I OZ 2/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 362/20 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 8 stycznia 2021 r. w sprawie ze skargi A. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 1994 r., sygn. akt II SA 1258/94 postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 24 września 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 362/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie A. G. na postanowienie z dnia 8 stycznia 2021 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 11 marca 2020 r. została odrzucona skarga A. G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 1994 r., sygn. akt II SA 1258/94. Następnie skarżący wniósł sporządzoną osobiście skargę kasacyjną od powyższego postanowienia. Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2020 r. odrzucono skargę kasacyjną od ww. postanowienia. Skarżący pismem z dnia 16 września 2020 r., uzupełnionym pismem z dnia 26 września 2020 r., wniósł zażalenie na ww. postanowienie z dnia 21 sierpnia 2020 r. Zażalenie to zostało sporządzone osobiście przez skarżącego. Postanowieniem z dnia 8 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie skarżącego od ww. postanowienia. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 2 lutego 2021 r. Pismem z dnia 27 lutego 2021 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 1 marca 2021 r., skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie z dnia 8 stycznia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucając zażalenie zwrócił uwagę, że z akt sprawy wynika, że odpis postanowienia z dnia 8 stycznia 2021 r. wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 2 lutego 2021 r. Siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 9 lutego 2021 r. Tymczasem skarżący zażalenie wniósł w dniu 1 marca 2021 r. (data stempla pocztowego), a więc z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł A. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj.: 1) art. 243 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyznaczenie skarżącemu pełnomocnika z urzędu na etapie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania (tj. w 2020 r.), pomimo iż przyznanie takiej pomocy skarżącemu było uzasadnione od początku niniejszego postępowania, zaś wnioski w tym przedmiocie były składane przez skarżącego wielokrotnie od początku niniejszego postępowania, a co było dodatkowo uzasadnione faktem skomplikowania niniejszej sprawy; 2) art. 183 § 1 w zw. z art. 197 § 1 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpoznanie sprawy w granicach zażalenia, pomimo iż na etapie uzupełnienia zażalenia od postanowienia z dnia 8 stycznia 2021 r. podnoszone były argumenty o konieczności przyznania skarżącemu pomocy prawnej z urzędu w 2020 r., które to argumenty nie zostały przeanalizowane przez Sąd i co do których Sąd nie wypowiedział się. W oparciu o powyższe zarzuty A. G. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającego go postanowienia z dnia 8 stycznia 2021 r. oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia 21 sierpnia 2020 r. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 194 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.", zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia. Stosownie natomiast do art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., sąd odrzuci zażalenie na postanowienie wniesione po terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalne. W rozpoznawanej sprawie odpis postanowienia z dnia 8 stycznia 2021 r. o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 21 sierpnia 2020 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej został doręczony A. G. wraz z prawidłowym pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia w dniu 2 lutego 2021 r., a zatem siedmiodniowy termin do jego złożenia upłynął z dniem 9 lutego 2021 r. Przedmiotowe zażalenie zostało natomiast wniesione przez skarżącego w dniu 1 marca 2021 r., a więc z uchybieniem terminu, co uzasadniało jego odrzucenie przez Sąd I instancji na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. Odnosząc się do argumentów powoływanych w zażaleniu wskazać należy, że poza przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu wpadkowym pozostaje kwestia ewentualnego istnienia podstaw do wyznaczenia skarżącemu pełnomocnika z urzędu na etapie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania. Wniesienie w terminie zażalenia na postanowienie 8 stycznia 2021 r. nie wymagało dla swej skuteczności pomocy profesjonalnego pełnomocnika. A. G. wraz z doręczeniem ww. postanowienia został prawidłowo pouczony o dopuszczalności, terminie i sposobie złożenia zażalenia, a ponadto doręczenie to zawierało szereg pouczeń, w tym rygor ich nieusunięcia. Dodatkowo zauważyć trzeba, że postanowieniem z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I SPP/Wa 87/21 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał A. G. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 21 lipca 2021 r. Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła adwokat J. W. pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego, przy czym zawiadomienie o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla A. G. zostało odebrane przez adwokata w dniu 3 sierpnia 2021 r. Od tej daty profesjonalny pełnomocnik mógł zatem podejmować w imieniu skarżącego stosowne czynności procesowe mające na celu ochronę jego interesów, w tym również ewentualnie wystąpić z wnioskiem o przywrócenie terminu, stosownie do treści art. 86 § 1 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 P.p.s.a.