I OZ 338/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 1094/13 o oddaleniu wniosku o wyłączenie protokolanta Małgorzaty Płocharskiej-Małys od udziału w rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 16 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, II SA/Sz 1094/13, oddalił wniosek R. S. o wyłączenie protokolanta Małgorzatę Płocharską-Małys od udziału w rozpoznaniu sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że z oświadczenia z 5 lutego 2016 r. złożonego przez Małgorzatę Płocharską-Małys wynika, że ze skarżącym nie łączy ją żaden stosunek prawny i osobisty, mogący wywoływać wątpliwości co do jej bezstronności. Wyjaśnienia te nie budzą żadnych wątpliwości w świetle materiału znajdującego się w sprawie, a skarżący w żaden sposób nie podważył tego oświadczenia jak i nie wskazał żadnych okoliczności, które stanowiłyby przesłankę wyłączenia protokolanta. Podkreślenia wymaga, że wątpliwość co do bezstronności protokolanta musi być realna i wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Natomiast przytaczane w uzasadnieniu wniosku przez skarżącego okoliczności są jedynie subiektywnymi odczuciami i ocenami działań podejmowanych przez objętego wnioskiem pracownika sądu. Niewątpliwie podejmowanie przez Małgorzatę Płocharską-Małys określonych czynności w innych sprawach, w których skarżący był stroną, nie wskazuje na uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w niniejszej sprawie. Podnoszony przez skarżącego fakt złożenia przez protokolanta w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 277/10 oświadczenia, w żaden sposób nie dowodzi istnienia jakiegokolwiek negatywnego stosunku do skarżącego. Przeświadczenie skarżącego o niezgodności z rzeczywistością tego oświadczenia nie stanowi przyczyny, która obiektywnie mogłaby spowodować utratę zaufania co do bezstronności protokolanta, zaś sąd rozpoznający wniosek o wyłączenie nie bada prawidłowości czynności podejmowanych przez pracownika sądu. Tak więc oświadczenie niesatysfakcjonujące skarżącego, a złożone w innej sprawie, nie może stanowić okoliczności uzasadniającej wyłączenie protokolanta. Skoro zatem skarżący nie wykazał przesłanek z art. 18 i 19 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), a przesłanki te nie wynikają z akt sprawy, zatem brak było podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. S., domagając się jego uchylenia w całości. W uzasadnieniu podniósł, że w sprawie zachodzą przesłanki do wyłączenia protokolanta Małgorzaty Płocharskiej-Małys podając, że przyczyną wyłączenia jest złożenie przez protokolanta fałszywego oświadczenia. W jego ocenie protokół z rozprawy z 2 lutego 2011 r. w sprawie II SA/Sz 277/10 nie został sporządzony zgodnie z jej przebiegiem. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 § 1 p.p.s.a., przepisy o wyłączeniu sędziego mają odpowiednie zastosowanie do wyłączenia protokolanta. Zatem istnienie podstaw do wyłączenia protokolanta należy oceniać przez pryzmat przesłanek, o których mowa w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. W związku z powyższym wyłączenie protokolanta od czynności urzędowych w sprawie może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie protokolanta (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie protokolanta) sąd wyłącza protokolanta, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób wykonywania czynności urzędowych przez protokolanta. Przy czym stosownie do treści art. 20 powołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Postanowienie w przedmiocie wyłączenia protokolanta, zgodnie z treścią art. 22 § 2 p.p.s.a., poprzedza złożenie przez niego wyjaśnień. Podkreślenia wymaga, że Małgorzata Płocharska-Małys złożyła stosowne oświadczenie w którym podała, że nie pozostaje ze skarżącym w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym oraz że nie zachodzą okoliczności, które nasuwałyby wątpliwości co do jej bezstronności przy działaniu w niniejszej sprawie (k-164 akt sąd.). W myśl art. 2 ustawy z 18 grudnia 1998 r. o pracownikach sądów i prokuratury (Dz.U. Nr 162, poz. 1125 ze zm.) urzędnikiem sądowym może zostać tylko osoba o nieposzlakowanej opinii, która nie była karana za przestępstwo ani też za przestępstwo skarbowe, przeciwko której nie jest prowadzone postępowanie o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe. Zatem urzędnika sądowego musi charakteryzować nieskazitelny charakter, który wyraża się między innymi w skrupulatności, rzetelności i prawdomówności. Nie istnieją racjonalne przesłanki, dla których należałoby podważać oświadczenie złożone przez urzędnika sądowego, jakim niewątpliwie jest protokolant. Przytaczane przez skarżącego okoliczności są w istocie jego subiektywnymi odczuciami i przemyśleniami, nie mają one odzwierciedlenia w faktycznych czynnościach podejmowanych przez wymienionego protokolanta. Nie jest dopuszczalne żądanie wyłączenia sędziego, czy też protokolanta tylko z tego powodu, że wnioskodawca kwestionuje zasadność i prawidłowość rozstrzygnięć i decyzji, jakie zapadają w konkretnej sprawie. W tej sytuacji, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek przesłanki powodujące możliwość wyłączenia protokolanta, a tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie prawidłowo oddalił wniosek skarżącego w tym przedmiocie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.