I OZ 612/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 517/14 o odmowie przywrócenia S. B. terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia [...] marca 2014r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Ol 517/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odmówił S. B. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie z dnia 10 marca 2014 r. w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż w skardze złożonej na powyższą decyzję skarżący wniósł jednocześnie o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wskazał, że przesyłka zawierająca decyzję została podjęta w dniu 18 marca 2014 r. przez jego żonę, która przekazała mu tę korespondencję dnia następnego. Wobec tego liczył termin na wniesienie skargi od dnia 19 marca 2014 r. Skarżący argumentował, powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, że domniemanie doręczenia pisma w sposób określony w art. 43 k.p.a może zostać obalone, jeśli adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia, pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. W załączeniu skarżący przedłożył oświadczenie żony S. S.-B., w którym potwierdziła, że w dniu 18 marca 2014r. z powodu nieobecności męża odebrała list polecony do niego adresowany. List ten przekazała mężowi w dniu 19 marca 2014 r., gdy wrócił do domu z wyjazdu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając złożony wniosek uznał, że uchybienie przez skarżącego terminowi do złożenia skargi nie było przez niego niezawinione. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Olsztynie wynika, że przesyłka doręczona została listem poleconym w dniu 18 marca 2014 r., do rąk adresata S. B. Przy czym czytelny podpis tam widniejący różni się zasadniczo od podpisu skarżącego złożonego na odwołaniu czy skardze. W związku z tym nie można przyjąć, że przesyłka została doręczona skarżącemu osobiście. Strona wyjaśniła, przedkładając także oświadczenie żony, że przesyłkę podjęła żona i przekazała mu ją następnego dnia rano, tj. 19 marca 2014 r. Skarżący sam przyznał, że decyzja doręczona została zgodnie z art. 43 k.p.a., poprzez doręczenie zastępcze do rąk jego żony, która niezwłocznie przekazała mu przesyłkę. Skarżący świadomy jest również, co wynika z argumentacji wniosku, że skutek doręczenia nastąpił w dniu podjęcia przesyłki przez żonę, tj. w dniu 18 marca 2014r., a nie w dniu przekazania mu pisma. W innym przypadku doszłoby do niedopuszczalnego przedłużenia wyznaczonego przez ustawodawcę 30-dniowego terminu do wniesienia skargi. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten mówi o doręczeniu rozstrzygnięcia skarżącemu, gdyż zasadą jest, stosownie do art. 42 § 1-3 k.p.a., że pisma należy doręczyć bezpośrednio stronie. W przypadku niemożności doręczenia właściwego ustawodawca ustanowił subsydiarnie instytucję doręczenia zastępczego, która rodzi domniemanie prawne, że pismo doręczone zostało adresatowi decyzji w oznaczonym miejscu i czasie, w którym przesyłka została podjęta. Domniemanie to powstaje jedynie wówczas, gdy pewny jest fakt, iż pismo to zostało doręczone jednej z osób wymienionych w przepisie art. 43 k.p.a. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że pomimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Do takich przyczyn można m.in. zaliczyć takie okoliczności, jak niewywiązanie się dorosłego domownika z przyjętego zobowiązania doręczenia pisma adresatowi, pozostawanie adresata przez dłuższy czas w podróży poza miejscem zamieszkania. Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych okoliczności nie zaistniała. Wbrew przekonaniu skarżącego okoliczność, że żona przekazała mu przesyłkę następnego dnia nie uzasadnia przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W niniejszej sprawie 30-dniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 19 marca 2014r., t.j. w dniu, w którym zgodnie z oświadczeniem strony przekazana mu została decyzja i zakończył bieg w dniu 17 kwietnia 2014 r. Skarżący zatem miał praktycznie 30 dni na sporządzenie i wniesienie skargi. W terminie tym mógł tak zorganizować swoją działalność, aby możliwe było zachowanie terminu do wniesienia skargi. W rozpatrywanym wniosku strona nie zasygnalizowała żadnych przeszkód, które uniemożliwiły jej wniesienie skargi do dnia 17 kwietnia 2014 r. Natomiast dla skutecznego żądania przywrócenia terminu do wniesienia skargi istotne było wykazanie przez skarżącego, że w jego przypadku zaistniały przeszkody w dochowaniu ustawowego terminu we wskazanym wyżej okresie (19 marzec -17 kwiecień b.r.), a ponadto, że były one nagłe, niespodziewane i niemożliwe do przezwyciężenia. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez niego. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S. B., wnosząc o jego uchylenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego zwłoka żony w przekazaniu skarżącemu przesyłki zawierającej decyzję stanowi przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do brzmienia art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej "p.p.s.a." jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Oznacza to, że przywrócenie terminu może nastąpić wtedy, gdy strona uprawdopodobni okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Sąd przy tym powinien brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można zatem mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., V S.A. 793/02). W warunkach niniejszej sprawy nie można mówić, że strona składająca wniosek o przywrócenie terminu, uprawdopodobniła brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Fakty podane w tym wniosku, w żadnym wypadku, nie mogą świadczyć o braku winy strony, gdyż nie są to okoliczności, którym można przypisać charakter przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że zwłoka jego żony w przekazaniu przesyłki stanowi przyczynę usprawiedliwiającą uchybienie terminu do złożenia skargi. Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 43 zdanie pierwsze k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zastępcze formy doręczenia pism przewidziane w art. 43 i art. 44 k.p.a. rodzą domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Ciężar obalenia domniemania spoczywa na stronie. Obalenie domniemania o doręczeniu pisma rodzi prawo do przywrócenia stronie terminu do dokonania określonej czynności prawnej. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca, bowiem sprawie skarżący nie kwestionuje doręczenia zaskarżonej decyzji w trybie art. 43 k.p.a. A zatem, skoro zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w trybie art. 43 k.p.a. w dniu 18 marca 2014 r., to termin do wniesienia skargi rozpoczął bieg w dniu 19 marca 2014 r., i zakończył bieg w dniu 17 kwietnia 2014 r. Wskazać także należy, iż zaskarżona decyzja zawierała stosowne pouczenie, że na decyzję przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Ponadto Sąd I instancji zasadnie zwrócił uwagę, iż skarżący we wniosku o przywrócenie terminu nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na istnienie przeszkód, które uniemożliwiły wniesienie skargi w terminie, o którym mowa w art. 53 § 1 k.p.a. Skarżący nie wskazał, że w okresie pomiędzy doręczeniem zaskarżonej decyzji, a dniem złożenia skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia zaszły jakiekolwiek zdarzenia o charakterze nadzwyczajnym, które umożliwiałyby przywrócenie uchybionego terminu. Tym samym w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka ustanowiona w art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkująca przywrócenie uchybionego terminu, a postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu. Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny, orzekł jak w sentencji postanowienia.