I OZ 272/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 12 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Op 275/26 o odrzuceniu skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...] stycznia 2026 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu postanowieniem z dnia 12 maja 2026 r., sygn. akt I SA/Op 275/26, powołując się na art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143, dalej: p.p.s.a.) odrzucił skargę D.K. - z uwagi na niewskazanie numeru PESEL, pomimo prawidłowego wezwania do jego nadesłania. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący wnosząc o jego uchylenie. Wyjaśnił, że "w dniu 14 kwietnia 2026 r. otrzymał wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez podanie nr PESEL. Tego dnia otrzymałem jednak dwa takie wezwania, jedno w tej sprawie i drugie niemalże identyczne w sprawie sygnatura akt I SA/Op 276/26. Nie jest prawnikiem, ma podstawowe wykształcenie, więc niestety nie zauważył, że wezwanie do uzupełnienia skargi dotyczy dwóch różnych spraw. Składałem jedną skargę a wezwania dostałem dwa więc myślałem, że uzupełnienie braków do jednej sprawy wystarczy." Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Pismo procesowe strony powinno spełniać określone warunki formalne, bez których nie można nadać mu prawidłowego biegu. Wymogi formalne składanych pism uregulowane zostały w art. 46 p.p.s.a. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., poza elementami wymienionymi w § 1 tego przepisu, pismo strony powinno ponadto zawierać, w przypadku, gdy jest pierwszym pismem w sprawie – numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną. Numer PESEL jest więc obligatoryjnym elementem skargi jako pierwszego pisma w sprawie. Wynika to wprost z cytowanych przepisów p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych. Podkreślenia wymaga, że powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia skargi, co oznacza, że nie ma możliwości orzec inaczej. Jednocześnie wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w dniu 3 lipca 2023 r. w sprawie o sygn. akt II GPS 3/22, podjął uchwałę o następującej treści: "Niezachowanie określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [...] wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Jak wynika z treści podjętej przez Naczelny Sąd Administracyjny uchwały numer PESEL musi znajdować się w aktach sądowych sprawy, a w przypadku jego braku na wezwanie Sądu winien być w zakreślonym terminie nadesłany. Aktami administracyjnymi Sąd dysponuje jedynie na czas prowadzenia postępowania, zaś po zakończeniu postępowania akta administracyjne zwracane są do organu. Sąd musi zatem posiadać wskazany numer PESEL w prowadzonych przez siebie aktach sądowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, za bezsporne uznać należało, że skarga w niniejszej sprawie dotknięta była brakiem formalnym – nie wskazano w niej bowiem numeru PESEL skarżącego. W tej sytuacji słusznie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 kwietnia 2026 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia tego braku formalnego, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Z akt sprawy wynika, że powyższe wezwanie zostało doręczone dorosłemu domownikowi w dniu 14 kwietnia 2026 r., a zatem termin do uzupełnienia powyższego braku skargi upłynął 21 kwietnia 2026 r. W zakreślonym terminie skarżący nie wskazał numeru PESEL. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Argumentacja zażalenia w żaden sposób nie mogła wpłynąć na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Skarżący twierdząc, że otrzymał dwa wezwania, w tym do aktualnie rozpoznanej sprawy, potwierdził, że jest świadomy że dostał wezwanie i je zlekceważył. W przypadku wątpliwości należało zadzwonić do Sądu i upewnić się odnośnie rozumienia wezwań i ich ilości. Wyjaśnienia wymaga, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują odstępstw od zasad skutecznego wniesienia pisma procesowego do sądu. Termin wyznaczony przez Sąd jest terminem ustawowym i Sąd nie ma możliwości jego wydłużenia. Zasadnie zatem stwierdził Sąd I instancji, że skargę, z uwagi na nieuzupełnienie jej braków formalnych w zakreślonym terminie należało odrzucić. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zmiany bądź uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Na marginesie jedynie wskazać można, że jeżeli w drugiej sprawie skarżący uzupełnił braki formalne – tamta skarga będzie rozpoznana. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.