I OZ 390/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 655/17 o odmowie wyłączenia od orzekania w sprawie sędziów WSA Barbary Pasternak i NSA Krystyny Kutzner w sprawie ze skargi K. J. na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] czerwca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści postanawia oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 września 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego K. J. o wyłączenia sędziów WSA Barbary Pasternak i NSA Krystyny Kutzner od orzekania w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Krakowie z dnia [...] czerwca 2017 r. w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący wniósł o wyłączenie ww. sędziów w związku z postępowaniem przed NSA (sygn. akt I OPP 15/17), w którym udowodnił niedbalstwo i lekceważące podejście do jego spraw oraz brak należytej kontroli i nadzoru. Skarżący wskazał także na postanowienia, które stanowiło dowód dwukrotnej wadliwości działań Przewodniczącej Wydziału i przewlekłości Sądu, w sprawie w której referentem była Sędzia Barbara Pasternak. Sędzia NSA Krystyna Kutzner i Sędzia WSA Barbara Pasternak złożyły oświadczenia o braku podstaw do wyłączenia od orzekania w sprawie. Sąd pierwszej instancji na wstępie zaznaczył, że znana jest mu okoliczność, że w około trzystu sprawach skarżącego tylko w tej zapadło orzeczenie stwierdzające przewlekłość sądu. Nadto sprawie nadano symbol 6211 – zwolniony z kosztów sądowych. Oddalając z kolei powyższy wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że żaden z podniesionych argumentów nie uzasadnia wyłączenia ww. sędziów od orzekania w sprawie. Wbrew sugestiom skarżącego, wydawane w sprawie zarządzenia były doręczane, zawierały podstawę prawną i nakładały na stronę określone obowiązki. Skarżący mógł się z nimi nie zgadzać i wnosić środki zaskarżenia. Nadto nie we wszystkich sprawach skarżący jest zwolniony ustawowo z kosztów sądowych, co automatycznie świadczyłoby o uprzedzeniu Przewodniczącej Wydziału wzywającej do uiszczenia wpisu. W tym zakresie Sąd przywołał orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, a następnie nie stwierdził, aby ww. sędziowie podejmowali jakiekolwiek działania lekceważące skarżącego i aby jego sprawy nie były rozpoznawane. Skarżący dotychczas wniósł prawie 300 skarg i składa dodatkowe wnioski, w tym w znacznej ilości spraw jednobrzmiące wnioski o wyłączenie sędziów. Rozpoznanie jednostkowego wniosku o uzupełnienie wyroku po upływie 15 miesięcy, w sytuacji gdy sama skarga w sprawie III SA/Kr 1430/15 została rozpoznana praktycznie w terminie trzymiesięcznym nie wzbudza natomiast wątpliwości co do braku bezstronności sędziego. Nieuzasadniony jest też zarzut braku kontroli Przewodniczącej Wydziału III Sędziego NSA Krystyny Kutzner nad załatwianiem sprawy skarżącego, zaś uprawnień kontrolnych nie posiada Sędzia WSA Barbara Pasternak. Sąd nie stwierdził, aby wywierały one jakikolwiek wpływ na innych sędziów, ale uwzględnił złożone oświadczenia. Mając powyższe na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 19, art. 22 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). orzekł jak na wstępie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. J., zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania bezstronnemu Sądowi. Skarżący wskazał na wadliwość pouczenia w sprawie o kosztach sądowych oraz naruszenie art. 134, art. 135 i art. 141 § 4 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli wcześniej, wskazanych w ustawie związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Poza wypadkami wyłączenia z mocy samego prawa (art. 18 § 1 P.p.s.a.), wyłączenie sędziego następuje na wniosek wówczas, jeżeli zachodzą takie okoliczności, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego (art. 19 P.p.s.a.). Wymaga podkreślenia, iż okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi faktycznie wystąpić, tzn. nie może mieć charakteru potencjalnego. Ponadto wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Niedopuszczalne jest formułowanie zarzutów o generalnym braku bezstronności danego sędziego w oderwaniu od specyfiki i okoliczności konkretnej sprawy. Takie zaś nieskonkretyzowane okoliczności przedstawiono zarówno we wniosku o wyłączenie, jak i powtórzono w zażaleniu. O wyłączeniu sędziego nie może decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości. Zarzuty dotyczące niewłaściwego, zdaniem skarżącego, sposobu orzekania przez sędziego w innej sprawie mogą być podnoszone w ramach przysługujących środków zaskarżenia, nie stanowią natomiast przesłanki do wyłączenia sędziego. Tego rodzaju okoliczności, jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności wskazanych sędziów, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. Przyczyny wyłączenia, które powinny zostać uprawdopodobnione we wniosku o wyłączenie sędziego, to wyłącznie przyczyny na które wskazują art. 18 i 19 P.p.s.a. Oznacza to, że nie będzie chodzić o jakąkolwiek okoliczność, która zdaniem strony wyłącza sąd od rozpoznawania jego sprawy, ale okoliczność spośród przewidzianych ustawą – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Sądu rozpoznającego niniejsze zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie trafnie ocenił, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziów. Sędziowie ci złożyli stosowne wyjaśnienia, a wskazane w rozpoznawanym zażaleniu okoliczności i argumenty dotyczące stwierdzonej przewlekłości prowadzonego postępowania, czy też ocena skarżącego pracy ww. sędziów nie podważały prawdziwości tych oświadczeń. Zaskarżone postanowienie było zgodne z prawem, a ocena Sądu pierwszej instancji o niewystąpieniu w sprawie przesłanek do wyłączenia sędziów prawidłowa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu zażalenia.