręczono skarżącym odpis postanowienia z 6 września 2023 r., zawarto klarowne pouczenie, że zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego [...] do takiego rodzaju zażalenia należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa (k. 114-115 akt sądowych). Pouczenie było prawidłowe. Z akt sprawy nie wynika, by skarżące należały do kręgu podmiotów uprawnionych, na podstawie art. 194 § 4 lub 175 § 2 i 3 ppsa, do sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej. W tej sytuacji Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zażalenie na postanowienie z 6 września 2023 r. należało odrzucić jako uchybiające wymogowi określonemu w art. 194 § 4 ppsa. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że Sąd nie może wymagać, by skarga kasacyjna i zażalenia były pisane przez prawników, bo prawnik nie może oceniać prawnika, dodać należy, że to nie Sąd wymaga, by skarga kasacyjna, jak i zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej były sporządzone przez profesjonalistę, lecz ustawa - art. 194 § 4 w zw. z art. 175 § 2 i 3 ppsa. Uwagi skarżących odnośnie do zarzucanego Sądowi "przestępnego" zachowania podczas rozprawy 17 maja 2023 r. nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zarzuty zażalenia nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.