I OZ 175/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 814/25 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 22 sierpnia 2025 r., nr SKO-4110.144.2025 w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 10 grudnia 2025 r., sygn. akt II SA/Bd 814/25 odrzucił skargę J.K. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 22 sierpnia 2025 r., nr SKO-4110.144.2025 w przedmiocie ustalenia kwoty zwrotu wydatków za pobyt w domu pomocy społecznej, wskazując w uzasadnieniu, że skarżąca, pomimo skutecznego wezwania, nie uzupełniła w terminie braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL oraz, że sama skarga została skierowania z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W zażaleniu z 29 grudnia 2025 r. skarżąca podniosła, że błędnie przyjęto skuteczność doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, ponieważ w rzeczywistości nie otrzymała ona żadnego awiza. Brak możliwości powzięcia wiedzy o próbie doręczenia przesyłki wyklucza natomiast przyjęcie fikcji doręczenia, a skoro tak, to termin do uzupełnienia braków formalnych w ogóle nie rozpoczął biegu i nie było podstaw do odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zażalenie nie mogło być uwzględnione. Akta sprawy potwierdzają, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi zostało skierowane do skarżącej w dniu 6 listopada 2025 r. na prawidłowy adres. Przesyłka została dwukrotnie awizowana – w dniach 7 listopada oraz 17 listopada 2025 r., zaś z uwagi na niepodjęcie jej w terminie, zwrócona do nadawcy w dniu 25 listopada 2025 r. W związku z treścią zażalenia należy wyjaśnić, że przepis art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143; dalej: p.p.s.a.) wskazuje na jedną z form tzw. doręczeń zastępczych, kiedy to przesyłka nie zostaje doręczona bezpośrednio do rąk jej adresata, lecz przyjmuje się domniemanie, że takie doręczenie nastąpiło. Fikcję doręczenia przyjmuje się w razie niemożności doręczenia adresatowi pisma sądowego w sposób przewidziany w art. 65-72 p.p.s.a., pod warunkiem, że adresat został dwukrotnie powiadomiony o pozostawieniu przesyłki na okres 14 dni w placówce pocztowej. Stosownie bowiem do treści art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Według § 2 tego przepisu, zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Z kolei, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 73 § 4 p.p.s.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Dokonanie doręczenia zastępczego w trybie uregulowanym w art. 73 § 1-4 p.p.s.a. jest skuteczne w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, bowiem doręczenie to oparte jest na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Z uwagi na doniosłość skutków prawnych związanych z domniemaniem doręczeniem zastępczym, istotnym jest stwierdzenie w sposób pewny, że zaistniały określone w tym przepisie przesłanki. Warunkiem uznania, że do skutku doręczenia doszło, jest pozostawienie zawiadomień, o których mowa w art. 74 § 2 i 3 p.p.s.a., a więc dokonanie dwukrotnej awizacji przesyłki pozostawionej w urzędzie pocztowym/urzędzie gminy. Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Podobnie należy traktować poczynione przez urząd pocztowy adnotacje urzędowe na przesyłce, która nie została doręczona adresatowi. Na karcie 17 akt sądowych znajduje się koperta, w której skierowano, opatrzone stosownym pouczeniem oraz rygorem, wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez podanie numeru PESEL. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru tej przesyłki wynika, że przesyłkę o nr [...] pozostawiono w placówce pocztowej, o czym w dniu 7 listopada 2025 r. poinformowano skarżącą umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej. Adnotacji o dokonaniu awizacji w dniu 7 listopada 2025 r. dokonano także na kopercie i adnotacja ta jest opatrzona podpisem oraz datownikiem wskazującym ww. datę. Kolejna data awizacji w dniu 17 listopada 2025 r. została także odnotowana na kopercie i podobnie została opatrzona stemplem pocztowym oraz podpisem. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki w terminie urząd pocztowy dokonał jej zwrotu w dniu 25 listopada 2025 r., co również zostało potwierdzone na kopercie stosowną adnotacją oraz pieczęciami. Argumentacja zażalenia nie wzruszyła domniemania prawidłowości i skuteczności doręczenia przesyłki. Twierdzenie skarżącej, że przesyłka nie była w ogóle awizowana, wobec znajdujących się w aktach sprawy dowodów, czyli dokonanych na przesyłce adnotacji urzędowych, należy uznać za gołosłowne. Nie ma podstaw do podważenia prawdziwości dokumentów urzędowych wyłącznie w oparciu o twierdzenia strony. W okolicznościach tej sprawy, skoro skarżąca, pomimo prawidłowego wezwania, w wyznaczonym terminie nie wskazała numeru PESEL, prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że skarga podlegała odrzuceniu. Uzasadnione jest także stanowisko Sądu I instancji, że skarga została wniesiona z uchybieniem terminu. Jak wynika z akt sprawy, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 22 sierpnia 2025 r. doręczono skarżącej (do rąk dorosłego domownika) w dniu 27 sierpnia 2025 r., a skargę nadano za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 29 września 2025 r., z uchybieniem 30-dniowego terminu do jej wniesienia. Podstawą odrzucenia skargi w tej sprawie był także przepis art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez Sąd I instancji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie.