I OZ 320/14

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 739/13 oddalające wniosek J. G. o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Janusza Walawskiego od orzekania w sprawie ze skargi J. G. na bezczynność Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w Warszawie w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od orzeczenia komisji lekarskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z dnia 27 stycznia 2014 r. J. G. – na podstawie art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – wniósł o wyłączenie od rozpoznawania jego sprawy sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Janusza Walawskiego w związku ze stronniczym procedowaniem, powodującym szkodę skarżącego. Skarżący podniósł, że wymieniony sędzia wezwał go bez usprawiedliwionych podstaw do usunięcia braków formalnych skargi w sytuacji, gdy żadne wątpliwości dotyczące skargi nie istniały. Jego zdaniem, zarówno organ, jak i podstawy skargi zostały jasno określone. W ocenie skarżącego, sędzia Janusz Walawski, wzywając do usunięcia nieistniejących braków formalnych skargi, przedłuża postępowanie, szkodząc stronie. Sędzia dąży do "zmęczenia prawnego strony", skupiając się na sprawach ubocznych. Zdaniem skarżącego zaistniała sytuacja może doprowadzić do wieloletniego procesu, powodując szkodę skarżącego. W dniu 4 lutego 2014 r. sędzia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Janusz Walawski złożył pisemne oświadczenie, w którym podał, że po jego stronie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 18 § 1 i art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II SAB/Wa 739/13, oddalił wniosek o wyłączenie sędziego wskazując, że we wniosku tym nie dopatrzył się istnienia okoliczności, które obiektywnie mogłyby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego Janusza Walawskiego. Ponadto Sąd wskazał, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Janusza Walawskiego, z którego jednoznacznie wynika, że po jego stronie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wyłączenie od orzekania. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że pojęcie "uzasadniona wątpliwość" dotyczy wątpliwości co do bezstronności sędziego, która uzasadniona jest obiektywnymi powodami, czyli takimi, które pozostają w związku przyczynowym między ich wystąpieniem a powstaniem oceny, że prawdopodobne jest, iż w tych okolicznościach sędzia może okazać się nieobiektywny. W ocenie Sądu z taką zaś sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Na to postanowienie J. G. złożył zażalenie podnosząc ponownie, że Sąd chce doprowadzić do "tzw. zmęczenia prawnego strony". Zdaniem skarżącego argumenty Sądu sprowadzają się do postawy "nie bo nie i tyle", co narusza naczelne zasady wymiaru sprawiedliwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 18 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie w odniesieniu do wskazanego przez skarżącego sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Janusza Walawskiego ani we wniosku o wyłączenie sędziego, ani też w rozpoznawanym zażaleniu nie można się dopatrzeć się przesłanek, które uzasadniałyby jego wyłączenie. Przesłanką taką nie jest z pewnością subiektywne przeświadczenie skarżącego o zasadności złożonego wniosku. W związku z tym, w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonego oświadczenia sędziego Janusza Walawskiego uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zaznaczyć, że sąd wojewódzki wyznaczając skład sędziowski na rozprawę każdorazowo z urzędu bada, aby wyroku nie wydawał sędzia zasiadający uprzednio w składzie orzekającym w tej samej przedmiotowo sprawie. Uznać zatem należy, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a zatem zarzuty podniesione w niniejszym zażaleniu nie mają usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.