I OZ 491/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. Ł. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 955/12, o wezwaniu do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi R. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 955/12, oddalił skargę R. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Skarżąca w dniu 11 czerwca 2013 r. wystąpiła o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Na skutek wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 4 grudnia 2013 odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zażalenie na powyższe postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 87/14. Zarządzeniem z dnia 26 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 955/12, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wezwał skarżącą do uiszczenia w terminie 7 dni opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł za doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem pod rygorem ściągnięcia opłaty w trybie egzekucji administracyjnej. R. Ł. w zażaleniu na powyższe zarządzenie wniosła o odstąpienie od żądania uiszczenia opłaty kancelaryjnej. Podniosła ponadto kwestie merytoryczne niezwiązane z przedmiotem zaskarżonego postanowienia. Wskazała również na swoją trudną sytuację materialną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 234 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się przy zgłoszeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i jego doręczenie. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek. Zgodnie zaś z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, zgłoszonego w terminie siedmiu dni od ogłoszenia orzeczenia albo doręczenia odpisu sentencji orzeczenia, pobiera się w kwocie 100 zł. Podkreślenia przy tym wymaga, że odpis wyroku oddalającego skargę wraz z uzasadnieniem sporządzonym na skutek żądania strony, doręcza się bez względu na to, czy strona uiściła opłatę kancelaryjną. W art. 234 § 2 p.p.s.a. wprowadzono bowiem odstępstwo od zasady niepodejmowania przez sąd żadnych działań przed uiszczeniem należnej opłaty (art. 220 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a.). Przyjęte rozwiązanie jest wyrazem ochrony prawa do sądu - art. 45 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 9 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) - w zakresie uruchomienia postępowania ze skargi kasacyjnej. Jednocześnie jednak ustawodawca zabezpieczył obowiązek strony w zakresie partycypacji w kosztach postępowania sądowego, wprowadzając zasadę, że nieuiszczone opłaty będą podlegały ściągnięciu w drodze egzekucji. Sformułowanie "pobiera się", odnoszące się do opłaty kancelaryjnej, zawarte w art. 234 § 2 p.p.s.a. oznacza obowiązek podjęcia działań przez sąd administracyjny, zmierzających do uiszczenia przez stronę wskazanej opłaty. Zasadniczo, wydanie zarządzenia o ściągnięciu opłaty kancelaryjnej na podstawie art. 234 § 2 p.p.s.a. powinno poprzedzać udzielenie stronie we właściwym czasie i formie informacji dotyczących trybu składania wniosku o uzasadnienie wyroku, jego skutkach procesowych oraz obowiązku dokonania opłaty kancelaryjnej i ewentualnej egzekucji. Przy zachowaniu takich warunków zbędne jest wydawanie przez Przewodniczącego dodatkowego zarządzenia, zaskarżalnego na mocy art. 227 § 1 p.p.s.a. Zauważyć bowiem należy, że dla ochrony interesu strony wystarczające jest zagwarantowana w art. 234 § 2 p.p.s.a. możliwości zaskarżenia zarządzenia przewodniczącego o ściągnięciu od strony opłaty kancelaryjnej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1084/13). W rozpoznawanej sprawie wydano zarządzenie zawierające wezwanie o uiszczenie przedmiotowej opłaty, przy czym jednocześnie w piśmie skierowanym do strony zawarto pouczenie o zaskarżalności zarządzenia. W takim stanie sprawy, mimo poczynionych wyżej uwag, należało przyjąć, że nie nastąpiło naruszenie przepisów proceduralnych stwarzające potrzebę uchylenia zaskarżonego postanowienia. Zarówno określony w wezwaniu obowiązek uiszczenia opłaty kancelaryjnej jak też wysokość znajdują oparcie w przepisach art. 219 § 1 p.p.s.a., 234 § 2 p.p.s.a. oraz § 2 rozporządzenia w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych. Odnosząc się z kolei do podnoszonych w zażaleniu okoliczności związanych z trudną sytuacją materialną skarżącej wskazać należy, że była ona przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który prawomocnym postanowieniem odmówił skarżącej zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 i art.198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.