I OZ 49/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 19 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.C. na zarządzenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 listopada 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 629/24 o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi A.C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z 5 sierpnia 2024 r., nr SKO.4010.GR/661/22/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. sprostować oczywistą omyłkę pisarską w komparycji zaskarżonego zarządzenia w ten sposób, że w miejsce słów "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie" wpisać "Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej"; 2. oddalić zażalenie.

Wyrokiem z 10 lipca 2025 r., sygn. akt III SA/Lu 629/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi A.C. (dalej: skarżący) uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej (dalej: organ) z 5 sierpnia 2024 r., nr SKO.4010.GR/661/22/24 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Postanowieniem z 26 listopada 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wniesioną osobiście przez skarżącego. Zarządzeniem z 26 listopada 2026 r. sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zwrócono skarżącemu ze środków Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwotę 460 zł uiszczoną tytułem wpisu od skargi kasacyjnej. W piśmie z 8 grudnia 2025 r., doprecyzowanym pismem z 19 grudnia 2025 r., skarżący wniósł m.in. zażalenie na powyższe zarządzenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że komparycja zaskarżonego zarządzenia wymagała sprostowania na podstawie art. 156 § 1 i § 3 w zw. z art. 166 w zw. z art. 167 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") w zakresie oznaczenia organu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej, a nie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie. W związku z powyższym orzeczono jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Zażalenie natomiast nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przepis ten wyraża zasadę, zgodnie z którą strona nie powinna ponosić ciężaru kosztów sądowych w sytuacji, gdy sprawa nie zostaje poddana merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd administracyjny. Ustawodawca przyjął bowiem, że skoro postępowanie nie doprowadziło do rozpoznania sprawy co do jej istoty, brak jest podstaw do definitywnego obciążania strony opłatą sądową. Zwrot wpisu następuje z urzędu, a więc bez konieczności składania odrębnego wniosku przez stronę. Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z 26 listopada 2025 r. Sąd I instancji odrzucił skargę kasacyjną wniesioną osobiście przez skarżącego, a postanowieniem z 7 stycznia 2026 r. odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie z 26 listopada 2025 r. Następnie zarządzeniem z 23 stycznia 2026 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych pisma z 22 stycznia 2026 r. zat. "skarga-zażalenie" m.in. poprzez sprecyzowanie, czy pismo dotyczy postanowienia z 7 stycznia 2026 r. Braki formalne tego pisma nie zostały uzupełnione, wobec czego zarządzeniem z 9 marca 2026 r. pozostawiono pismo w aktach sprawy bez rozpoznania. Stwierdzić zatem należy, że postanowienie z 26 listopada 2025 r. jest prawomocne. W tej sytuacji nie ma podstaw do skutecznego zakwestionowania zarządzenia z 26 listopada 2025 r. o zwrocie wpisu od skargi kasacyjnej, o czym Sąd I instancji zobligowany był orzec z urzędu na podstawie art. 232 § 1 p.p.s.a. Także wysokość tego wpisu została w zarządzeniu określona w sposób prawidłowy, gdyż odpowiada wysokości opłaty uiszczonej przez skarżącego. Należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 232 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu wpisu powinno nastąpić w formie postanowienia. W niniejszej sprawie czynność ta została dokonana w formie zarządzenia, co stanowi uchybienie procesowe. Niemniej przyjęta forma rozstrzygnięcia nie miała wpływu na prawa strony ani na możliwość kontroli instancyjnej rozstrzygnięcia. Treść zarządzenia w sposób jednoznaczny rozstrzygała bowiem o zwrocie wpisu, a strona skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia, który został poddany merytorycznej ocenie. W tych okolicznościach wadliwość formy rozstrzygnięcia nie stanowi podstawy do jego uchylenia, skoro rozstrzygnięcie odpowiada prawu co do istoty. Podniesiona w zażaleniu argumentacja nie zawiera natomiast twierdzeń ani wywodu prawnego podważającego podstawę zarządzenia z 26 listopada 2025 r., lecz ogranicza się do ogólnych ocen działalności sądu. Tym samym wykracza poza granice postępowania zażaleniowego, którego przedmiotem była wyłącznie ocena prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu wpisu sądowego. Skarżący nie sformułował zarzutów skutecznie podważających prawidłowość zastosowania przepisów stanowiących podstawę zwrotu opłaty sądowej, wobec czego brak jest podstaw do ingerencji w zaskarżone zarządzenie. W konsekwencji zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i w zw. z art. 198 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim sentencji postanowienia.