I OZ 636/22

Dnia 18 stycznia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 674/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu odebranych zwierząt postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r., po rozpoznaniu wniosku J. B., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2022 r. Nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu odebranych zwierząt. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji zawarty w skardze nie zasługiwał na uwzględnienie. Skarżący – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – nie wykazał bowiem, aby w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Pełnomocnik skarżącego nie przedstawił żadnych informacji dotyczących aktualnego i rzeczywistego majątku, innych wierzytelności i zobowiązań skarżącego, a zatem informacji, które pozwoliłyby ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji doprowadzi do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie miał zatem możliwości ustalenia, w jaki sposób uiszczenie sporych kosztów, wpłynie na jego sytuację finansową. Tymczasem dla oceny, czy rzeczywiście w stanie faktycznym sprawy może dojść do takich sytuacji, konieczne jest odniesienie kwoty, której dotyczy decyzja, do stanu majątkowego skarżącego. Sąd wskazał ponadto, że rozpatrując przedmiotowy wniosek, wziął też pod uwagę, iż w ramach niniejszego postępowania przyznano skarżącemu prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Sąd podkreślił jednak, że trudna sytuacja finansowa strony uzasadniająca przyznanie prawa pomocy, nie może sama w sobie świadczyć o spełnieniu przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy, a postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji to bowiem dwa odrębne postępowania, w których sąd rozstrzyga na podstawie innych przesłanek. Zatem ogólnikowy wniosek, pozbawiony uzasadnienia i stosownych dowodów, nie może stanowić podstawy do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Końcowo Sąd wyjaśnił, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu sąd nie może badać legalności tego aktu, jak również brać pod uwagę ewentualnej możliwości jego późniejszego uchylenia. Subiektywne więc przeświadczenie wnioskodawcy jakoby zaskarżone rozstrzygnięcie było merytorycznie niesłuszne i naruszało prawo, również nie stanowi przesłanki do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 61 p.p.s.a. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J. B. podnosząc zarzut naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewstrzymanie wykonalności przedmiotowej decyzji, w sytuacji, gdy Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy, zaś wykonanie przedmiotowej decyzji polega na uiszczeniu znacznej kwoty pieniężnej, co stanowi o niekonsekwencji działania Sądu. Mając na uwadze powyższe, żalący się wnosił o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasadzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów udzielonej pomocy prawnej w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W niniejszej sprawie skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 24 czerwca 2022 r. w przedmiocie obciążenia kosztami utrzymania, opieki, konieczności leczenia i transportu odebranych zwierząt. Wniosek ten nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia, co – jak słusznie stwierdził Sąd Wojewódzki - uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżący wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadnił, to nie może oczekiwać, że sąd udzieli mu ochrony tymczasowej. Oceny tej nie podważają twierdzenia zawarte w zażaleniu. Zgodzić się bowiem należy z Sądem I instancji, że okoliczność, iż postanowieniem z 26 lipca 2022 r., przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata nie ma istotnego znaczenia dla oceny zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie są bowiem przesłankami tożsamymi z tymi przewidzianymi w ramach przyznania prawa pomocy. Ustawodawca regulując instytucję wskazaną w art. 61 § 3 p.p.s.a. posłużył się bowiem odmiennymi kryteriami ocennymi niż tymi przewidzianymi dla instytucji przyznania prawa pomocy, co wprost wynika z treści przepisów regulujących obie instytucje procesowe. Trudna sytuacja materialna skarżącego może mieć wpływ na przyznanie prawa pomocy, nie jest jednak wystarczającą okolicznością do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Poza sporem natomiast pozostaje okoliczność, iż skarżący nie przedstawił we wniosku żadnej argumentacji w celu wykazania przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie wykazał bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika orzeka wojewódzki sąd administracyjny (art. 254 p.p.s.a.).