I OZ 275/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 22/23 o odrzuceniu sprzeciwu na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2023 r. w sprawie ze skargi Z. L. na czynność Starosty Szczecineckiego w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II SPP/Sz 22/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił sprzeciw Z. L. od postanowienia z dnia 4 kwietnia 2023 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w dniu 4 lutego 2023 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 2 marca 2023 r. starszy referendarz sądowy umorzył postępowanie wywołane ww. wnioskiem. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, po rozpatrzeniu sprzeciwu, postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, uznając za prawidłowe stanowisko starszego referendarza sądowego. W dniu 26 kwietnia 2023 r. skarżąca wniosła pismo zatytułowane "Sprzeciw", w którym wyraziła swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucając sprzeciw na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2023 r. przytoczył m.in. treść art. 259 § 1 oraz art. 260 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i wskazał, że w badanej sprawie postanowienie referendarza dotyczyło umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, a więc należało do kategorii spraw, wymienionych w art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. i zostało ono utrzymane w mocy na skutek wniesienia sprzeciwu przez skarżącą. Podkreślono przy tym, że wojewódzki sąd administracyjny, który rozpoznaje sprzeciw z zakresu prawa pomocy działa jako sąd drugiej instancji. Oznacza to, że postanowienie tego sądu o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego jest ostateczne i nie przysługuje od niego zażalenie ani żaden inny środek zaskarżenia, w tym kolejny sprzeciw, o czym skarżąca została pouczona. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Z. L. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a. zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie, a ponadto na postanowienia enumeratywnie wymienione w art. 194 § 1 pkt 1 - 10. Przepis art. 260 § 1 i § 2 P.p.s.a. stanowi natomiast, że rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6 - 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Postanowienie, o którym mowa w art. 260 § 1 P.p.s.a. nie zostało wymienione w żadnym z punktów art. 194 § 1 P.p.s.a., a ponadto ustawa nie przewiduje wniesienia zażalenia czy też sprzeciwu na tego rodzaju postanowienie. Stosownie bowiem do art. 260 § 2 P.p.s.a., na co zasadnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu co oznacza, że droga sądowa zostaje wyczerpana. W obowiązującym stanie prawnym, na postanowienie wydane po rozpoznaniu sprzeciwu od postanowienia lub zarządzenia referendarza, zażalenie ani kolejny sprzeciw nie przysługuje. Wniesienie takiego środka zaskarżenia jest niedopuszczalne i skutkuje jego odrzuceniem. W związku z powyższym sprzeciw skarżącej od postanowienia Sądu I instancji z dnia 4 kwietnia 2023 r. utrzymującego w mocy zarządzenie starszego referendarza sądowego z dnia 2 marca 2023 r. o umorzeniu postępowania wywołanego wnioskiem Z. L. o przyznanie prawa pomocy zostało zasadnie odrzucone z uwagi na niedopuszczalność tego środka zaskarżenia. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.