I OZ 255/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 911/22 o odmowie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi E.M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2022 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego postanawia oddalić zażalenie.

Pismem z 11 sierpnia 2022 r. E.M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z [...] lipca 2022 r. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 22 września 2022 r. skarżąca została zobowiązana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych skargi pod rygorem jej odrzucenie przez wskazanie numeru PESEL. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca wprawdzie nadesłała pismo z 17 października 2022 r., w którym wskazał swój numer PESEL, jednakże pismo to nie zostało przez skarżącą podpisane. Z uwagi na dostrzeżony brak podpisu skarżąca na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 24 listopada 2022 r. została zobowiązana do uzupełnienia w terminie 7 dni braków pisma z 17 października 2022 r. przez jego podpisanie lub nadesłanie podpisanego egzemplarza tego pisma, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 7 grudnia 2022 r. Pismem nadanym w dniu 16 grudnia 2022 r. skarżąca uzupełniła braki formalne pisma z 17 października 2022 r. Zarządzeniem z 11 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pozostawił bez rozpoznania pismo skarżącej z 17 października 2022 r. Skarżąca pismem z 6 lutego 2023 r. wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z 17 października 2022 r. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca wskazała, że wezwanie zostało sformułowane w sposób niejednoznaczny, przez co nie miała świadomości, że nadesłanie nowego egzemplarza pisma zostało obwarowane terminem siedmiodniowym. Nadto skarżąca podniosła, że termin siedmiodniowy liczyła, nie biorąc pod uwagę dni wolnych od pracy, co oznacza, że termin został zachowany. W zażaleniu zawarto także wniosek o przywrócenie terminu oraz argumentację wskazującą na brak winy w jego uchybieniu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 lipca 2023 r. oddalił zażalenie. Postanowieniem z 12 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych pisma z 17 października 2022 r. z powodu nieuprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w niedochowaniu terminu. Nie zgadzając się z powyższym postanowieniem, skarżąca wywiodła na nie zażalenie, domagając się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie w myśl art. 87 § 2 ppsa we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 430/19). W rozpoznawanej sprawie skarżąca braku swojej winy w niedochowaniu terminu uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego pisma upatruje w jego niejednoznacznej redakcji oraz chorobie jej i jej męża, która miała uniemożliwić terminowe nadanie pisma uzupełniającego stwierdzony brak formalny. Mając powyższe na uwadze, należy wyjaśnić, że wbrew twierdzeniu skarżącej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych sformułowane zostało w sposób czytelny, a z redakcji wezwania nie sposób wywnioskować, że siedmiodniowy termin na usunięcie braku dotyczył wyłącznie podpisania pisma z pominięciem możliwości nadesłania podpisania egzemplarza tego pisma. Wezwanie to w sposób oczywisty i zgodny z regułami języka polskiego wskazuje, że zakreślony w nim termin dotyczy obu sposobów uzupełnienia braku formalnego pisma. Odnosząc się z kolei do kwestii niespodziewanej choroby skarżącej i jej męża objawiającej się wysoką gorączką, która miała stanąć na przeszkodzie udaniu się do placówki operatora pocztowego w celu nadania pisma uzupełniającego braki formalne, wskazać należy, że okoliczność ta została wykazana wyłącznie oświadczeniem męża skarżącej. Skarżąca nie przedstawiła na tę okoliczność innych dowodów potwierdzających fakt wystąpienia choroby. Motywowała to faktem, że oboje z mężem nie są aktywni zawodowo i nie potrzebowali zwolnienia lekarskiego dla pracodawcy. Zauważyć jednakże należy, że kontakt z lekarzem w przypadku choroby nie jest nawiązywany wyłącznie w celu uzyskania zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na rzecz pracodawcy, ale przede wszystkim w celu podjęcia leczenia i uzyskania zaleceń lekarskich i ewentualnych recept na leki. Mając to na uwadze, należy stwierdzić, że fakt choroby małżonków mógł zostać uprawdopodobniony przedstawieniem recept, na leki, zaleceniami lekarskimi bądź zaświadczeniem o poradzie (teleporadzie) lekarskiej odbytej w tym okresie. Ponadto należy odnotować, że argumentacja skarżącej dotycząca choroby jej i jej męża stoi w sprzeczności z zawartą w zażaleniu i wniosku o przywrócenie terminu argumentacją o niemożliwości opuszczenia z domu z uwagi na opiekę nad matką wymagającą całodobowej opieki. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te wskazują, że uchybienie terminowi uzupełnienia braków formalnych pisma z 17 października 2022 r. nie miało miejsca bez winy skarżącej, a zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy co do braku możliwości przywrócenie terminu należało uznać za słuszne. W konsekwencji powyższego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia tego sądu. W tak ustalonym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.