I OZ 1508/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 199/11 o odrzuceniu zażalenia D. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 199/11 w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: oddalić zażalenie. 2

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił wniosek D. W. o wyłączenie referendarza W. J. od orzekania w sprawie z jej skargi na opisane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Skarżąca wniosła od niego zażalenie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2014 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od powyższego zażalenia w kwocie 100 zł w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W powyższym terminie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, który został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2015 r. W wykonaniu prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 20 października 2014 r., pismem z dnia 20 maja 2015 r., wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wymaganego wpisu w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. W zakreślonym terminie D. W. nie uiściła wymaganego wpisu, ale wniosła kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Wydając zaskarżone obecnie postanowienie Sąd pierwszej instancji wskazał, iż ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy uprzednio rozpoznano już trzy wnioski skarżącej o przyznanie prawa pomocy, nie uchyla skutków wezwania do uiszczenia prawomocnego wpisu, nawet jeśli zostało dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym po wydaniu prawomocnego postanowienia. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony w sytuacji, gdy sąd wydał uprzednio prawomocne postanowienie w tym przedmiocie, nie przerywa biegu terminu do uiszczenia wpisu. Sąd uznał zatem, że skoro strona skarżąca nie uiściła w wymaganym terminie wpisu sądowego od zażalenia to podlegało ono odrzuceniu zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji wskazał również, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone oddaleniem skargi (wyrokiem z dnia 14 maja 2014 r.), a prawo pomocy może być przyznane stronie wyłącznie w toku postępowania. Zatem w ocenie tego Sądu obecnie brak jest podstaw, aby kolejnemu wnioskowi o przyznanie prawa pomocy nadawać bieg. Ponadto Sąd meriti zauważył, że składając czwarty wniosek w tym przedmiocie strona skarżąca w żaden sposób nie odwołała się do przesłanki, o której mowa w art. 165 P.p.s.a., a więc istotnej zmiany jej sytuacji majątkowej, powielając w treści wniosku znane już Sądowi dane. To zaś, jego zdaniem, prowadzi do konkluzji, że wniosek o prawo pomocy został przez stronę skarżącą wykorzystany niezgodnie z przypisaną mu funkcją gwarancyjną i dlatego jego złożenie zmierzało do nieuzasadnionego przedłużania postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca nie zgodziła się z zapadłym rozstrzygnięciem, postulując przyznanie jej prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 230 § 1 P.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismami, o których mowa w § 1, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 P.p.s.a.). Nieuiszczenie opłaty od pisma czyni niemożliwym nadanie mu biegu. Jak stanowi art. 220 § 1 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 P.p.s.a.). W świetle powyższych rozważań, jako słuszne należy ocenić odrzucenie przez Sąd pierwszej instancji zażalenia wniesionego przez skarżącą na postanowienie z dnia 28 lipca 2014 r. Zgodnie z brzmieniem art. 230 § 1 i 2 P.p.s.a. od środka zaskarżenia, jakim jest zażalenie winien zostać uiszczony wpis. Obowiązek ten ciążył na skarżącej jako na wnoszącej pismo (por. art. 214 § 1 P.p.s.a.). Skarżąca próbowała zwolnić się od powyższego obowiązku, wszczynając postępowanie wpadkowe w przedmiocie prawa pomocy, jednakże prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2015 r. odmówiono jej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skoro zatem, mimo wezwania, skarżąca nie uiściła w terminie należnego wpisu od zażalenia, Sąd pierwszej instancji obowiązany był zażalenie odrzucić, co też zgodnie z art. 220 § 3 P.p.s.a. uczynił. Należy również podzielić stanowisko wyrażone przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, iż kolejny wniosek strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy, nie może wywrzeć skutku, którego oczekuje skarżąca. Kwestia przyznania skarżącej prawa pomocy była przedmiotem oceny Sądu pierwszej instancji i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet dokonane w terminie wskazanym w wezwaniu do uiszczenia wpisu, nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia i z tej przyczyny nie ma wpływu na bieg terminu określonego w zarządzeniu Sądu wzywającego do uiszczenia wpisu. Na stronie ciążył - wynikający z prawomocnego postanowienia oddalającego wniosek o przyznanie prawa pomocy - obowiązek uiszczenia wpisu od zażalenia. Termin do uiszczenia wpisu rozpoczął bieg w czasie określonym w wezwaniu. Zauważyć należy, że po upływie wyznaczonego terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia podlegało ono odrzuceniu. Takiej konsekwencji nieuiszczenia wpisu nie niweczą dalsze czynności skarżącej w postaci złożenia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. ----------------------- 2