I OZ 43/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 976/23 o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2023 r., nr SKO-4110/669/2023 w przedmiocie dodatku węglowego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt II SA/Bd 976/23, na podstawie art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, dalej p.p.s.a.), odmówił Stowarzyszeniu [...] przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 7 czerwca 2023 r., nr SKO-4110/669/2023 w przedmiocie dodatku węglowego. Sąd wskazał, że zaskarżoną decyzję doręczono prawidłowo w dniu 13 czerwca 2023 r. zatem termin do wniesienia skargi upływał z dniem 13 lipca 2023 r. Skargę datowaną na dzień 13 lipca 2023 r. nadano za pośrednictwem ePUAP w dniu 14 lipca 2023 r. Zaś pismem datowanym na dzień 27 lipca 2023 r. złożonym również za pośrednictwem ePUAP zwrócono się o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, dołączając zaświadczenie lekarskie dla Prezesa Stowarzyszenia od dnia 13 lipca do dnia 20 lipca 2023 r. W ocenie Sądu I instancji argumentacja wniosku dotycząca braku winy w uchybieniu terminu nie zasługiwała na uwzględnienie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło skarżące Stowarzyszenie dochodząc jego uchylenia lub rozpatrzenia sprawy co do istoty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. W myśl art. art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a.). Kluczowym zagadnieniem w sprawie o przywrócenie terminu, o ile wniosek złożono w terminie, jest uprawdopodobnienie braku winy. Wskazać zatem w pierwszej kolejności trzeba, że postępowanie sądowe jest postępowaniem sformalizowanym, czynności podejmowane przez strony muszą być dokonywane w określonych w ustawie terminach i w stosownej formie. Terminy do składania wszelkich pism, w tym również skarg składanych do sądu zostały określone przez ustawodawcę, a niestosowanie się do tych wymogów naraża uczestników postępowania na ujemne skutki procesowe. Odnosząc się do analizowanej sprawy trudno uznać za brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi – nie nadanie skargi w terminie z uwagi na poprzedzającą tę czynność zdrowotną niezdolność - chorobę. Zauważyć należy, jak już wspomniał Sąd I instancji, że do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in. chorobę, ale nie każdą, a wyłącznie taką, która miała nagły i obłożny charakter (powodując zwłaszcza konieczność hospitalizacji) i nie pozwalającą na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienia NSA: z dnia 12 października 2023 r. II OZ 570/23; z dnia 24 sierpnia 2022 r. I OZ 345/22; z dnia 24 lipca 2017 r., sygn. akt II FZ 382/17, LEX nr 2328250). Sama natomiast choroba musi mieć charakter niespodziewany, a strona powinna uprawdopodobnić w sposób graniczący z pewnością, że w czasie przewidzianym do dokonania czynności procesowej stan zdrowia uniemożliwiał jej prowadzenie swoich spraw i dokonywanie czynności. Problemy zdrowotne Pani Prezes Stowarzyszenia przypadające na okres od 13 do 20 lipca 2023 r., a więc w terminie do złożenia skargi, w ocenie Sądu nie zwalniają strony od przewidywania takich sytuacji i właściwego zorganizowania codziennego wykonywania obowiązków w imieniu Stowarzyszenia w przypadku ich zaistnienia. (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2005 r., I GZ 96/05, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). "W nauce prawa, jak również w orzecznictwie, do niezawinionych przyczyn uchybienia terminowi zalicza się m.in. nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Brak winy w uchybieniu terminowi powinien być oceniany z wykorzystaniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r. sygn. akt FZ 13/04 (niepubl.), w którym Sąd ten stwierdził, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu polega na dopełnieniu przez stronę szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej" (por. również postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2005 r., I GZ 97/05, publ: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Z dołączonego do wniosku zaświadczenia lekarskiego z dnia 14 lipca 2023 r. wynika, że prezes Stowarzyszenia przebywała na zwolnieniu lekarskim w dniach 13-20 lipca 2023 r. Znajduje się na nim także wskazanie lekarskie o symbolu "2" czyli "chory może chodzić". Zatem, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie kwestionując faktów, w tym choroby Pani Prezes Stowarzyszenia, należy wskazać, że sam fakt choroby, nawet poświadczony zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczający dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Dla potwierdzenia niemożności złożenia skargi we wskazanym terminie koniecznym byłoby wykazanie nie istnienia możliwości skorzystania z pomocy innych osób w jej złożeniu. Skarżąca, powołując się jedynie na zaświadczenie lekarskie nie wykazała, że choroba uniemożliwiła jej złożenie skargi w terminie, ani braku możliwości skorzystania z pomocy osób trzecich w tym zakresie. Brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Skarżąca jako Prezes Stowarzyszenia wzięła na siebie odpowiedzialność za organizację, a zatem wymagane są od niej nieco podwyższone standardy rzetelności. Niezależnie czy działając samodzielnie, czy też posługując się osobami trzecimi (innymi członkami Stowarzyszenia), winna dołożyć należytej staranności przy podejmowaniu wszelkich działań na rzecz Stowarzyszenia. Wiąże się to pewną odpowiedzialnością za prowadzenie spraw Stowarzyszenia. Tym samym, w niniejszej sprawie wniesienie skargi nastąpiło z uchybieniem terminu, zaś wniosek nie wykazał braku winy Stowarzyszenia w uchybieniu tego terminu. Wprost - winę za błąd ponosi Stowarzyszenie. Zaniedbania w tym zakresie stanowią zawinioną przyczynę uchybienia terminu. Sąd I instancji zasadnie zatem odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Zażalenie zaś okazało się niezasadne. Na marginesie już tylko zwrócić należy uwagę na niespójność w datach i konstrukcjach składanych pism. Skarga jest sporządzana w różnych konstrukcjach przez co zawiera różne informacje, a także w różne daty tego pisma procesowego (raz 13 lipca, raz 27 lipca 2023 r., innym razem bez daty, raz ma 4 strony innym razem 6 stron), również wniosek o przywrócenie terminu raz jest opatrzony datą 27 lipca 2023 r., innym razem nadesłany jako wersja bez daty. Wskazać trzeba, że w przypadku pisma złożonego do Sądu, na wezwanie Sądu o nadesłanie jego odpisu, bądź egzemplarza podpisanego tudzież poświadczonego za zgodność z oryginałem - należy przysłać takie samo pismo złożone wcześniej, czyli wersję pierwotną, a jedynie podpisaną bądź w odpisie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. zażalenie oddalił.