I OZ 17/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2325/21 o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi R. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 sierpnia 2021 r. nr GZ.rn.625.123.2019 w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji) postanowieniem z 8 lutego 2023 r. odmówił R. D. (dalej: Skarżąca) sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 14 października 2022 r., którym oddalono jej skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 sierpnia 2021 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odpis sentencji powyższego wyroku został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej 28 października 2022 r. Zatem siedmiodniowy termin na zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 4 listopada 2022 r. (piątek). Tymczasem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został zgłoszony 9 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego), a więc z przekroczeniem ustawowego terminu do jego zgłoszenia. Na skutek zażalenia Skarżącej - Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 21 września 2023 r., sygn. akt I OZ 391/23 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Sąd kasacyjny wskazał, że Sąd I instancji stwierdzając uchybienie terminu do złożenia wniosku oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku, na którym figurują dwie sprzeczne daty doręczenia przesyłki (28 października 2022 i 2 listopada 2022 r.). Ponownie rozpatrując sprawę - Sąd I instancji postanowieniem z 24 października 2023 r. odmówił ponownie Skarżącej sporządzenia uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że odpis sentencji powyższego wyroku został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej 28 października 2022 r. Zatem siedmiodniowy termin na zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 4 listopada 2022 r. (piątek). Tymczasem wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został zgłoszony 9 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego), a więc z przekroczeniem ustawowego terminu do jego zgłoszenia. Sąd I instancji wskazał przy tym, że powyższą datę doręczenia (28 października 2022 r.) potwierdziła Poczta Polska w piśmie z 12 października 2023 r. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca, wnosząc o jego uchylenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), poprzez uznanie, że odpis sentencji wyroku został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej 28 października 2022 r., podczas gdy wyrok ten został faktycznie doręczony 2 listopada 2022 r. Wskazała, że odręcznie wpisana data potwierdzenia odbioru (28 października 2022 r.) widniejąca na pierwszej stronie odbioru nie jest pismem żadnego pracownika kancelarii, tym bardziej nie jest to data wpisana przez pracownika kancelarii podpisanej na potwierdzeniu to jest P. K. Jej zdaniem, na drugiej stronie potwierdzenia odbioru znajduje się podpis listonosza wskazujący na faktyczną datę doręczenia odpisu wyroku, tj. 2 listopada 2022 r. Jednocześnie Skarżąca wskazała, że w tej sprawie została złożona odrębna reklamacja na usługi Poczty Polskiej. Pismem z 11 grudnia 2023 r., Skarżąca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, zarzuty i wnioski zażalenia. Podniosła, że z uwagi na lakoniczność stanowiska Poczty Polskiej udzielonego w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji wystąpiła z własną reklamacją na działania Poczty Polskiej. Operator pocztowy pismem z 21 listopada 2023 r. poinformował ją, że dane o przesyłkach pocztowych są przechowywane i przetwarzane przez okres 12 miesięcy. Po tym terminie dane o przesyłkach są usuwane. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu, a zażalenie Skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym doręcza się stronom, jeżeli uzasadnienia wyroku nie sporządza się z urzędu (art. 139 § 4 p.p.s.a.). W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela utrwalone w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, zgodnie z którym dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. W konsekwencji domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie powołanego wyżej przepisu może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Podejmując próbę obalenia tego domniemania, należy mieć jednak na względzie, że dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi. Co za tym idzie, dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonujące (por. B. Dauter, Komentarz do art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, pkt 12, a także postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt I FSK 1861/11, z dnia 28 sierpnia 2013 r. sygn. akt II FSK 2228/13, z dnia 14 maja 2014 r. sygn. akt I FZ 25/14, z dnia 17 października 2019 r. sygn. akt I OZ 967/19 oraz z dnia 18 maja 2021 r. sygn. akt I OZ 154/21; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie pełnomocnik Skarżącej wystąpił co prawda z reklamacją przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku, kwestionując datę jej doręczenia, jednakże reklamacja ta była nieskuteczna z uwagi na fakt, że dane o przesyłkach pocztowych są przechowywane i przetwarzane przez okres 12 miesięcy i po tym terminie dane o przesyłkach są usuwane. Jednocześnie zauważyć należy, że Sąd I instancji wykonał zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w postanowieniem z 21 września 2023 r., sygn. akt I OZ 391/23. Zauważyć bowiem należy, że Sąd I instancji, pismem z 28 września 2023 r. zwrócił się do Poczty Polskiej o wyjaśnienie rozbieżności na zwrotnym potwierdzeniu przesyłki o nr [...]. W odpowiedzi na powyższe Poczta Polska wskazała, że zgodnie z danymi zarejestrowanymi w systemie informatycznym Urzędu Pocztowego [...], w tym elektronicznym potwierdzeniem odbioru oraz wyjaśnieniami pracowników wskazanego urzędu pocztowego ww. przesyłka została doręczona 28 października 2022 r. Jednocześnie operator pocztowy wskazał, że data doręczenia wpisana przez pracownika doręczającego wynika z omyłki i nie może potwierdzać stanu faktycznego, gdyż 2 listopada 2022 r. określona przesyłka posiadała status doręczonej i nie odnotowano w urzędzie pocztowym czynności z przedmiotowym listem po jego doręczeniu 28 października 2022 r. Ponadto podano, że potwierdzenie odbioru zawiera odcisk pieczęci Urzędu Pocztowego [...] z datą 28 października 2022 r., który umieszczany jest w dniu odsyłania potwierdzenia odbioru na adres Sądu. Wobec powyższego nie sposób uznać, że pełnomocnik Skarżącej zdołał obalić domniemanie doręczenia mu 28 października 2022 r. przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku. Ponadto w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - nie można zgodzić się z pełnomocnikiem Skarżącej jakoby udzielone przez Pocztę Polską wyjaśnienia były lakoniczne. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że z uwagi na doręczenie pełnomocnikowi Skarżącej odpisu sentencji wyroku 28 października 2022 r., to siedmiodniowy termin na zgłoszenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku upłynął 4 listopada 2022 r. Tymczasem ww. wniosek został zgłoszony 9 listopada 2022 r. (data stempla pocztowego), a więc z przekroczeniem ustawowego terminu do jego zgłoszenia. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.