I OZ 379/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 393/14 oddalające wniosek R. S. o wyłączenie sędziego WSA Arkadiusza Windaka od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 393/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniosek R. S. o wyłączenie sędziego WSA Arkadiusza Windaka od rozpoznania sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...]marca 2014 r. w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. Sąd I instancji podał, że R. S. wskazał, iż fakty i okoliczności będące podstawą wniosku o wyłączenie sędziego wynikają ze sprawy II SA/Sz 1108/07, w której sędzia zignorował wniosek skarżącego złożony w związku z zachowaniami jego pełnomocnika i przyznał adwokatowi koszty pomocy prawnej. Podstawą wyłączenia sędziego było także jego zachowanie w czasie rozprawy w dniu 19 grudnia 2012 r. w sprawie II SA/Sz 744/08, gdzie – zdaniem skarżącego - naruszono bezprawnie podstawową zasadę konstytucyjną do uczciwego i sprawiedliwego procesu. W dniu 5 marca 2016 r. sędzia WSA Arkadiusz Windak złożył do akt sprawy oświadczenie, że ze skarżącym nie pozostaje w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do sędziego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Rozpoznając złożony wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie powołał treść art. 18 § 1 i 19 P.p.s.a. i stwierdził, że okoliczności przedstawione we wniosku nie uzasadniają konieczności wyłączenia sędziego WSA Arkadiusza Windaka od rozpoznania sprawy. Argumentacja skarżącego to przejaw jego subiektywnych przeświadczeń i oceny braku obiektywizmu sędziego, z powodu niesatysfakcjonujących stronę czynności i rozstrzygnięć podejmowanych z udziałem sędziego w innych sprawach. Wniosek ten w żadnej mierze nie zawiera takiej argumentacji, która wskazywałaby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w przedmiotowej sprawie i czyni jego żądanie niezasadnym. Niedopuszczalne jest bowiem wyłączenie sędziego na podstawie kwestionowania zasadności i prawidłowości jego rozstrzygnięć. Mogą być one podważone jedynie w drodze właściwych środków zaskarżenia, przysługujących stronie w toku postępowania. Sąd stwierdził, że oświadczenie złożone przez sędziego objętego wnioskiem i jego prawdziwość nie budzi żadnych wątpliwości, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie. Sąd wskazał również, że w sprawie zastosowanie winien znaleźć art. 20 § 2 P.p.s.a, określający, że strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia sędziego dopiero później powstała lub stała się jej znana. Okoliczności podnoszone przez stronę, nie dość że nie stanowiły o zasadności przedmiotowego wniosku, to dodatkowo dotyczyły sytuacji mających miejsce kilka lat temu. Zatem również z tego względu żądanie skarżącego nie mogłoby odnieść zamierzonego skutku. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wyłączenie sędziego Arkadiusza Windaka od orzekania w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wyłączenia sędziego od orzekania w sprawie regulowana jest przepisami Rozdziału 5 Działu I ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Art. 18 § 1 P.p.s.a. zawiera zamknięty katalog przesłanek, dla których wyłączenie sędziego winno nastąpić z urzędu, zaś wyłączenie dokonywane na wniosek strony uregulowane jest art. 19 p.p.s.a. Należy uznać, że Sąd I instancji zasadnie ocenił, iż w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego WSA Arkadiusza Windaka od orzekania. Za taką okoliczność nie mogą być uznane wskazywane przez skarżącego zastrzeżenia co do sposobu prowadzenia spraw II SA/Sz 1108/07 oraz II SZ/Sz 744/08 przez ww. sędziego. Przeświadczenie strony co do tego, że sędzia prowadzi proces wadliwie, z naruszeniem przepisów prawa, nie stanowi przesłanki uzasadniającej w myśl art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego, albowiem merytoryczne kwestionowanie rozstrzygnięć sądu – jak to zasadnie wskazał Sąd I instancji - może odbywać się za pomocą przysługujących stronie środków zaskarżenia. Wskazać należy, że wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej argumentacji przez stronę w jej wniosku i należy ją odnieść do ewentualnego braku bezstronności w konkretnej sprawie. Skarżący nie wskazał obiektywnych i realnych podstaw wyłączenia sędziego WSA Arkadiusza Windaka, uzasadniających wątpliwość co do zachowania bezstronności tego sędziego podczas orzekania w niniejszej sprawie. Wskazane we wniosku okoliczności mają subiektywny charakter i wynikają z niezadowolenia skarżącego z prowadzenia przez ww. sędziego innych spraw z udziałem skarżącego. Podejmowanie zaś przez sędziego WSA Arkadiusza Windaka w innych sprawach, w których skarżący był stroną, czynności nieodpowiadających oczekiwaniom skarżącego nie może stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego w sprawie niniejszej. Podkreślenia także wymaga, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Jak stwierdził Sąd Najwyższy: "Autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN 1972, poz. 55). Sędzia WSA Arkadiusz Windak złożył pisemne oświadczenie, że nie pozostaje ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym i nie zachodzą okoliczności w rozumieniu art. 18 i 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z powodu których zachodziłyby wątpliwości co do sędziego bezstronności przy orzekaniu w tej sprawie. Tym samym, wobec niewskazania jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość tego oświadczenia, stwierdzić trzeba, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie wskazanego wyżej sędziego było zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.