I OZ 184/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mariola Kowalska po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2026 r., sygn. akt I SA/Wa 2091/25 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 15 października 2025 r. znak KO C/5289/Op/25 w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 25 listopada 2025 r. A.B. (dalej "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 15 października 2025 r. znak: KO C/5289/Op/25 w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranego zasiłku celowego. Pismem z 26 stycznia 2026 r. skarżąca wniosła o "niewykonywanie ww. decyzji" – co zostało zakwalifikowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 6 lutego 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w złożonym w niniejszej sprawie wniosku skarżąca poza samym sformułowaniem żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie zawarła żadnej argumentacji na poparcie tego wniosku, jak też nie wykazała istnienia przesłanek wynikających z art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd uznał tym samym, że brak uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Nie jest bowiem rolą sądu domniemywanie, w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania kwestionowanej decyzji. W świetle powyższego Sąd uznał, że skoro nie wykazano w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, że w sprawie zachodzi realna możliwość zaistnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, to brak jest podstaw do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca. W uzasadnieniu podniosła, że w sprawie m.in. zasiłku okresowego zapadł wyrok sądu administracyjnego, a Ośrodek pomocy społecznej go nie respektuje. Ponadto Ośrodek prowadzi postępowania egzekucyjne przeciwko skarżącej, nie reaguje na wnioski skarżącej, jak też zajął jej konto bankowe. Skarżąca wskazała ponadto, że "Agresywne działania egzekucyjne organu są wystarczającą przesłanką do tego, by wstrzymać wykonalność decyzji, gdyż w ich wyniku skarżąca nie może mieć pewności, co do swojej sytuacji finansowej". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej "P.p.s.a."), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). W niniejszej sprawie zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie spełniał powyższych wymogów. Nie zawierał on bowiem żadnego uzasadnienia, co – jak słusznie stwierdził Sąd I instancji - uniemożliwiło dokonanie jego merytorycznej oceny wynikającej z art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie wielokrotnie już podkreślał, iż podstawą badania zasadności wstrzymania wykonania aktu jest prawidłowo uzasadniony wniosek oraz zwracał uwagę na obowiązki ciążące w tym zakresie na wnioskodawcy. Obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia (zob. np. postanowienie NSA z dnia 17 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 7370/21). Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Sąd nie jest natomiast uprawniony do wyręczania wnioskodawcy i poszukiwania za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżąca wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, to nie może oczekiwać, że sąd udzieli jej ochrony tymczasowej. Wpływu na powyższą ocenę nie mogły mieć również podnoszone dopiero w zażaleniu ogólnikowe argumenty strony o braku pewności co do sytuacji finansowej w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.